به گزارش ثریا - اخترشناسان با کمک تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) موفق به ثبت بزرگترین نقشه کیهان اولیه شدهاند؛ تصویری فراگیر و حیرتانگیز که چشمانداز بینظیری از کیهان کهن را پیش چشم دانشمندان و علاقهمندان نجوم قرار میدهد.
به گزارش دیجیاتو به نقل از وبسایت Space.com، این تصاویر از پروژه COSMOS-Web به دست آمدهاند. این پروژه، بزرگترین برنامه رصدی است که جیمز وب سال نخست فعالیت خود انجام داده است. در این پروژه، جیمز وب ناحیهای از آسمان به وسعت ۳ قرص کامل ماه را که کنار هم قرار گرفتهاند، رصد کرد. این وسیعترین ناحیهای است که تاکنون با این تلسکوپ مشاهده شده. نتیجه این رصد ترکیبی از بیش از ۱۰ هزار نوردهی مجزاست که کنار هم تصویری بیسابقه و باجزئیات از کیهان اولیه خلق کردهاند.

این تصویر مونتاژی از پروژه COSMOS-Web، نمایی از ۹ کهکشان در سراسر زمان کیهانی را نشان میدهد؛ از گوشه بالا سمت چپ تا پایین سمت راست: از جهان امروزی گرفته تا ۳، ۴، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲ و ۱۳ میلیارد سال پیش.
در این تصویر، حدود ۸۰۰ هزار کهکشان ثبت شده است که بسیاری از آنها متعلق به نخستین دورههای شکلگیری جهان هستند. پنجشنبه (15 خرداد)، تیم پژوهشی همزمان با انتشار این تصویر، کاتالوگ تعاملی و رایگانی نیز منتشر کرده که اطلاعات دقیق هر کهکشان را در بر میگیرد. این آرشیو کیهانی به همان اندازه که گسترده است، جزئیاتی دقیق و بینظیر نیز دارد.
«جیهان کارتالتپه»، اخترفیزیکدان مؤسسه فناوری راچستر نیویورک و سرپرست پروژه COSMOS-Web، توضیح داد:
«نمیدانم تلسکوپ فضایی جیمز وب بار دیگر ناحیهای به این وسعت را رصد خواهد کرد یا نه اما فکر میکنم این تصویر مرجع ارزشمندی باشد که پژوهشگران تا سالها از آن استفاده خواهند کرد. امید اینکه از این پس، هرکسی در هر مؤسسهای بتواند از این دادهها در تحقیقات علمی خود استفاده کند.»

تصویری مونتاژشده از ۹ کهکشان که بازهای از کل زمان کیهانی را در بر میگیرد؛ از جهان امروزی (بالا سمت چپ) تا ۱۰ میلیارد سال پیش (پایین سمت راست).
پروژه COSMOS-Web
سال ۲۰۲۱ که جیمز وب به فضا پرتاب شد، تیم پروژه COSMOS-Web که متشکل از حدود ۵۰ پژوهشگر مؤسسات مختلف جهان بود، فرصت پیدا کرد بیش از ۲۰۰ ساعت با این تلسکوپ رصد کند. این بیشترین میزان زمان اختصاصیافته به یک پروژه در سال نخست فعالیت جیمز وب بوده است.
بسیاری از مطالعات با جیمز وب بر نواحی کوچک و عمیق آسمان تمرکز دارند اما پروژه COSMOS-Web ناحیه گستردهتری از کیهان را در اولویت قرار داد و با ثبت بوم کیهانی وسیع، موفق شد ۱۰ برابر بیشتر از آنچه اخترشناسان از دورههای آغازین کیهان پیشبینی میکردند، کهکشان کشف کند.
«ماکسیمیلیان فرانکو»، پژوهشگر پسادکترای اخترفیزیک دانشگاه هرتفوردشایر بریتانیا، توضیح داد: «دیدن کهکشانهایی که پیشتر در طولموجهای دیگر نامرئی بودند، شگفتانگیز بود و واقعاً لذت بردیم بالاخره آنها را روی صفحهنمایش رایانههایمان دیدیم»
نمای گسترده تلسکوپ جیمز وب به اخترشناسان کمک میکند کهکشانهای دوردست را فهرستبندی و ویژگیهایی ازجمله اندازه، شکل و درخشندگی آنها را بررسی کنند؛ برای مثال، اخترشناسان میتوانند به این پرسش که «این کهکشانها در نواحی ایزوله قرار دارند یا در مناطق پرتراکم کیهان شکل گرفتهاند؟» پاسخ دقیق بدهند. کارتالتپه دراینباره میگوید:
«این موضوع اطلاعات زیادی درباره عوامل تأثیرگذار بر فرایند تحول کهکشانها در اختیار ما میگذارد.»
مجموعه مقالات علمی پیرامون پردازش دادههای جیمز وب
در کنار این کاتالوگ، تیم COSMOS-Web مجموعهای از مقالات علمی را نیز منتشر کرده که به جزئیات دادهها میپردازند. یکی از این مطالعات که چهارشنبه (۱۴ خرداد) در پایگاه arXiv منتشر شده است، پدرخشانترین کهکشانهای واقع در مرکز خوشههای کهکشانی و فرایند تحول ساختار و فعالیت ستارهزایی آنها را طی ۱۲ میلیارد سال گذشته بررسی میکند.
یکی از اهداف علمی کلیدی پروژه COSMOS-Web نقشهبرداری از نخستین ساختارهای کیهان در دوران «یونش مجدد» بوده است. در این دوران که بیش از ۱۳ میلیارد سال پیش روی داده است، نخستین کهکشانها شکل گرفتند و شروع به پاکسازی مه غلیظ هیدروژنی کردند که کیهان آغازین را در بر گرفته بود. کارتالتپه و تیمش قصد دارند برای دستیابی به این هدف از کهکشانهای نخستین بهجای ردیابهایی استفاده کنند تا اندازه «حبابهای یونش مجدد» را اندازه بگیرند.
حبابهای بازیونیزه به نواحی وسیعی در کیهان اولیه گفته میشود که در جریان دوره یونش مجدد، بیش از ۱۳ میلیارد سال پیش، بهتدریج از گاز هیدروژن خنثی پاکسازی شدند. در این دوران، نخستین ستارگان و کهکشانها شکل گرفتند و با تابش پرانرژی خود، هیدروژن خنثی اطراف را یونیزه کردند. این فرایند تدریجی و بهشکل حبابهایی در فضا رخ داد که در آن، گاز مهآلود کیهان آغازین به محیطی شفافتر تبدیل شد.
کارتالتپه دراینباره میگوید: «این بخشی از پروژه است که هنوز به پایان نرسیده اما هدف اصلی ما همین بوده و واقعاً بابت آن هیجانزدهایم.»
اندازهگیری درخشندگی کهکشانهای دوردست

در مقالهای دیگر که آن هم چهارشنبه گذشته در آرشیو آنلاین arXiv منتشر شد، پژوهشگران روش یادگیری ماشینی را آزمایش کردند که میتواند ویژگیهای فیزیکی کهکشانها را در این مجموعه داده عظیم برآورد کند. همچنین تیم تحقیقاتی روشی نوین برای اندازهگیری دقیقتر درخشندگی کهکشانهای دوردست توسعه داده است.
برخلاف روشهای سنتی که فقط مجموع نور را در ناحیهای ثابت محاسبه میکنند، این روش جدید نحوه پخش نور در سراسر کهکشان را مدلسازی میکند. این کار اندازهگیریهای دقیقتری را ممکن میکند و به محققان اجازه میدهد دادههای جیمز وب را با تصاویری با وضوح کمتر که از تلسکوپهای زمینی به دست آمدهاند، ترکیب کنند، بدون آنکه جزئیات مهم از دست برود.
3 مطالعه دیگر نیز به جزئیات تلاشهای تیم در پردازش دادهها طی ۲ سال گذشته پرداختهاند. این تلاشها شامل تنظیم بیش از ۱۰ هزار تصویر جداگانه بوده است. همچنین تلسکوپ جیمز وب بهعنوان رصدخانهای کاملاً جدید، چالشهای پیشبینینشدهای را نیز داشته است. تصاویر این تلسکوپ اختلالات غیرمنتظرهای مانند الگوهای نویز و اعوجاجهای نوری را در بر میگیرد که تیم باید با دقت آنها را اصلاح میکرد.
باوجود این چالشها، جیمز وب فراتر از انتظارات عمل کرد و توانست کهکشانهایی بسیار کمنورتر و دورتر از آنچه مدلهای پیش از پرتاب پیشبینی میکردند، شناسایی کند. کارتالتپه میگوید:
«واقعیت حتی بهتر از پیشبینیها بود؛ ما توانستیم عمیقتر از آنچه انتظار داشتیم، پیش برویم. این کاتالوگ پتانسیل شگفتانگیزی دارد. چیزهای بسیار زیادی درباره جهان وجود دارد که هنوز نمیدانیم.»
منبع : کیهان اولیه
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام میشود
۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند
تصویب ضوابط ایجاد دورههای تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»
نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاهها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکدهها بر پوشش دانشجویان
پیامنور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس میدهد+جزئیات
آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه میشوند
توسعه همکاریهای علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی
نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی
تأکید رئیس دانشگاه علمیکاربردی بر تشکیل انجمن دانشآموختگان
یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد
مشوقهای جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژههای پرریسک
سیستمهای زیرساختی آمریکا شکافهای رفع نشدنی دارند
ثبت رویداد از ایده تا کسبوکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی
کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
پاویون دانشبنیانها در نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی
نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت
نشست تخصصی دستگاههای پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد
ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد
نتایج نهایی رشتههای با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.