کد خبر: 160691
ف
اقیانوسی تازه با سرعت باورنکردنی در حال شکل گیری است
آفریقا در حال ازهم‌گسیختگی است؛ گزارش‌ها حاکی از آن است که اقیانوسی جدید با سرعتی بی‌سابقه و زودتر از آن‌چه انتظار می‌رفت در میانه این قاره در حال شکل‌گیری است.

به گزارش ثریا دانشمندان نشانه‌هایی بسیار شگفت‌انگیزتر را در زیر سطح زمین شناسایی کرده‌اند که بر اساس آن‌ها گفته می‌شود شکافی عظیم در حال پدیدار شدن در شرق آفریقاست؛ رخدادی که آینده‌ی این قاره را به‌گونه‌ای دگرگون می‌کند. طی این رویداد زمین‌شناختی عظیم که در شرق آفریقا در جریان است، در عمق پوسته‌ی زمین، نیروهای تکتونیکی به‌تدریج قاره‌ی آفریقا را از هم جدا می‌کنند. این گسست آرام که گمان می‌رفت بسیار آهسته پیش برود، حالا با سرعتی بیش از انتظار پیش می‌رود و ممکن است در نهایت به پیدایش اقیانوسی تازه بینجامد.

شکافی که قاره را تغییر می‌دهد

از موزامبیک در جنوب تا دریای سرخ در شمال، سامانه‌ی شکاف شرق آفریقا شبکه‌ای عظیم از گسل‌هاست که مرز بین صفحه‌ی تکتونیکی آفریقا و سومالی را نشان می‌دهد. این صفحات سالانه با سرعتی حدود ۰٫۸ سانتی‌متر از هم دور می‌شوند و لبه‌ی شرقی قاره را از بخش باقی‌مانده‌ی آفریقا جدا می‌کنند. اگرچه این سرعت کم به نظر می‌رسد، اما رویدادهای زمین‌شناختی مانند زمین‌لرزه‌ها و فعالیت‌های آتشفشانی می‌توانند به‌شکل چشمگیری این روند را شتاب دهند.

یکی از نمونه‌های بارز این دگرگونی را می‌توان در منطقه‌ی عفار در اتیوپی مشاهده کرد. در سال ۲۰۰۵، زمین به‌ناگاه و در پی زنجیره‌ای از رویدادها، شکافته شد. در عرض تنها چند هفته، بیش از ۴۲۰ زمین‌لرزه این منطقه را لرزاند و شکافی ۶۰ کیلومتری با عمقی تا ۱۰ متر در آن پدید آورد. زمین‌شناسان شگفت‌زده بودند؛ چیزی که به‌طور معمول قرن‌ها طول می‌کشید، تنها در چند روز رخ داد. این تغییر ناگهانی در سرعت، کارشناسان را واداشت تا جدول زمانی خود را بازنگری کنند: چیزی که پیش‌تر گمان می‌رفت ده‌ها میلیون سال طول بکشد، اکنون ممکن است تنها در عرض یک میلیون سال ـ یا حتی سریع‌تر ـ رخ دهد.

منظره‌ی در حال دگرگونی شرق آفریقا

شکاف شرق آفریقا در جهان بی‌همتاست. این تنها جایی روی زمین است که دانشمندان می‌توانند فرآیند شکافتن یک قاره و شکل‌گیری یک اقیانوس را در زمان واقعی مشاهده کنند؛ در عین حال واضح است که پیامدهای بلندمدت این روند، دگرگون‌کننده خواهد بود. با گسترش شکاف، شاخ آفریقا که کشورهایی مانند سومالی، جیبوتی و کنیا را در بر می‌گیرد در نهایت از خشکی اصلی جدا خواهد شد و به‌صورت جزیره‌ای در دل حوضه‌ی اقیانوسی جدید درمی‌آید. ابعاد این دگرگونی جغرافیایی، عظیم است.

خط ساحلی پیش‌بینی‌شده برای این جرم‌زمین آینده، ممکن است از منطقه‌ی عفار در نزدیکی دریای سرخ تا مرز تانزانیا امتداد یابد. اگرچه دانشمندان نمی‌توانند شکل نهایی این چشم‌انداز را پیش‌بینی کنند، اما خطوط شکست زمین پیش‌تر نمایان شده‌اند و در سراسر هزاران کیلومتر، دره‌های عمیق و زمین‌های ناهموار پدید آورده‌اند. دره‌ی بزرگ ریفت، که بیش از ۶۰۰۰ کیلومتر از شمال تا جنوب امتداد دارد، یکی از برجسته‌ترین نشانه‌های این نیروهای تکتونیکی است.

زمین‌شناسی این منطقه تحت تأثیر نقطه‌ی تلاقی سه صفحه‌ی تکتونیکی است: آفریقایی، سومالی و عربی و جدایی آرام این صفحات، فشار عظیمی در پوسته‌ی زمین ایجاد می‌کند که سرانجام با فعالیت‌های لرزه‌ای آزاد می‌شود. وقتی این اتفاق می‌افتد، زمین واقعاً از هم می‌پاشد.

پیامدهایی فراتر از زمین‌شناسی

جدا شدن شرق آفریقا، پیامدهایی گسترده به‌همراه دارد. از نظر اقتصادی، ممکن است الگوهای تجارت منطقه‌ای را تغییر دهد. کشورهایی چون زامبیا و اوگاندا که اکنون محصور در خشکی‌اند، در آینده ممکن است به اقیانوس دسترسی پیدا کنند و مسیرهای تازه‌ای برای تجارت و توسعه پدید آید. خطوط ساحلی جدیدی شکل خواهد گرفت و ممکن است به ساخت بنادر و قطب‌های زیرساختی تازه منجر شود. از دیدگاه زیست‌محیطی، پدید آمدن یک محیط دریایی در جایی که اکنون خشکی‌ست، تغییرات چشمگیری در تنوع زیستی به‌همراه خواهد داشت. کل زیست‌بوم‌ها باید خود را با شرایط تازه وفق دهند و زیستگاه‌های جدیدی شکل خواهد گرفت.

در همین حال، دولت‌های منطقه باید با چالش‌های یک زمین در حال تغییر روبه‌رو شوند؛ از تهدید افزایش سطح دریا گرفته تا خطر دائمی زمین‌لرزه‌ها و فوران‌های آتشفشانی. جایگاه استراتژیک شاخ آفریقا، بُعد دیگری به این موضوع می‌بخشد. این منطقه در نزدیکی ورودی دریای سرخ و کانال سوئز واقع شده و گذرگاهی حیاتی برای کشتیرانی جهانی‌ست. هرگونه اختلال تکتونیکی بزرگ در اینجا، می‌تواند فراتر از مرزهای آفریقا اثرگذار باشد.

رقابت دانشمندان برای درک جدول زمانی

در حال حاضر، آینده همچنان نامشخص است. کارشناسان بر این باورند که آفریقا در حال گسست است، اما جدول زمانی دقیق و شکل نهایی این دگرگونی، همچنان موضوع پژوهش و بحث است. برخی از دانشمندان در مورد فرضیه‌ی شتاب گرفتن این روند تردید دارند و می‌گویند که جابه‌جایی‌های تکتونیکی همیشه روندی خطی ندارند و ممکن است پس از دوره‌هایی از فعالیت شدید، آهسته شوند. با این حال، رویدادهای سال ۲۰۰۵ نقطه‌ی عطفی در نگاه زمین‌شناسان به این دگرگونی به‌شمار می‌آید.

پدیدار شدن ناگهانی یک شکاف عظیم در چنین بازه‌ی زمانی کوتاهی، به‌مثابه‌ی زنگ هشداری بود و تأییدی بر این واقعیت که هرچند تغییرات زمین معمولاً تدریجی‌اند، گاهی می‌توانند با جهشی شگفت‌انگیز رخ دهند.

منبع: ایسنا


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اگر شبکه ملی اطلاعات تکمیل نشود شهروندان سیلیکون‌ولی می‌شویم

چین استخراج منابع از ماه را تا سال ۲۰۳۰ هدف‌گذاری کرد

ضوابط استفاده از هوش مصنوعی در دانشگاه‌ها به‌زودی ابلاغ می‌شود

عکس روز ناسا از سیاره نپتون

واکنش آموزش و پرورش به خبر فوت سوگند صیادی

برگزیدگان رویداد «جوان سال» به مدرسه حکمرانی جوانان راه می‌یابند

تعطیلی مدارس آخرین راهکار مقابله با آلودگی هواست

نظارت بر تلاش شبانه‌روزی آماده‌سازی کتاب‌ درسی سال تحصیلی جدید

رکوردشکنی دانش‌آموزان ایرانی با ۲۴ طلای علمی در جنگ

قسمت جدید «ریحانه» با اجرای ژیلا صادقی امشب روی آنتن می‌رود

اژدهای افتخاری گوتبورگ جلوی پای سازندگان «ارزش احساسی» خوابید

ساخت مجموعه مستند ۱۴ قسمتی «طولانی ترین جنگ» با نگاهی به زندگی حاج قاسم

قصه فداکاری و عشق محض یک‌ مرد به همسرش در یک فیلم

رویداد ملی «ایران‌دخت» درباره توانمندی‌های زنان است

نکاتی جالب درباره تقسیم بندی‌های مختلف قرآن

کتاب «پس از پیامبر (ص)» منتشر شد

تصویری از موشک حاج قاسم با سر جنگی موشک خیبرشکن

ماجرای زندگی نویسنده مفاتیح الجنان برای نسلی که او را نمیشناسد

استاد گلشنی افق‌ بلند علوم تجربی و فیزیک را با ژرفای اندیشه فلسفی پیوند زد

زره مخصوص از فضانوردان در مقابل زباله‌های فضایی محافظت می‌کند

دکتر مهدی گلشنی، استاد ممتاز فیزیک دانشگاه شریف درگذشت

تربیت بیش از ۸۰ هزار دانش‌آموخته در دانشگاه صنعتی امیرکبیر

پذیرش مستقیم دستیاری از بین پزشکان عمومی نیمه دوم آذر اجرایی می‌شود

قابل توجه دانشجویان: فراخوان فرصت پژوهانه فولاد مبارکه برای دانشجویان منتشر شد

جشن استقبال از دانشجویان نوورود شریف ۲ آذرماه برگزار می‌شود+پوستر

یک ریاضیدان مسئله ۱۶۷ ساله ریاضی را با کمک هوش مصنوعی حل کرد

ایران و ترکیه در مسیر افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن

ماموریت محرمانه نیروی فضایی آمریکا به مدار زمین انجام شد

ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان دانشگاه پیام نور از امروز آغاز می‌شود

واکنش رئیس دانشگاه تهران به مقاله نیویورک تامز درباره توجیه حمله به زیرساخت‌های آبی ایران

دامنه حمله‌های سایبری به اتحادیه اروپا رسید

اف بی آی و وزارت کشاورزی آمریکا جدیدترین قربانیان هکرها شدند

۳۰ درصد ظرفیت منتقل‌شده پزشکی و دندانپزشکی از پذیرش سال ۱۴۰۶ کسر می‌شود

نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل» منتشر شد

مجسمه‌هایی با پوششی از نقوش ایرانی به نیاوران آمدند

در دیدار آهنگساز ایتالیایی با مدیران بنیاد رودکی چه گذشت؟

طرح سینما کارت دانش‌آموزی اجرا می‌شود

ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت

همراه با فیلم‌های آخر هفته تلویزیون؛ از «به وقت شام» تا «در بروژ»

از کتاب اختران تهران رونمایی شد

روایت تازه‌ای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران

انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیک‌تر شده است؟

پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هم‌اندیشی استادان

لزوم رفع فوری چالش‌های دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبه‌بندی جهانی گرین متریک

تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند

تصویب ضوابط ایجاد دوره‌های تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دانشگاه‌ها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند

کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد

تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکده‌ها بر پوشش دانشجویان

پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد+جزئیات

آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه می‌شوند

توسعه همکاری‌های علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی

نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی

تأکید رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی بر تشکیل انجمن دانش‌آموختگان

یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد

مشوق‌های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژه‌های پرریسک

سیستم‌های زیرساختی آمریکا شکاف‌های رفع نشدنی دارند

ثبت رویداد از ایده تا کسب‌وکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی

کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد

درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی

نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ

تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد

مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت

نشست تخصصی دستگاه‌های پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد

ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد

نتایج نهایی رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح

ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد

تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه‌ حوزه های علمیه

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

تلگرام در عراق فیلتر شد

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی