کد خبر: 164329
ف
احتمال رخداد زلزله مهم‌تر در پی خشکسالی‌های شدید دشت ورامین
استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله با اشاره به تکرار زمینلرزه‌ها در محدوده جوادآباد ورامین هشدار داد که تشکیل خوشه‌های لرزه‌ای روی گسل پیشوا، در کنار خشکسالی‌های شدید و تخلیه سفره‌های آب زیرزمینی، می‌تواند مقدمه‌ای برای رخداد زلزله‌ای مهم‌تر در این منطقه باشد و تأکید کرد که تغییرات اقلیمی و بحران شدید آب در سال‌های اخیر، پایداری گسل‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.

به گزارش ثریا - دکتر مهدی زارع، با اشاره به زمینلرزه بامداد روز ۱۰ مرداد ۱۴۰۴، اظهار کرد: زلزله‌ای با بزرگای ۳.۲ در ساعت ۵۵ دقیقه بامداد در نزدیکی جوادآباد، از توابع شهرستان پیشوا در استان تهران رخ داد.

وی با بیان اینکه این زمینلرزه در ادامه زلزله‌های مردادماه در دشت ورامین و حوالی پیشوا رخ داده است، اظهار کرد: پیش‌تر نیز در ۱۲ مرداد ۱۴۰۲، زلزله‌ای با بزرگای ۳.۵ منطقه جوادآباد را لرزانده بود. همچنین در مردادماه سال ۱۳۹۴ نیز دو زلزله دیگر در روزهای ۲۲ و ۲۳ در همین منطقه ثبت شده‌اند.

زارع خاطر نشان کرد: این زلزله‌ها در پهنه گسل پیشوا و در مجاورت محل رخداد زلزله‌های پیشین اتفاق افتاده‌اند. نزدیکی این ناحیه به تهران (در فاصله حدود ۶۴ کیلومتری جنوب شرق پایتخت) موجب توجه ویژه به چنین رخدادهایی شده است.

استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله ادامه داد: قرار گرفتن کانون زلزله‌های اخیر در محدوده شهرستان ورامین و شکل‌گیری خوشه‌ای از زمینلرزه‌ها (لرزه‌خوشه یا Cluster) روی گسل پیشوا می‌تواند نشانه‌ای از احتمال رخداد زمینلرزه‌ای بزرگ‌تر در آینده نزدیک در همین گسل باشد.

وی با اشاره به جمعیت ساکن در این مناطق، گفت: جمعیت جوادآباد حدود ۴۰ هزار نفر، جمعیت شهرستان ورامین حدود ۷۰۰ هزار نفر و جمعیت تجمیعی چهار شهرستان ورامین، قرچک، پیشوا و پاکدشت در سال ۱۴۰۴ حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود که این موضوع بر حساسیت وضعیت می‌افزاید.

این استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی تأکید کرد: فعالیت‌های لرزه‌ای می‌توانند تحت تأثیر تغییرات میزان آب در پوسته زمین قرار گیرند، به‌گونه‌ای که خشکسالی‌ها یا فصل‌های خشک می‌توانند به افزایش فراوانی زلزله‌های کوچک‌تر منجر شوند.

وی با تاکید بر اینکه رابطه بین خشکسالی و زمین‌لرزه، به‌ویژه در مناطق خشک، در دهه اخیر هم در ایران و هم در غرب آمریکا مورد توجه قرار گرفته است، یادآور شد: در خشکسالی‌های بلندمدت، آبی که معمولاً زمین و سفره‌های آب زیرزمینی را اشباع می‌کند، تبخیر یا تخلیه می‌شود، به‌ویژه به علت برداشت انسانی. از دست رفتن مقدار زیادی از وزن آب موجود در پوسته باعث کاهش فشار وارد بر سنگ‌های زیرین می‌شود که به آن «تخلیه پوسته» گفته می‌شود.

زارع با اشاره به شرایط منطقه با تاکید بر اینکه منطقه ورامین به‌ویژه در سال‌های اخیر خشکسالی شدید و مداومی را تجربه کرده است، اضافه کرد: استان تهران که شامل منطقه ورامین نیز می‌شود، آب و هوای خشک و نیمه‌خشک طبیعی دارد . تغییرات اقلیمی این وضعیت را تشدید کرده و منجر به خشکسالی‌های مکرر و شدید شده است. منطقه ایران چندین سال است که در خشکسالی شدید به سر می‌برد و گزارش‌های اخیر حاکی از وضعیتی مداوم و رو به وخامت است، به طوری که سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ به عنوان سال بحران بی‌سابقه توصیف شده است. خشکسالی منجر به کاهش شدید سطح آب در سدهایی شده که آب تهران را تأمین می‌کنند و با کاهش چشمگیر بارندگی و ذخایر آبی در سدهای تامین‌کننده آب تهران همچون سد ماملو، لتیان، لار و کرج، منجر به وضعیت «بحران شدید آب» شده است.

به گفته وی از ماه‌ها قبل مقامات گزارش دادند که میزان بارندگی در استان تهران کمترین میزان در ۵۷ سال گذشته بوده است. این امر منجر به «بحران شدید آب» شده است. یکی از پیامدهای عمده و مستند خشکسالی، استخراج بیش از حد و شدید آب‌های زیرزمینی است. دشت ورامین به ویژه به دلیل تخلیه سفره‌های آب زیرزمینی، فرونشست قابل توجه زمین را تجربه کرده است. 

این محقق حوزه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله یکی از پیامدهای عمده خشکسالی را برداشت بیش‌ازحد آب‌های زیرزمینی دانست و گفت: در دشت ورامین، این موضوع باعث فرونشست قابل‌توجه زمین به‌دلیل تخلیه سفره‌های آب زیرزمینی شده است. وقتی وزن آب بر رسوبات آبرفتی در بخش فوقانی پوسته فشار وارد می‌کند، به پایداری و قفل شدن گسل‌ها کمک می‌کند. اما با برداشته شدن این وزن، پوسته به‌طور جزئی به حالت اولیه بازمی‌گردد و این می‌تواند تنش وارد بر گسل‌های اطراف را تغییر دهد. این تغییر کوچک در تنش ممکن است برای ایجاد زلزله کافی باشد، به‌ویژه اگر گسل از قبل به آستانه شکست نزدیک شده باشد.

وی خاطرنشان کرد: مردادماه، اوج فصل خشک در مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند استان تهران است. در این ماه، اثرات خشکسالی بلندمدت، حداکثر برداشت آب و تخلیه پوسته به بیشترین میزان خود می‌رسد و همین هم‌زمانی ممکن است در افزایش فعالیت لرزه‌ای مؤثر باشد.

زارع افزود: باید توجه داشت که هر خشکسالی الزاماً باعث زلزله نمی‌شود، اما تخلیه پوسته می‌تواند باعث زلزله‌های کوچک یا ریزلرزه‌ها شود که گاهی احساس نمی‌شوند. در عین حال، اگر گسل تحت فشار تکتونیکی شدید باشد، این تغییر کوچک در تنش ممکن است جرقه‌ای برای وقوع زلزله‌ای شدیدتر و مخرب‌تر باشد.

منبع : زلزله ورامین


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»

فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصه‌های مجید

مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز می‌شوند

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

چه کسی گفته است قهرمان‌ها فقط در خط مقدم ساخته می‌شوند؟

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

فیلم ۱۰۰ جشنواره ایده‌هاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی

معرفی بهترین برنامه‌های تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

روند پرداخت یارانه‌های تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت

۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند

ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش

مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد

تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵

پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی

بزرگ‌ترین رقابت دانش‌آموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد

شرکت انگلیسی داده‌های مشتریانش را به هکرها داد

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد

حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار داده‌ها به کوه

چالش‌های مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی

مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند

قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد

سهمیه ویژه کنکور برای آسیب‌دیدگان جنگ نیازمند بازنگری است

پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟

پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰

عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد

نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی

نسل امروز بی اراده‌تر از نسل قبل است؟

از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوه‌ای از حرم بانوی کرامت

حجت‌الاسلام قمی: مردم نمی‌گذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد

جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت

خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه

«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج

چرا عرفان‌های نوپدید برای جوان امروز جذاب‌اند؟

نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال

شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمی‌کند؛ آغاز ایمن‌سازی

«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی

حسین علیزاده مهمان «هم‌کلام» می‌شود

بازی «بوم‌بوم» با حضور خانواده شهید طهرانی‌مقدم رونمایی شد

سهمیه ویژه کنکور برای آسیب‌دیدگان جنگ نیازمند بازنگری است

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد

تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد

مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند

افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی

بزرگ‌ترین رقابت دانش‌آموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد

چالش‌های مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

شرکت انگلیسی داده‌های مشتریانش را به هکرها داد

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد

ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش

۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار داده‌ها به کوه

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد