به گزارش ثریا پرسش درباره چگونگی تکثیر نسل بشر از حضرت آدم (ع) و حوا و چرایی عدم محرمیت تمامی انسانها با وجود اشتراک در نسب، یکی از سوالات بنیادین در الهیات اسلامی است. با توجه به اینکه همه ما فرزندان یک پدر و مادر (آدم و حوا) محسوب میشویم، چرا امروزه حرمت ازدواج با محارم وجود دارد؟
در پاسخ به این پرسش، دانشمندان اسلامی دو دیدگاه اصلی را پیرامون نحوه ازدواج فرزندان آدم مطرح کردهاند. دیدگاه اول معتقد است در ابتدای خلقت و به دلیل ضرورت بقای نسل، هنوز قانون حرمت ازدواج با محارم (ازدواج خواهر و برادر) وضع نشده بود. طرفداران این نظر به آیه ۱ سوره نساء استناد میکنند که میفرماید نسل بشر از آدم و حوا منتشر شده و همچنین روایتی از امام سجاد (ع) که ازدواج فرزندان آدم با خواهران دوقلوی یکدیگر را شرح میدهد. علامه طباطبایی نیز توضیح میدهد که این حکم، تشریعی و وابسته به مصالح زمان بوده و با گسترش نسل، برای جلوگیری از مفاسد، حرام شده است.
دیدگاه دوم اما، ازدواج فرزندان آدم با یکدیگر را قبیح دانسته و معتقد است پسران حضرت آدم با دخترانی از نسلهای انسانی دیگری که پیش از آدم بر روی زمین میزیستهاند، ازدواج کردهاند. این نظریه، احتمال وجود انسانهای پیش از حضرت آدم را مطرح میکند که شواهدی نیز در گفتگوهای خداوند با فرشتگان در قرآن برای آن ذکر میشود. بنابراین، تکثیر نسل اولیه از طریق وصلت با غیر همخونهای نزدیک صورت گرفته است.
در ادامه بخوانید: نمازتان صحیح است اما قبول نیست؟ چرا؟
فلسفه حرمت ازدواج با محارم در اسلام
فارغ از اینکه کدام دیدگاه در مورد ازدواج فرزندان آدم صحیح باشد، حرمت ازدواج با محارم امروزه یک اصل پذیرفته شده و قطعی در اسلام و بسیاری از فرهنگهاست. این حرمت دلایل متعددی دارد:
-
مخالفت با فطرت: طبع سالم انسانی عموماً از برقراری رابطه جنسی با خویشاوندان بسیار نزدیک تنفر دارد. قرآن نیز ازدواج با زنپدر (نامادری) را که در دوران جاهلیت رایج بود، "فاحشه" (عمل زشت)، "مقتاً" (نفرتانگیز) و "ساء سبیلا" (راهی بد) میخواند (نساء، ۲۲).
-
حفظ حریم و عفت خانوادگی: ازدواج با محارم، مرزهای عاطفی و محترمانه خانوادگی را در هم میشکند و میتواند منجر به رقابتهای ناسالم و فروپاشی بنیان خانواده شود. تبدیل عواطف پاک خویشاوندی به تمایلات جنسی، ارزشهای انسانی را متزلزل میکند.
-
پیشگیری از بیماریهای ژنتیکی: علم پزشکی امروز ثابت کرده است که ازدواجهای فامیلی بسیار نزدیک (همخونی شدید) خطر بروز بیماریهای ارثی و مشکلات ژنتیکی را در نسلهای بعد به شدت افزایش میدهد. حرمت ازدواج با محارم به نوعی ضامن سلامت نسل است.
-
نبود جاذبه جنسی: معمولاً میان افرادی که با هم بزرگ شدهاند (محارم)، جاذبه و کشش جنسی لازم برای یک ازدواج پایدار وجود ندارد.
انواع محارم در اسلام
اسلام سه دسته کلی از افراد را مشخص کرده که ازدواج با آنها حرام است:
۱. محارم نسبی: خواوندان خونی مانند مادر، خواهر، دختر، عمه، خاله و فرزندانشان.
۲. محارم سببی: افرادی که به واسطه ازدواج محرم میشوند، مانند مادر زن، زنپدر، زنپسر (عروس) و دخترِ همسر (در صورت وقوع نزدیکی با همسر).
۳. محارم رضاعی: کسانی که از طریق شیر خوردن با شرایط خاص (مانند خوردن شیر از یک زن به مقدار معین و در زمان معین) نسبت خواهر و برادری یا فرزندی پیدا میکنند و ازدواجشان حرام میشود. پیامبر اسلام (ص) میفرمایند: "آنچه به وسیله نسب حرام میشود، به وسیله شیرخوارگی نیز حرام میگردد."
در نتیجه، حرمت ازدواج با محارم در اسلام، با وجود ریشه مشترک انسانیت در حضرت آدم، بر اساس حکمتهای عمیق فطری، اجتماعی، اخلاقی و حتی پزشکی بنا شده است و تکثیر اولیه نسل بشر، چه از طریق ازدواج داخلی ضروری در آن زمان و چه از طریق وصلت با انسانهای دیگر، منافاتی با این حکم فعلی ندارد.
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.