به گزارش ثریا - زلزله یکی از مخاطرات طبیعی است که برخلاف بسیاری از حوادث، زمان وقوع آن قابل پیشبینی دقیق نیست و همین موضوع، آن را به تهدیدی جدی برای شهرها و سکونتگاههای انسانی تبدیل میکند. استان تهران به دلیل جمعیت بسیار بالا، تمرکز فعالیتهای سیاسی، اقتصادی و اداری و همچنین گستردگی شهرنشینی، بیش از بسیاری از مناطق کشور در معرض پیامدهای مخرب زلزله قرار دارد. این استان روی پهنهای با لرزهخیزی بالا واقع شده و وجود چندین گسل فعال در محدوده و اطراف آن، خطر وقوع زمینلرزههای شدید را افزایش میدهد. تجربههای تاریخی نیز نشان میدهند که در گذشته، زلزلههای بزرگی این منطقه را تحت تأثیر قرار داده و خسارتهای قابلتوجهی به بار آوردهاند.
در دهههای اخیر، گسترش ساختوساز، افزایش تراکم جمعیت و توسعه شبکههای زیرساختی در استان تهران باعث شده است که موضوع کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری بیش از گذشته اهمیت پیدا کند. تابآوری به زبان ساده، توانایی یک سیستم یا جامعه برای تحمل شوک، سازگاری با شرایط بحرانی و بازگشت به وضعیت عادی است. در حوزه زلزله، این مفهوم به این معناست که شهر و زیرساختهای آن تا چه اندازه میتوانند در برابر لرزش زمین مقاومت کنند، خدمات حیاتی را حفظ کنند و پس از حادثه، روند بازیابی را با سرعت و کارایی مناسب طی کنند. شبکه راهها بهعنوان یکی از زیرساختهای حیاتی، نقشی کلیدی در امدادرسانی، انتقال مجروحان و دسترسی به مراکز درمانی و اسکان اضطراری دارد و هرگونه اختلال در آن میتواند پیامدهای انسانی و اجتماعی گستردهای به دنبال داشته باشد.
زهره عارفی از دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر با همراهی دانشگاه صنعتی مالک اشتر در همین راستا پژوهشی را با تمرکز بر ارزیابی خطر گسلها در شبکه راه استان تهران انجام دادهاند. این تحقیق که با رویکرد برنامهریزی مسیرهای اضطراری طراحی شده، تلاش کرده است به شکلی کاربردی نشان دهد کدام بخشهای شبکه معابر در معرض خطر بیشتری قرار دارند و چگونه میتوان با استفاده از تحلیلهای علمی، مسیرهای مناسبتری برای شرایط بحرانی پیشنهاد داد.
برای انجام این پژوهش، از سیستم اطلاعات جغرافیایی یا GIS استفاده شده است؛ ابزاری که امکان تحلیل دادههای مکانی و نمایش آنها روی نقشه را فراهم میکند. پژوهشگران دادههایی مانند نقشههای استان تهران، شبکه معابر شهری و برونشهری، موقعیت گسلها، اطلاعات زلزلههای چهار دهه اخیر، مراکز درمانی، ایستگاههای آتشنشانی و مراکز اسکان اضطراری را گردآوری کرده و مورد بررسی قرار دادهاند. سپس با استفاده از روشهای تحلیلی مختلف، ارتباط میان شبکه راهها و مناطق پرخطر لرزهای تحلیل شده و سناریوهای دسترسی در شرایط پس از زلزله مورد توجه قرار گرفتهاند.
یافتههای پژوهش نشان میدهند که بخش قابلتوجهی از شبکه راههای استان تهران در محدودههای پرخطر لرزهای قرار دارند. با استفاده از تحلیلهای موسوم به «نقاط داغ» و تحلیل چگالی، مناطقی با تراکم بالای رخداد زلزله شناسایی شدهاند. همچنین با در نظر گرفتن حریمی به شعاع ۱۰ کیلومتر در اطراف گسلها و بررسی همپوشانی آن با شبکه معابر، مشخص شده است که بیش از ۷۳ درصد از کل شبکه راههای استان تهران در معرض آسیبپذیری قرار دارند. این رقم برای شبکه معابر شهر تهران نیز قابل توجه و نگرانکننده گزارش شده است.
در بخش نتیجهگیری، محققان تأکید میکند که چنین سطحی از آسیبپذیری میتواند در زمان وقوع زلزله، دسترسی به مراکز امدادی را با مشکل جدی مواجه کند. با این حال، انجام تحلیلهای مسیریابی و ایجاد شبکه راهی در محیط GIS، امکان شناسایی مسیرهای بهینه برای امدادرسانی و انتقال آسیبدیدگان را فراهم کرده است. این نتایج میتواند به مدیران و برنامهریزان بحران کمک کند تا پیش از وقوع حادثه، برای بهبود تابآوری شبکه حملونقل تصمیمهای مؤثرتری بگیرند.
بر اساس اطلاعات تکمیلی این مطالعه، بیشترین خوشههای زلزلههای با بزرگی بالا در بخشهای شمالی و شمالشرقی استان تهران و در امتداد گسلهای فعال این نواحی قرار دارند. در مقابل، زلزلههای با بزرگی کمتر، عمدتا در مناطق جنوبی و جنوبغربی استان مشاهده شدهاند. تحلیل چگالی نیز تمرکز رخدادهای لرزهای را در شهرستانهایی مانند دماوند و فیروزکوه و همچنین مناطق شمالی شهر تهران تأیید میکند. این یافتهها تصویر روشنی از توزیع خطر زلزله در استان ارائه میدهد.
اهمیت این نتایج در آن است که علاوه بر هشدار درباره وضعیت فعلی شبکه راهها، مسیرهای بهینه امدادرسانی و دسترسی به مراکز اسکان اضطراری را نیز مشخص میکنند. به این ترتیب، پژوهش فوق میتواند مبنایی برای افزایش آمادگی شهری، کاهش خسارات احتمالی و ارتقای تابآوری استان تهران در برابر زلزلههای آینده باشد؛ موضوعی که با توجه به جمعیت بالا و نقش حیاتی پایتخت، از اهمیت ملی برخوردار است.
این نتایج علمیپژوهشی در فصلنامه «مدیریت بحران» منتشر شدهاند؛ نشریهای که وابسته به دانشگاه صنعتی مالک اشتر است و به انتشار پژوهشهای مرتبط با مدیریت خطر، کاهش آسیبپذیری و ارتقای تابآوری در برابر حوادث طبیعی و انسانساخت میپردازد.
منبع : زلزله
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمیشود
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالتهای آمریکا
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
موبایلهای آینده چگونه تغییر میکنند؟
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن
تاکید بر نقش هنرستانها در مقابله با چالشهای جنگ اقتصادی
کاظمی: دشمن تلاش میکند تا دولتها را از صف مردم جدا کند
امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی
پذیرش برگزیدگان المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بدون کنکور ابلاغ شد
نتایج آزمون صلاحیت گروه پرستاری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
جزئیات آزمون مرحله انفرادی هجدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی
دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ منتشر شد
آغاز انتخاب رشته داوطلبان مجاز آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ از امروز
سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی
روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی
«حبیبی یا نبی»؛ نغمهای برای پیامبر رحمت
ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت
«کوری» از پروندههای قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟
رازهایی که در یک کشو پنهان است؛ چه کسی دستخط قاتل را تقلید کرد؟
برای پویایی صنف باید صدای جوانها را جدی گرفت؛ سکوت معنا دارد
نسخه ویژه نابینایان «روزی روزگاری» منتشر میشود
وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار میکند
ایرانیخوانی نمایشنامه «تاجماه» برگزار شد
«رویای نیمه شب» و ضرورت ساخت آثار تلویزیونی با موضوع مهدویت
وقف رقیب اقتصاد کشور نیست
بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار میشود
دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم
تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی
تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمیشود
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.