کد خبر: 160691
ف
اقیانوسی تازه با سرعت باورنکردنی در حال شکل گیری است
آفریقا در حال ازهم‌گسیختگی است؛ گزارش‌ها حاکی از آن است که اقیانوسی جدید با سرعتی بی‌سابقه و زودتر از آن‌چه انتظار می‌رفت در میانه این قاره در حال شکل‌گیری است.

به گزارش ثریا دانشمندان نشانه‌هایی بسیار شگفت‌انگیزتر را در زیر سطح زمین شناسایی کرده‌اند که بر اساس آن‌ها گفته می‌شود شکافی عظیم در حال پدیدار شدن در شرق آفریقاست؛ رخدادی که آینده‌ی این قاره را به‌گونه‌ای دگرگون می‌کند. طی این رویداد زمین‌شناختی عظیم که در شرق آفریقا در جریان است، در عمق پوسته‌ی زمین، نیروهای تکتونیکی به‌تدریج قاره‌ی آفریقا را از هم جدا می‌کنند. این گسست آرام که گمان می‌رفت بسیار آهسته پیش برود، حالا با سرعتی بیش از انتظار پیش می‌رود و ممکن است در نهایت به پیدایش اقیانوسی تازه بینجامد.

شکافی که قاره را تغییر می‌دهد

از موزامبیک در جنوب تا دریای سرخ در شمال، سامانه‌ی شکاف شرق آفریقا شبکه‌ای عظیم از گسل‌هاست که مرز بین صفحه‌ی تکتونیکی آفریقا و سومالی را نشان می‌دهد. این صفحات سالانه با سرعتی حدود ۰٫۸ سانتی‌متر از هم دور می‌شوند و لبه‌ی شرقی قاره را از بخش باقی‌مانده‌ی آفریقا جدا می‌کنند. اگرچه این سرعت کم به نظر می‌رسد، اما رویدادهای زمین‌شناختی مانند زمین‌لرزه‌ها و فعالیت‌های آتشفشانی می‌توانند به‌شکل چشمگیری این روند را شتاب دهند.

یکی از نمونه‌های بارز این دگرگونی را می‌توان در منطقه‌ی عفار در اتیوپی مشاهده کرد. در سال ۲۰۰۵، زمین به‌ناگاه و در پی زنجیره‌ای از رویدادها، شکافته شد. در عرض تنها چند هفته، بیش از ۴۲۰ زمین‌لرزه این منطقه را لرزاند و شکافی ۶۰ کیلومتری با عمقی تا ۱۰ متر در آن پدید آورد. زمین‌شناسان شگفت‌زده بودند؛ چیزی که به‌طور معمول قرن‌ها طول می‌کشید، تنها در چند روز رخ داد. این تغییر ناگهانی در سرعت، کارشناسان را واداشت تا جدول زمانی خود را بازنگری کنند: چیزی که پیش‌تر گمان می‌رفت ده‌ها میلیون سال طول بکشد، اکنون ممکن است تنها در عرض یک میلیون سال ـ یا حتی سریع‌تر ـ رخ دهد.

منظره‌ی در حال دگرگونی شرق آفریقا

شکاف شرق آفریقا در جهان بی‌همتاست. این تنها جایی روی زمین است که دانشمندان می‌توانند فرآیند شکافتن یک قاره و شکل‌گیری یک اقیانوس را در زمان واقعی مشاهده کنند؛ در عین حال واضح است که پیامدهای بلندمدت این روند، دگرگون‌کننده خواهد بود. با گسترش شکاف، شاخ آفریقا که کشورهایی مانند سومالی، جیبوتی و کنیا را در بر می‌گیرد در نهایت از خشکی اصلی جدا خواهد شد و به‌صورت جزیره‌ای در دل حوضه‌ی اقیانوسی جدید درمی‌آید. ابعاد این دگرگونی جغرافیایی، عظیم است.

خط ساحلی پیش‌بینی‌شده برای این جرم‌زمین آینده، ممکن است از منطقه‌ی عفار در نزدیکی دریای سرخ تا مرز تانزانیا امتداد یابد. اگرچه دانشمندان نمی‌توانند شکل نهایی این چشم‌انداز را پیش‌بینی کنند، اما خطوط شکست زمین پیش‌تر نمایان شده‌اند و در سراسر هزاران کیلومتر، دره‌های عمیق و زمین‌های ناهموار پدید آورده‌اند. دره‌ی بزرگ ریفت، که بیش از ۶۰۰۰ کیلومتر از شمال تا جنوب امتداد دارد، یکی از برجسته‌ترین نشانه‌های این نیروهای تکتونیکی است.

زمین‌شناسی این منطقه تحت تأثیر نقطه‌ی تلاقی سه صفحه‌ی تکتونیکی است: آفریقایی، سومالی و عربی و جدایی آرام این صفحات، فشار عظیمی در پوسته‌ی زمین ایجاد می‌کند که سرانجام با فعالیت‌های لرزه‌ای آزاد می‌شود. وقتی این اتفاق می‌افتد، زمین واقعاً از هم می‌پاشد.

پیامدهایی فراتر از زمین‌شناسی

جدا شدن شرق آفریقا، پیامدهایی گسترده به‌همراه دارد. از نظر اقتصادی، ممکن است الگوهای تجارت منطقه‌ای را تغییر دهد. کشورهایی چون زامبیا و اوگاندا که اکنون محصور در خشکی‌اند، در آینده ممکن است به اقیانوس دسترسی پیدا کنند و مسیرهای تازه‌ای برای تجارت و توسعه پدید آید. خطوط ساحلی جدیدی شکل خواهد گرفت و ممکن است به ساخت بنادر و قطب‌های زیرساختی تازه منجر شود. از دیدگاه زیست‌محیطی، پدید آمدن یک محیط دریایی در جایی که اکنون خشکی‌ست، تغییرات چشمگیری در تنوع زیستی به‌همراه خواهد داشت. کل زیست‌بوم‌ها باید خود را با شرایط تازه وفق دهند و زیستگاه‌های جدیدی شکل خواهد گرفت.

در همین حال، دولت‌های منطقه باید با چالش‌های یک زمین در حال تغییر روبه‌رو شوند؛ از تهدید افزایش سطح دریا گرفته تا خطر دائمی زمین‌لرزه‌ها و فوران‌های آتشفشانی. جایگاه استراتژیک شاخ آفریقا، بُعد دیگری به این موضوع می‌بخشد. این منطقه در نزدیکی ورودی دریای سرخ و کانال سوئز واقع شده و گذرگاهی حیاتی برای کشتیرانی جهانی‌ست. هرگونه اختلال تکتونیکی بزرگ در اینجا، می‌تواند فراتر از مرزهای آفریقا اثرگذار باشد.

رقابت دانشمندان برای درک جدول زمانی

در حال حاضر، آینده همچنان نامشخص است. کارشناسان بر این باورند که آفریقا در حال گسست است، اما جدول زمانی دقیق و شکل نهایی این دگرگونی، همچنان موضوع پژوهش و بحث است. برخی از دانشمندان در مورد فرضیه‌ی شتاب گرفتن این روند تردید دارند و می‌گویند که جابه‌جایی‌های تکتونیکی همیشه روندی خطی ندارند و ممکن است پس از دوره‌هایی از فعالیت شدید، آهسته شوند. با این حال، رویدادهای سال ۲۰۰۵ نقطه‌ی عطفی در نگاه زمین‌شناسان به این دگرگونی به‌شمار می‌آید.

پدیدار شدن ناگهانی یک شکاف عظیم در چنین بازه‌ی زمانی کوتاهی، به‌مثابه‌ی زنگ هشداری بود و تأییدی بر این واقعیت که هرچند تغییرات زمین معمولاً تدریجی‌اند، گاهی می‌توانند با جهشی شگفت‌انگیز رخ دهند.

منبع: ایسنا


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود

تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام

دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند

تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد

قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید

مهلت دانشجویان الزهرا(س) برای ثبت‌نام وام تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی

اعلام نتیجه اولیه آزمون سردفتری اسناد رسمی نوبت سال ۱۴۰۴

مجموعه‌رباعی «دوستش داشته باش» سروده میلاد عرفان‌پور منتشر شد

روایت زندگینامه شهید حاج اسماعیل رضایی منتشر می‌شود

۱۵ درصد مدارس کشور در برنامه بازرسی‌های دوره‌ای قرار می‌گیرند

ارائه ۸۵ طرح دانش‌آموزی در بیست‌وهشتمین جشنواره جوان خوارزمی

تصویر منتشر شده از جاسک

تصویری از عملیات های نیروی هوایی ارتش در شب های اخیر

رژیم چنج در آمریکا رخ داد+عکس

امروز آخرین مهلت اعتراض به آزمون‌های ارشد و دکتری علوم پزشکی

نسخه پیشنهادی سند حکمرانی نظام‌های ارزیابی آموزش عالی بررسی شد

طرح نوین تغذیه با محوریت دانشجویان اجرا می‌شود

پژوهش مسئله‌محور؛ کلید استفاده واقعی از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها

استارلینک پایان حکمرانی ارتباطات در ایران است؟

هکرها با دمای بانک خون فرانسه بازی کردند و آن را بالا بردند

تصویب کلیات آیین‌نامه جدید ارتقای اعضای هیئت علمی

دانشگاه شهید بهشتی دلایل عدم تعلق وام دانشجویی را اعلام کرد

فاز دوم آمایش آموزش عالی به‌روز شد

داریوش فرهنگ گوینده یک مستند شد

ابلاغ مصوبه جدید شرکت مجدد در آزمون دستیاری پزشکی توسط رئیس جمهور

رابرت پتینسون با چهلمین جایزه سینماتک آمریکا تجلیل می‌شود

اجرای کنسرت‌نمایش «فرهاد» در تماشاخانه نوفل لوشاتو

اجرای نمایش «خاک نشینان» در فرهنگسرای نیاوران

شکست ترامپ سوژه کارلوس لطوف شد

اهمیت آموزش اخلاق و رفتار حرفه‌ای در محیط دانشگاه به پزشکان جوان

تأکید بر حمایت از ظرفیت‌های بومی امنیت سایبری

لزوم متناسب‌سازی مستمر آموزش علوم پزشکی با نیازهای نظام سلامت

تصویر/فراز مهم پیام رهبر انقلاب

۲ پهپاد لوکاس غنیمت گرفته شدهٔ دشمن آمریکایی توسط سپاه+عکس

آزمون وکالت کانون‌ وکلای دادگستری ۱۴۰۵ با حضور ۱۰۱ هزار نفر برگزار شد

دانش‌آموزان ایران پای آرمان‌های انقلاب و دفاع از وطن ایستاده‌اند

اخذ مجوز استخدام ۹ معلم بازمانده حادثه دبستان شجره طیبه میناب

فوتبال از مدرسه تا تیم ملی؛ وعده تازه برای کشف استعداد در دانش‌آموزان

ایلان ماسک اسپیس ایکس و تسلا را ادغام می‌کند؟

ترامپ اورکل را وادار به عقب نشینی از قرارداد با تراشه ساز چینی کرد

تصمیم جدید وزارت علوم درباره درخواست دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته جدید

با وجود تحریم‌ها، تجهیزات کوانتومی بومی در حال ساخت است

وام تحصیلی این دانشجویان ۵۰ درصد افزایش می‌یابد

تغییر و به‌روزرسانی ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشته‌های کشاورزی

گوگل به مدارس هشدار داد

دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته

روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد

قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون می‌گوید

آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربن‌شناسی»

آیا بانک‌ها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟

مسجد باید میدان‌دار اصلی فعالیت‌های قرآنی جامعه شود

وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش می‌یابد

ثبت‌نام وام‌های تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد

اعلام فهرست رشته‌های پذیرش مستقیم دستیاری تخصصی از بین پزشکان عمومی

وزیر علوم: پیوند دانش و فناوری، قدرت ملی را افزایش می‌دهد

مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟

موج جدید هک سوپرمارکت‌های اروپا

سرلشکر رضایی: ملت ایران شکست بزرگی را به ترامپ تحمیل کرد

واکنش کاخ سفید پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای+عکس

شکار پهپادهای آمریکایی سوژه توییت سخنگوی سپاه+عکس

پاسخ صمیمانه فرمانده نیروی دریایی سپاه به نامه دختران جهادگر مازندرانی+عکس

بت ترامپ با شکست در جنگ با ایران ترک برداشت+عکس

زلزلهٔ ۳.۱ ریشتری در عمق ۱۵ کیلومتری زمین، بیرم فارس را لرزاند

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و ضربه سیاسی بزرگ به دونالد ترامپ

کنایه سفارت ایران در لندن به ترامپ پس از شکست انتخاباتی +عکس

تب هوش مصنوعی در شرکت‌ها هم داغ شد

علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟

داروهایی که به نفع ویروس‌ عمل می‌کند و سلامت بیمار را به خطر می‌اندازد

کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان

تصویر روز ناسا از شب در سیاره‌ای وهم‌انگیز

کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟

کتاب صوتی «پل‌های مدیسون کانتی» منتشر شد

چرا از قهرمانان فقط مدال‌هایشان را می‌بینیم؟

کتاب «هم‌سفیر» منتشر شد

ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمی‌گردد

کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌ای و پرتراکم شهری

دانش‌آموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند

چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟

محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحه‌ها برای نوجوانان در چت جی پی تی

ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون

آزمون وکالت کانون‌ وکلای دادگستری ۱۴۰۵ با حضور ۱۰۱ هزار نفر برگزار شد

وام تحصیلی این دانشجویان ۵۰ درصد افزایش می‌یابد

اهمیت آموزش اخلاق و رفتار حرفه‌ای در محیط دانشگاه به پزشکان جوان

پاسخ صمیمانه فرمانده نیروی دریایی سپاه به نامه دختران جهادگر مازندرانی+عکس

دانش‌آموزان ایران پای آرمان‌های انقلاب و دفاع از وطن ایستاده‌اند

امروز آخرین مهلت اعتراض به آزمون‌های ارشد و دکتری علوم پزشکی

۲ پهپاد لوکاس غنیمت گرفته شدهٔ دشمن آمریکایی توسط سپاه+عکس

تصویر/فراز مهم پیام رهبر انقلاب

لزوم متناسب‌سازی مستمر آموزش علوم پزشکی با نیازهای نظام سلامت

دانشگاه شهید بهشتی دلایل عدم تعلق وام دانشجویی را اعلام کرد

بت ترامپ با شکست در جنگ با ایران ترک برداشت+عکس

زلزلهٔ ۳.۱ ریشتری در عمق ۱۵ کیلومتری زمین، بیرم فارس را لرزاند

کنایه سفارت ایران در لندن به ترامپ پس از شکست انتخاباتی +عکس

تأکید بر حمایت از ظرفیت‌های بومی امنیت سایبری

تصمیم جدید وزارت علوم درباره درخواست دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته جدید

اعلام نتیجه اولیه آزمون سردفتری اسناد رسمی نوبت سال ۱۴۰۴

شکار پهپادهای آمریکایی سوژه توییت سخنگوی سپاه+عکس

تصویب کلیات آیین‌نامه جدید ارتقای اعضای هیئت علمی

فوتبال از مدرسه تا تیم ملی؛ وعده تازه برای کشف استعداد در دانش‌آموزان

اخذ مجوز استخدام ۹ معلم بازمانده حادثه دبستان شجره طیبه میناب

ایلان ماسک اسپیس ایکس و تسلا را ادغام می‌کند؟

ترامپ اورکل را وادار به عقب نشینی از قرارداد با تراشه ساز چینی کرد

تغییر و به‌روزرسانی ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشته‌های کشاورزی

واکنش کاخ سفید پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای+عکس

سرلشکر رضایی: ملت ایران شکست بزرگی را به ترامپ تحمیل کرد

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و ضربه سیاسی بزرگ به دونالد ترامپ

با وجود تحریم‌ها، تجهیزات کوانتومی بومی در حال ساخت است

تصویری از عملیات های نیروی هوایی ارتش در شب های اخیر

۱۵ درصد مدارس کشور در برنامه بازرسی‌های دوره‌ای قرار می‌گیرند

نسخه پیشنهادی سند حکمرانی نظام‌های ارزیابی آموزش عالی بررسی شد