به گزارش ثریا - ماهواره‌های «کوثر» و «هدهد» سال گذشته به فضا پرتاب شدند، اما به‌دلیل بروز برخی مشکلات فنی، ارتباط با آنها قطع شده است و اکنون تیم شرکت دانش‌بنیان سازنده، ضمن تشریح این چالش‌ها از طراحی و ساخت ماهواره‌ای جدید با عنوان «دونمای-۱» خبر داد که ترکیبی از مأموریت‌های سنجش از دور و مخابراتی است.

 دکتر حسین شهرابی، مدیر عامل یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان صنعت فضایی اظهار کرد: همانطور که قبلا اطلاع‌رسانی کردیم دو ماهواره کوثر و هدهد ۱۵ آبان ماه سال گذشته پرتاب شدند و از نظر چک لیست‌های موفقیت، هر کدام از آنها توانستند بخشی از چک لیست‌ها را پاس کنند و برخی از چک لیست‌ها توسط این دو ماهواره پاس نشد.

وی با بیان اینکه ما در این پروژه در برخی از موارد موفق نشدیم، اظهار کرد: تقریبا طبق چک لیستی که ما داشتیم، ماهواره «کوثر» نزدیک ۷۰ درصد و ماهواره «هدهد» بالای ۹۰ درصد موفق عمل کرده‌اند، ولی خروجی‌ای که باید از کوثر به عکس و تصویر می‌رسیدیم، متاسفانه نرسیدیم با وجود اینکه ۹۰ درصد چک لیست‌های ما محقق شده بود، اما ما به عکس نرسیدیم.

شهرابی با اشاره به مشکلات فنی ماهواره کوثر گفت: در این ماهواره، بخش‌های کنترل وضعیت و سامانه جذب انرژی به‌طور ناخواسته به هم وابسته شده بودند. این موضوع باعث شد که نتوانیم ابتدا کنترل وضعیت ماهواره را بهبود دهیم و سپس توان لازم را به طراحی اولیه برسانیم. هرچند ماهواره در مدار قرار دارد و در برخی نقاط که تابش خورشید کافی است، دریافت سیگنال انجام می‌شود، اما در نهایت موفق به دریافت تصویر از آن نشدیم.

مدیر عامل این شرکت دانش‌بنیان اضافه کرد: در ماهواره «هدهد» نیز تا دو هفته قبل از جنگ ۱۲ روزه همه چیز خوب بود. نمی‌خواهم وضعیت این ماهواره را به این موضوع ربط بدهم، ولی به هر حال یکسری اتفاقاتی افتاد که متاسفانه فرمان ناخواسته خارج از مجموعه کنترل ماهواره توسط ماهواره دریافت شد و بعد از آن ارتباط ما با ماهواره قطع شد و نتوانستیم با هدهد ارتباط برقرار کنیم.

وی خاطر نشان کرد: در ماهواره هدهد روشن و خاموش شدن‌های پی در پی انجام شد و الان متاسفانه ما حتی به اندازه کوثر هم با هدهد ارتباط نداریم. تاکید می‌کنم که این موضوع را نمی‌خواهم به مسائل جنگ در ارتباط بدانم، چون در این زمینه مطمئن نیستم، ولی فقط به عنوان یک گزاره مطرح کردم تا کسانی که می‌خواهند در جریان آخرین وضعیت ماهواره قرار بگیرند، مطلع شوند.

 مجری پروژه ماهواره‌های کوثر و هدهد در پاسخ به این سؤال که ارزیابی شما از عملکرد نادرست این دو ماهواره چیست، با تاکید بر اینکه نقص فنی برای ما محتمل‌تر است، ادامه داد: ما نقص فنی را محتمل‌تر می‌دانیم، ولی دو ابهام وجود دارد؛ یکی تقارن این وضعیت با جنگ ۱۲ روزه که تقریباً دو هفته قبل از این جنگ، این اتفاق رخ داد و دوم اینکه قبل از این موضوع، ما یک فرمان خارج از سیستم هدایت دریافت کردیم.

شهرابی تاکید کرد: دریافت این فرمان برای ما قطعی است، چرا که در تله متری این مورد را دریافت کردیم و مشاهده کردیم تعداد فرمان‌ها افزایش یافته، بدون آن‌که ما فرمان به ماهواره داده باشیم. این دو موضوع ما را نگران کرد، ضمن اینکه ظن ما بیشتر بر روی بحث‌های نقص فنی است تا موضوعات خرابکاری.

ساخت نسخه پیشرفته‌تر کوثر

مدیر عامل این شرکت دانش‌بنیان با اشاره به طراحی و ساخت نسخه پیشرفته ماهواره کوثر، اظهار کرد: ماهواره بعدی ما با فرض موفقیت دو ماهواره پیشین، آماده پرتاب خواهد شد. در واقع اقدامات انجام‌شده در این مرحله بر پایه این فرض است که مأموریت‌های قبلی با موفقیت به انجام رسیده‌اند.

شهرابی با بیان اینکه ماهواره جدید کوثر با ترکیب ماموریت ماهواره‌های کوثر و هدهد، ویرایش ۱.۵ کوثر است، افزود: ما بر اساس رویکردهای بین‌المللی، نسخه ارتقایافته ماهواره کوثر را به نام «دونمای-۱» نامگذاری کردیم و در ITU نیز این ماهواره با همین عنوان به ثبت رسیده است.

وی خاطرنشان کرد: علت نامگذاری ماهواره «دونمای-۱» این است که از نظر ما نخستین ماهواره ترکیبی سنجش از دور و مخابراتی محسوب می‌شود. این پروژه در راستای طرح منظومه‌ ماهواره‌ای شرکت که در دستور کار قرار دارد، دنبال می‌شود.

به گفته وی، تیم تحقیقاتی در این پروژه تلاش کرده است تا مشکل وابستگی سامانه کنترل وضعیت و جذب توان که در ماهواره‌های پیشین وجود داشت، برطرف شود و برای این منظور تعداد سلول‌های خورشیدی بدنه ماهواره افزایش یافته است.

شهرابی افزود: در ماهواره‌های کوثر و هدهد، سه لینک مخابراتی مختلف آزمایش شد و در نهایت بهترین گزینه‌ها از میان آنها انتخاب و در طراحی و ساخت ماهواره «دونمای-۱» به‌کار گرفته شد تا کارایی و پایداری ارتباطات این ماهواره افزایش یابد. علاوه بر این، با اضافه کردن لینک باند S امکان تغییر و اصلاح برنامه‌ کنترل وضعیت ماهواره از ایستگاه زمینی فراهم شده است.

وی اضافه کرد: در ماهواره جدید، محموله‌های تصویربرداری نیز ارتقاء یافته‌اند. در گذشته بین طیف NIR (مادون قرمز نزدیک) و طیف رنگی اختلاف در تفکیک مکانی (GSD) وجود داشت، اما اکنون این دو طیف به عددی نزدیک به ۳.۵ متر رسیده‌اند. همچنین در تست‌های زمینی، مقدار GRD که نشان‌دهنده رزولوشن واقعی محموله است، به GSD نزدیک شده و این امر یک گام مثبت محسوب می‌شود. این بهبود به دلیل ارتقای لنزها و شرایط مطلوب‌تر طراحی به دست آمده است.

وی ادامه داد: مهم‌تر از این تغییرات فنی، تلاش ما در بخش پایین‌دستی است؛ جایی که می‌کوشیم کاربردهای ماهواره را در حوزه‌های مختلف توسعه دهیم. امیدواریم همزمان با پرتاب پیش‌ِ رو بتوانیم یک تفاهم‌نامه بین‌المللی در این زمینه امضا کنیم.

شهرابی در توضیح زمان‌بندی پرتاب گفت: اگر همه‌چیز طبق برنامه پیش برود، ان‌شاءالله آذرماه امسال پرتاب انجام خواهد شد. ماهواره هنوز برای پرتابگر ارسال نشده است، اما طی کمتر از یک ماه آینده آماده حمل خواهد شد. پرتاب این ماهواره توسط پرتابگر خارجی صورت می‌گیرد.

منبع : ماهواره هدهد