کد خبر: 168666
ف
چرا مغز می‌گوید حوصله ندارم
یافته‌های نوین علوم اعصاب نشان می‌دهد که احساس عمیق بی‌حوصلگی و بی‌انگیزگی برخی افراد می‌تواند ناشی از اختلال در مدارهای مغزی مربوط به انگیزه و پاداش باشد، نه لزوماً تنبلی یا ضعف اخلاقی.

به گزارش ثریا - همه ما در اطراف خود افرادی را با سطوح بسیار مختلفی از انگیزه می‌شناسیم. برخی برای هر هدفی فرسنگ‌ها فراتر می‌روند، در حالی که دیگران حتی زحمت کوچک‌ترین تلاش را به خود نمی‌دهند. شاید آن‌ها را تنبل بنامیم، اما پژوهش‌های علوم اعصاب روایتی پیچیده‌تر را فاش می‌کنند. تفاوت در انگیزه می‌تواند ریشه در عملکرد خودِ مغز داشته باشد.

داستان دیوید: از موفقیت تا بی‌تفاوتی مطلق

داستان افرادی مانند دیوید که پس از سکته‌های خفیف مغزی، از افراد پرتلاش به افرادی کاملاً بی‌تفاوت تبدیل شدند، پنجره‌ای به سوی درک این سازوکارهای پیچیده گشوده است.

دیوید، جوانی که روزی ستاره بی‌چون‌وچرای شرکتش بود، ناگهان علاقه‌اش به کار و اطرافیان را از دست داد. او که زمانی فردی پرتلاش و اجتماعی بود، حالا فقط می‌گفت: حوصله ندارم. حتی اخراج از کار و بی‌پولی نیز واکنشی در او برنیانگیخت.

بررسی‌های عمیق‌تر نشان داد او دو سکته مغزی خفیف در گانگلیون‌های پایه (عقده‌های قاعده‌ای) مغز خود داشته است. این بخش از مغز، پلی حیاتی بین خواسته‌های ما و اقدام برای برآورده‌کردن آن‌هاست.

سازوکار مغزی، وقتی مدار پاداش مختل می‌شود

وقتی گانگلیون‌های پایه درست کار نکنند، افراد حتی برای انجام کارهای ساده نیز اقدامی نمی‌کنند، مگر اینکه کسی مستقیم به آن‌ها دستور دهد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد مشکل اصلی در ارزیابی نادرست هزینه‌فایده است. برای مغز این افراد، هزینه تلاش‌کردن از پاداش احتمالی سنگین‌تر به نظر می‌رسد.

نورون‌های دوپامین؛ موتور محرک «خواستن»

درمان دیوید این فرضیه را تأیید کرد. او با دارویی که گیرنده‌های دوپامین در مغز را تحریک می‌کرد، درمان شد. دوپامین دیگر صرفاً ماده لذت دانسته نمی‌شود، بلکه موتور محرک خواستن و جست‌وجوی پاداش است. پس از درمان، انگیزه دیوید بازگشت و او توانست زندگی عادی خود را از سر بگیرد.

درس‌هایی برای افراد سالم: چرا تصمیم‌گیری برای بی‌انگیزه‌ها سخت‌تر است؟

پژوهش‌ها روی دانشجویان با سطوح مختلف انگیزه نشان داد مغز افراد بی‌انگیزه هنگام ارزیابی این پرسش که آیا این کار ارزش تلاش دارد؟ فعالیت بیشتری می‌کند. آن‌ها به‌ویژه در انتخاب‌های مرزی (مثلاً شش سیب در قبال ۸۰ درصد تلاش) بیشتر تعلل می‌کنند. به نظر می‌رسد تصمیم‌گیری درباره ارزش یک عمل، برای آن‌ها هزینه ذهنی بالایی دارد؛ در نتیجه کلاً از تصمیم‌گیری طفره می‌روند و به نه گفتن متمایل می‌شوند.

راهکارهای عملی: چگونه با مغز همکاری کنیم؟

سرزنش افراد بی‌انگیزه سودی ندارد، زیرا این حالت لزوماً یک ضعف اخلاقی نیست، بلکه یک وضعیت مغزی است. کلید تغییر، کاهش بار تصمیم‌گیری‌های لحظه‌ای است:

برنامه‌ریزی پیش‌دستانه: برای روز یا هفته پیش‌رو برنامه بریزید. با این کار، بار ارزیابی مکررِ آیا الان حوصله دارم؟ از دوش مغز برداشته می‌شود؛

گنجاندن فعالیت‌های معنادار: در برنامه خود فعالیت‌هایی بگنجانید که برایتان لذت‌بخش هستند یا احساس موفقیت ایجاد می‌کنند. این کار ارزش پاداش را در مغز افزایش می‌دهد؛

تحرک بدنی: ورزش هوازی و پیاده‌روی تند می‌توانند با تأثیر بر سامانه دوپامین مغز، انگیزه را بهبود بخشند؛

یادآورهای خارجی: زنگ هشدار تلفن یا قراردادن کفش ورزشی کنار در، می‌توانند محرکی برای شروع یک عمل باشند.

هدف نهایی این است که با درک ریشه‌های عصب‌شناختی بی‌انگیزگی، به جای جنگیدن با مغز، با آن همکاری کنیم. با تبدیل فرآیند ارزیابی هزینه‌فایده به یک عادت کم‌زحمت، حتی بی‌انگیزه‌ترین افراد نیز می‌توانند امیدوار باشند که پاسخ خودکار نه را به شاید بله تبدیل کنند.

منبع : مغز


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

واکنش سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به ادعای کمرشکن‌ترین عملیات اقتصادی تاریخ

«لباس شخصی»سراغ یک پرونده امنیتی رفت

۵ نمایشنامه از ۵ درام‌نویس زن خوانده می‌شود

شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!

حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است

بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما

حجت‌الاسلام قمی: مسجد باید پرچم‌دار حرکت مؤمنان و جامعه‌سازی باشد

حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست

حکمرانی شبکه‌ای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره

از سامرای محاصره‌شده تا عصر غیبت/روایت راهبرد امام عسکری(ع) برای شیعه

فیلمساز ایرانی داور جشنواره یونانی شد

سفر «سندرم بلوغ» به انگلیس

«سیاوش» به هیچ نهادی وابسته نیست؛ هزینه‌ها کاملا شخصی است!

شنیدن زمزمه عود و تمبک در آلبومی که به خواهر تقدیم شد

پذیرش تفاوت‌ها در یک انیمیشن؛ اگر زال شاهنامه دختر بود چه می‌شد؟

از شکل‌گیری ایده تا شروع کسب‌وکار؛ «کارخانه»در رادیو اقتصاد راه‌ افتاد

نمایشی با الهام از جهان موراکامی؛ ارتباط بین هنرمند و مخاطب مهم است

۳ چهره بزرگ در یک فیلم؛ حمایت برد پیت از مستند ویم وندرس درباره زومتور

جزئیات فصل جدید یک رویداد موسیقایی؛ وقتی موسیقی از تهران خارج می‌شود

تصویر معناداری که قالیباف در کنار خلیج فارس منتشر کرد

امیر جدیدی و حمید نعمت‌الله در پشتِ صحنه سریال داش آکل

«عید بیعت» در میدان ولیعصر(عج) برگزار می‌شود

بازگشت حماسی مصدق به قدرت،کینه شاه و دربار علیه دولت ملی را تعمیق کرد

شهادت امام حسن عسکری (ع) هیئت کجا برویم؟

مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟

توییت معنادار معاون وزیر خارجه در پاسخ به ترامپ+عکس

سامرا آماده میزبانی از عزاداران امام حسن عسکری (ع) شد

اعلام برنامه‌های علمی هفته ملی ابن‌سینا در ایران

تلاش ملاعبدالله بهابادی در سازماندهی استنباط و روابط میان ادله

«عقل فعال» میراث حل مسائل روز؛ ابن سینا شاخصه عقلانیت در اسلام است

زبان‌آموز حرفه‌ای چگونه آلمانی یاد می‌گیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1

محقق ایرانی باکتری را به ترانزیستور تبدیل کرد

جیمز وب ۳ سیاه‌چاله فعال در یک کهکشان دوردست کشف کرد

مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال

تولید ماده اولیه داروی ایرانی درمان «فیبروز کبدی»

ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟

پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید

راه‌اندازی موکب‌های دائمی در مرز ایران و عراق

چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟

آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست

«فرمانده هرمز» را چقدر می‌شناسید؟

جزئیات برنامه‌های هفته آموزش هنر اعلام شد

شوراهای آموزش و پرورش؛ ظرفیت ملی برای جهش کیفیت و عدالت تربیتی

کاهش ۲۰ درصدی تخلفات اداری آموزش‌وپرورش

زنگ نماز همراه با زنگ مدرسه نواخته شود

آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

پایان اسکرول بی‌نهایت و شمارش لایک در اینستاگرام

آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد

«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت

تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد

ناسا به طرح لشکرکشی روبات‌های کروی به تایتان گرنت داد

حضور بیش از ۱۰۰ استارتاپ در اینوتکس ۲۰۲۶ قطعی شد

برگزاری محفل قرآنی‌ها به مناسبت چهلم رهبر شهید انقلاب

صفحه اینترنتی معرفی رهبر شهید به زبان ژاپنی راه اندازی شد

تهیه کننده سریال اسباب زحمت: شخصیت‌های سریال‌های آقاخانی از جنس مردم هستند

گرامیداشت رهبر شهید با نگاهی به اندیشه ایشان در حوزه‌های انسانی

جدول پخش شبکه ۴ تغییر کرد

گردهمایی اصحاب هنر و اندیشه با گفتاری درباره آینده نزدیک ایران برگزار می‌شود

مرحوم ابوترابی الگوی مقاومت در شرایط سخت‌ اسارت

نگاهی به حدود ۶۰۰ آیه مرتبط با جهاد و قتال و پاسخ به چالش‌های امروز در این کتاب

مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت

آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد

حامد همایون مهمان درجام شد

«غوطه‌ور» در صف اکران رفت

خوراک رسانه‌ای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد

چگونه ایمان‌ در زمان جنگ تقویت می‌شود؟

بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا

درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌های سراسری و آزاد حضوری شد

آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵

ثبت‌نام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵

تمدید مهلت ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵

اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران

راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌ها حضوری شد

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌های سراسری و آزاد حضوری شد

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان

درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید

آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵

بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا

مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد

ثبت‌نام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵

آغاز پخش برنامه «محفل ستاره‌ها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است

«غوطه‌ور» در صف اکران رفت

یافته‌های جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران

زبان‌آموز حرفه‌ای چگونه آلمانی یاد می‌گیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1

تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌ها دانش آموزان

آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان چیست؟

نماز خواندن در خانه ای که سگ در آن است چه حکمی دارد؟

دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری

حامد همایون مهمان درجام شد

خوراک رسانه‌ای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد

مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت