به گزارش ثریا - زبان و ادبیات فارسی چه اهمیتی در مدارس ما دارد؟ چقدر نظام آموزش و پرورش کشور به اهمیت آموزش صحیح زبان و ادبیات فارسی در مدارس واقف است؟ برنامههای کلی نظام تعلیم و تربیت تا چه میزان به زبان و ادبیات فارسی اهمیت میدهد؟ سند تحول بنیادین آموزش و پرورش سندی راهبردی و اساسی برای تحقق ارزشها و آرمانهای متعالی انقلاب اسلامی در حوزه تعلیم و تربیت است.
در ابتدا ذکر این نکته ضروری به نظر میرسد که در ایران برنامهریزی درسی از رویکرد متمرکز تبعیت میکند و مناطق و نواحی آموزشوپرورش دخالتی در آن ندارند. برنامهریزی درسی متمرکز است و توسط کارشناسان و متخصصان در وزارت آموزشوپرورش و در سطح سازمان مرکزی انجام میگیرد.
در بیانیه ارزشها در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، به زبان و ادبیات فارسی به عنوان زبان مشترک اشاره شده است.
با این حال بر زبان و ادبیات فارسی در چندین موضوع مطرحشده در سند تحول، به صورت غیر مستقیم اشاره شده است.
زبان و ادبیات فارسی به عنوان عاملی وحدتبخش و تقویتکننده هویت ملی طرح میشود.
بر اساس سند چشم انداز ۲۰ ساله؛ زبان و ادبیات فارسی عامل تقویتکننده وحدت و هویت ملی است.
در اصل پنجم سند چشم انداز ۲۰ ساله آمده است: تقویت وحدت و هویت ملی مبتنی بر اسلام و انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی و آگاهی کافی درباره تاریخ ایران فرهنگ تمدن و هنر ایرانی اسلامی و اهتمام جدی به زبان فارسی.
در اصل ۳۳ این سند آمده است: تقویت هویت اسلامی و ایرانی ایرانیان خارج از کشور و کمک به ترویج زبان فارسی در میان آنان، حمایت از حقوق آنان و تسهیل مشارکت آنان در توسعه ملی.
خواندن و نوشتن در دوره متوسطه با آنچه در دوره ابتدایی مطرح است فرق دارد و نوشتن خلاقانه بیشتر مدنظر قرار دارد.
بر این اساس، در برنامه درسی ملی اهمیت به زبان فارسی دیده میشود.
برنامه درسی ملی تنها محدود به کتب درسی نیست بلکه شامل هدفهای آموزش، روشها و رویهها، شیوههای یادگیری و یاددهی و نیز شیوههای ارزشیابی است. در تمامی ابعاد فوق از برنامه درسی ملی، اهمیت زبان فارسی دیده میشود. به عنوان مثال در شیوههای یاددهی و یادگیری بر اساس سند تحول لازم است از تصاویر و فیلمهای آموزشی با محوریت زبان و ادبیات فارسی استفاده شود.
در طول دوازده سال تحصیل دانش آموز در مدارس لازم است یکپنجم از ساعات آموزشی وی به آموزش زبان و ادبیات فارسی اختصاص یابد.
تفاوت در شیوههای یاددهی و یادگیری زبان و ادبیات فارسی در مقاطع مختلف تحصیلی
به طور کلی در کلیه مقاطع تحصیلی، ۳۰ عنوان کتاب درسی زبان و ادبیات یعنی ۱۲ درصد از کل کتابها به آموزش زبان و ادبیات فارسی اختصاص یافته است.
همان طور که مشخص است؛ آموزش زبان و ادبیات فارسی در دوره ابتدایی با دوره متوسطه تفاوتهای زیادی دارد. خواندن و نوشتن در دوره متوسطه با آنچه در دوره ابتدایی مطرح است فرق دارد و نوشتن خلاقانه بیشتر مدنظر قرار دارد. این نوع نوشتن از اهمیت والایی برخوردار است و باید موردتوجه ویژه باشد و روشهای آموزشی نیز در راستای بهبود و ارتقای آن به کار گرفته شود.
در دوره اول متوسطه، بهجای توجه به مهارت ارتباطی و پردازش اطلاعات بیشتر به فرآیندها و مهارتهای کار با متون توجه میشود اما در دوره دوم بر راهبردهای گوناگون خواندن و نوشتن و جستوجو تأکید میگردد.
در کشور ما با توجه به غنای ادبیات در بخش نگارش و قواعد، بر مهارتهای جملهنویسی و ایدهپردازی در دوره اول بسیار تأکید میشود و در دوره متوسطه راهبردهای گوناگون خواندن و نوشتن و انجام دادن تحقیقات در خارج از مدرسه در اولویت قرار میگیرد.

همچنین، در بررسی برنامه درسی روشن شد که قابلیت ارزشیابی در دوره اول متوسطه بیشتر بر ابراز عقیده فردی با برداشت شخصی از متون ادبی تأکید دارد و ارزشیابی دانشآموزان از طریق بیان دیدگاه شخصی نسبت به متون و داستانها صورت میگیرد. در دوره دوم، این قابلیت از طریق یافتن بهترین توصیف یا توضیح برای متون پرورش مییابد.
حتی آموزش و تقویت زبان و ادبیات فارسی در دو دوره اول و دوم متوسطه با یکدیگر متفاوت است.
با مطالعه و دقت در برنامه درسی مشخص شد که در دوره اول متوسطه به مقایسه و معنا دادن به ایدهها و گرایشها اهمیت داده میشود اما در دوره دوم متوسطه، بر تحلیل و مقایسه مستقل و توانایی همانندسازی دانشآموزان تأکید میگردد.
در برنامه درسی ملی موارد زیر برای توسعه آموزش زبان فارسی مورد تاکید قرار گرفته است:
- استفاده وسیع از آثار شاعران و نویسندگان فارسی زبان به دور از یکسو نگری و تحجر
- ایجاد نگرش نو ماندگار و مثبت نسبت به مجموعه زبان و ادبیات غنی فارسی
- تدوین کتابها بر اساس برنامه درسی و به صورت بسته آموزشی شامل کتاب درسی، کتاب کار، کتاب راهنمای معلم و برنامه درسی
- نوآوری، تنوع و جذابیت در انتخاب متون بر اساس نیازهای دنیای امروز
- مشارکت شبکه آموزشی شاد در تولید برنامهها و پویشها برای توسعه زبان و ادبیات فارسی
زبان فارسی عاملی وحدتبخش در کتب درسی
در ابتدا باید بر این موضوع تاکید کنیم که نیازها و ارزشهای اقلیتهای قومی و زبانی در برنامه درسی ملی به شیوههای گوناگون دیده شده است تا بیشازپیش، دانش آموزان در سرتاسر کشور به ملیت خود تعلق داشته باشند و با برنامه درسی ملی احساس بیگانگی نکنند.
در برنامه درسی، کتاب ادبیات ایران دروس متنوع قابلملاحظهای دارد و این نشان از آن دارد که در کشور ما برنامه درسی ادبیات از جایگاه خاصی برخوردار است و نیازها و استعدادهای مختلف دانشآموزان لحاظ میگردد.
منبع : ادبیات فارسی
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمیشود
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالتهای آمریکا
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
موبایلهای آینده چگونه تغییر میکنند؟
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.