به گزارش ثریا - گروهی از ستارهشناسان ژاپنی برای اولین بار موفق شدند تصاویر واضحی را از فورانهای یک ستاره جوان در حال شکلگیری در دورترین نقاط راه شیری ما به دست آورند. این دومین هسته داغ کشفشده در کهکشان بیرونی است و نشان میدهد که مهدهای ستارهای غنی از مواد شیمیایی میتوانند دور از مرکز کهکشان نیز شکوفا شوند. ستارهشناسان با استفاده از تلسکوپ قدرتمند «آرایه میلیمتری بزرگ آتاکاما»(ALMA) توانستند پیشستاره جدید موسوم به «Sh 2-283-1a SMM1» را رصد کنند.
پیشستارهها، اجرامی با جرم زیاد در سحابیها هستند که هنوز به تعادل آبایستایی نرسیدهاند و به تدریج با گذر زمان منقبض و کمنور میشوند و یک ستاره را تشکیل میدهند. پیشستاره یک مرحله اولیه در به وجود آمدن یک ستاره است که در آن تودههایی از گرد و غبار به حدی انباشته میشوند که به ستاره اصلی میرسند.
به نقل از آیای، این ستاره جوان تقریباً ۲۶ هزار سال نوری از خورشید و ۵۱ هزار سال نوری از مرکز کهکشان ما فاصله دارد. دانشمندان تا همین اواخر، در ثبت جزئیات دقیق چنین ستارگان دوری مشکل داشتند، زیرا این ساختارها کوچک و کمنور هستند و به تلسکوپهای فوقالعاده دقیقی نیاز دارند. سرانجام دقت بینظیر تلسکوپ ALMA این کار را ممکن ساخت. «توکی ایکدا»(Toki Ikeda)، پژوهشگر ارشد این مطالعه و پژوهشگر «دانشگاه نیگاتا»(Niigata) گفت: این کشف یک فرصت منحصر به فرد را برای پیشبرد بنیادین درک ما از چگونگی تولد ستارگان در محیطهای کیهانی متنوع فراهم میکند.
کشف فورانهای یک ستاره دوردست
پژوهشگران، تلسکوپ ALMA را به سمت Sh 2-283-1a SMM1 نشانه رفتند. این ستاره جوان هنوز در ابر گازی و غباری زادگاه خود پیچیده شده است. آنچه آنها مشاهده کردند، فورانهای باریک و پرسرعت گازی بود که در جهتهای مخالف از ستاره به بیرون فوران میکردند و توسط جریانهای خروجی وسیعتر و کندتر احاطه شده بودند. آنها برای نقشهبرداری از این حرکتها، مسیر گازهای در حال حرکت به سمت زمین(خطوط آبی) و دور از زمین(خطوط قرمز) را دنبال کردند. نگاهی دقیقتر به سرعت این گاز نشان داد که فورانها به طور پیوسته جریان ندارند. در عوض، آنها فورانهای متناوب مواد هستند که هر ۹۰۰ تا ۴ هزار سال یک بار رخ میدهند.
این ریتم توقف و شروع، نقش کلیدی در نحوه رشد ستارگان ایفا میکند و به ستاره اجازه میدهد تا از مواد قرص اطراف خود تغذیه کند. این امر در حالی است که جرم و چرخش اضافی را از دست میدهد. فورانهای متناوب در مناطق نزدیک ستارهساز مشاهده شده بود، اما این اولین بار است که آنها در ستارهای با فاصله بیش از ۵۱ هزار سال نوری از مرکز کهکشان مشاهده میشوند. ترکیب شیمیایی این سامانه نیز داستان دیگری را روایت میکند. این گروه پژوهشی با اندازهگیری «کربن مونوکسید»(CO) و «سیلیسیوم مونوکسید» (SiO) دریافتند که نسبت سیلیسیوم مونوکسید به کربن مونوکسید، کمتر از ستارگان مشابه در کهکشان داخلی است.
پژوهشگران توضیح دادند: این موضوع نشان میدهد خواص گرد و غبار در کهکشان بیرونی که عناصر سنگین کمیاب هستند، متفاوت است. این یافته تأیید میکند که فیزیک شکلگیری ستاره جهانی است؛ در حالی که شیمی آن بسته به شرایط مکانی تفاوت دارد.
این پیشستاره دارای درخشندگی حدود ۶ هزار و ۷۰۰ برابر خورشید است که ویژگی یک ستاره با جرم متوسط تا زیاد است. این تیم نشانههایی از یک هسته داغ را که ناحیهای گرم و غنی از مواد شیمیایی در نزدیکی ستاره است، پیدا کرد. چنین هستههای داغی در کهکشان بیرونی نادر هستند. این تنها دومین کشف از این نوع است که Sh 2-283-1a SMM1 را به هدفی بسیار ارزشمند تبدیل میکند.
نکته شگفتانگیزتر این است که ALMA نشانههایی از مولکولهای آلی پیچیده را در این منظومه شناسایی کرد و پنجرهای را به روی شیمی جدید باز کرد که ممکن است در نهایت بذر سیارات جدید را بکارد. این تلسکوپ همچنین جریانهای مولکولی را در چهار پیشستاره دیگر شناسایی کرد و تأیید کرد که شکلگیری ستاره حتی در این مناطق دورافتاده و از نظر شیمیایی اولیه نیز گسترده است.
فیزیک یکسان و شیمی متفاوت
این کشف ثابت میکند که طرح کلی شکلگیری ستاره در سراسر کهکشان یکسان است و مهم نیست که محیط چقدر از نظر عناصر سنگین غنی باشد. ایکدا گفت: ما با تفکیک فورانها و جریانهای خروجی در یک پیشستاره در آن سوی کهکشان میتوانیم ببینیم همان فیزیکی که ستارگان نزدیک خورشید را شکل میدهد، در محیطهای کمفلز نیز عمل میکند. در عین حال، تفاوت در مواد شیمیایی نشان میدهد که شرایط مکانی، مواد اولیه موجود برای ستارگان و سیارات را شکل میدهد.
این بدان معناست که مطالعه ستارگان کهکشان بیرونی تنها به ما درباره راه شیری خودمان نمیآموزد؛ بلکه سرنخهایی را درباره چگونگی شکلگیری اولین نسلهای ستارگان در جهان به ما میدهد. این مطالعه همچنین قدرت تلسکوپ ALMA را در نجوم برجسته میکند. فورانها و جریانهای خروجی تفکیکشده تا همین اواخر، تنها در ستارگانی با فاصله چند هزار سال نوری دیده شده بودند. گسترش این فاصله به ۵۱ هزار سال نوری، امکانات جدیدی را فراهم میکند.
این گروه پژوهشی قصد دارند پیشستارگان بیشتری را در کهکشان بیرونی مورد بررسی قرار دهند.
این پژوهش در The Astrophysical Journal منتشر شده است.
منبع ک پیش ستاره
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.