به گزارش ثریا - این آتشفشان‌های به‌اصطلاح «پنهان» که اغلب نادیده گرفته می‌شوند، برخلاف تصور عمومی، بسیار بیشتر از آنچه مردم فکر می‌کنند فوران می‌کنند. در مناطقی مانند اقیانوس آرام، آمریکای جنوبی و اندونزی، هر ۷ تا ۱۰ سال یک‌بار، آتشفشانی بدون هیچ سابقهٔ ثبت‌شده‌ای فوران می‌کند و پیامدهای آن می‌تواند غیرمنتظره و بسیار گسترده باشد.
نمونهٔ تازه‌ای از این وضعیت به‌تازگی رخ داده است. در نوامبر ۲۰۲۵، آتشفشان «هایلی گوبی» در اتیوپی برای نخستین بار در تاریخ ثبت‌شده، یعنی دست‌کم پس از حدود ۱۲ هزار سال، فوران کرد. این فوران ستون‌هایی از خاکستر را تا ارتفاع حدود ۱۳.۵ کیلومتری به آسمان فرستاد و مواد آتشفشانی آن تا یمن فرو ریخت و حتی وارد حریم هوایی شمال هند شد.
برای دیدن نمونه‌ای دیگر، کافی است کمی به عقب برگردیم. در سال ۱۹۸۲، آتشفشان ناشناخته و بدون پایش «ال چیچون» در مکزیک، پس از قرن‌ها خاموشی، به‌طور انفجاری فوران کرد. این فوران‌ها مقامات را کاملاً غافلگیر کرد: بهمن‌های داغ سنگ، خاکستر و گاز، بخش‌های وسیعی از جنگل را نابود کردند. رودخانه‌ها مسدود شدند، ساختمان‌ها ویران شد و خاکستر تا گواتمالا فرو نشست.
در این فاجعه، بیش از ۲ هزار نفر جان خود را از دست دادند و حدود ۲۰ هزار نفر آواره شدند؛ این بدترین فاجعهٔ آتشفشانی مکزیک در دوران مدرن بود. اما پیامدهای این رویداد به مکزیک محدود نماند. گوگرد آزادشده از فوران، ذراتی بازتابنده در لایه‌های بالایی جو ایجاد کرد که باعث سرد شدن نیمکرهٔ شمالی و جابه‌جایی موسمی باران‌های آفریقا به سمت جنوب شد؛ تغییری که به خشکسالی شدید انجامید.
چنین اثری به‌تنهایی می‌تواند توان تاب‌آوری هر منطقه‌ای را به چالش بکشد. اما هنگامی که این شرایط با جمعیتی آسیب‌پذیر، گرفتار فقر و جنگ داخلی، هم‌زمان شد، فاجعه اجتناب‌ناپذیر بود. قحطی اتیوپی و شرق آفریقا در سال‌های ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۵ جان حدود یک میلیون نفر را گرفت و توجه جهانی را با کارزارهایی مانند «لایو اِید» به مسئله فقر جلب کرد.
نکتهٔ تکان‌دهنده این است که حتی بسیاری از دانشمندان حتی در حوزه علوم زمین نمی‌دانند که یک آتشفشان دورافتاده و کم‌شناخته در شکل‌گیری این تراژدی نقش داشته است.
با وجود این درس‌ها، سرمایه‌گذاری جهانی در آتشفشان‌شناسی هم‌پای میزان خطر افزایش نیافته است. کمتر از نیمی از آتشفشان‌های فعال جهان پایش می‌شوند و پژوهش‌های علمی همچنان به‌شکل نامتناسبی بر چند آتشفشان مشهور متمرکز است.
برای نمونه، تعداد مطالعات منتشرشده درباره تنها یک آتشفشان یعنی کوه اتنا، بیش از مجموع پژوهش‌ها درباره ۱۶۰ آتشفشان اندونزی، فیلیپین و وانواتو است. این مناطق از پرجمعیت‌ترین نواحی آتشفشانی زمین هستند، اما در عین حال کمترین شناخت علمی درباره آن‌ها وجود دارد.
بزرگ‌ترین فوران‌ها فقط جوامع اطراف خود را تحت تأثیر قرار نمی‌دهند. آن‌ها می‌توانند به‌طور موقت دمای سیاره را کاهش دهند، الگوهای موسمی را بر هم بزنند و تولید محصولات کشاورزی را در مناطق وسیعی کاهش دهند. در گذشته، چنین تغییراتی به قحطی، شیوع بیماری‌ها و ناآرامی‌های اجتماعی گسترده انجامیده است، اما با این حال، دانشمندان هنوز یک سامانهٔ جهانی برای پیش‌بینی یا مدیریت این خطرات آینده در اختیار ندارند.
برای پاسخ به این چالش، برخی از دانشمندان به‌تازگی «ائتلاف جهانی خطر آتشفشان‌ها» را راه‌اندازی کرده‌اند؛ یک نهاد خیریه که بر آمادگی پیشگیرانه در برابر فوران‌های پرخطر تمرکز دارد.
چرا آتشفشان‌های «خاموش» ایمن نیستند؟
اما چرا آتشفشان‌ها متناسب با میزان خطرشان مورد توجه قرار نمی‌گیرند؟ بخشی از پاسخ به سوگیری‌های رایج انسانی بازمی‌گردد. بسیاری از مردم به‌طور ناخودآگاه فرض می‌کنند چیزی که مدت‌ها آرام بوده، آرام خواهد ماند؛ این همان «سوگیری عادی‌پنداری» است. اگر آتشفشانی برای چند نسل فوران نکرده باشد، اغلب به‌طور غریزی امن تلقی می‌شود.
همچنین، احتمال وقوع رویدادها معمولاً بر اساس نمونه‌هایی سنجیده می‌شود که راحت‌تر به ذهن می‌آیند؛ میان‌بری ذهنی که «خطای دسترسی» نام دارد. آتشفشان‌های مشهور یا فوران‌های شناخته‌شده، مانند ابر خاکستر ایسلند در سال ۲۰۱۰، آشنا هستند و تهدیدآمیز به نظر می‌رسند، در حالی که آتشفشان‌های دورافتاده با سابقهٔ نامشخص، تقریباً اصلاً دیده نمی‌شوند.
این سوگیری‌ها الگوی خطرناکی ایجاد می‌کنند: ما اغلب تنها پس از وقوع فاجعه سرمایه‌گذاری جدی می‌کنیم. برای مثال، آتشفشان ال چیچون فقط پس از فاجعهٔ ۱۹۸۲ تحت پایش قرار گرفت. در حالی که سه‌چهارم فوران‌های بزرگ، در حد ال چیچون یا شدیدتر، از آتشفشان‌هایی رخ می‌دهند که دست‌کم ۱۰۰ سال خاموش بوده‌اند و دقیقاً به همین دلیل، کمترین توجه را دریافت می‌کنند.
برای پر کردن این شکاف‌ها، جهان باید توجه خود را به آتشفشان‌های کم‌پایش‌شده در مناطقی مانند آمریکای لاتین، جنوب‌شرق آسیا، آفریقا و اقیانوس آرام معطوف کند؛ جاهایی که میلیون‌ها نفر در نزدیکی آتشفشان‌هایی با سابقهٔ تاریخی اندک یا نامشخص زندگی می‌کنند. بزرگ‌ترین خطرات دقیقاً در همین مناطق نهفته است و حتی سرمایه‌گذاری‌های نسبتاً اندک در پایش، هشدار زودهنگام و آمادگی جوامع محلی می‌تواند جان‌های بی‌شماری را نجات دهد.
منبع : اتشفشان های خاموش
حجت‌الاسلام قمی: جنگ واقعی بر سر «تحریف واقعیت» در ذهن مردم است
نیاز انقلاب به شخصیت‌هایی چون آیت الله مهدوی‌کنی بیشتر احساس می‌شود
نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی رشته‌های علوم پزشکی آزاد اعلام شد
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد
ثبت ۱ میلیارد تراکنش در جنگ ۴۰ روزه
واکنش به آسیب کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز
تبدیل جیوه به طلا محقق شد
برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر
آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه
تمدید مهلت ثبت‌نام در سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری
برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او
پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است
بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی
سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!
طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است
کمال تبریزی: فیلمسازان جوان از تقلید فاصله بگیرند
جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودی‌های خاطره‌انگیز
وقتی «قطع رابطه» سفارشی می‌شود؛ چرا تولید اثر هنری با ریسک همراه است؟
مرثیه‌ای که هنوز با صدای دلتنگی حضرت زینب(س) شنیده می‌شود
انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)
روایت «حماسه فاطمی» و دفاع حضرت زهرا(س) از امامت
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز
چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟
خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)
رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد
شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵
دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
هشدار مشاور وزیر علوم درباره سایه جنگ و شکاف اجتماعی
کتیبه‌پوشی زیبای حرم علوی در عزای شهادت حضرت زهرا(س)
تأسیس ۸ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
چه برنامه‌های تربیتی آموزشی روی کودکان و نوجوانان اثرگذار است؟
آیا جوان امروز کمتر تلاش می‌کند؟
هوش مصنوعی مایکروسافت در تشخیص بیماری دو برابر پزشک دقت دارد
وب سایت‌های دولتی پس از کشف شکاف امنیتی در خاموشی فرو رفتند
کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار می‌کند
ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی
روباتی که روی دست چاقو کشید
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن
جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!
دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت
روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد
برگزاری آیین گشایش جشنواره دوازدهم خاتم؛ جشنواره خاتم جشنواره دلهاست
امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه
روبات انسان‌نما در کره جنوبی می‌تواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند
توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است
سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده
منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی
ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد
اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها
رتبه امنیت سایبری بانک‌ها به‌زودی اعلام می‌شود
برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند
تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی
آنتروپیک هوش مصنوعی را جایگزین نیروی انسانی تازه کار می‌کند
۲۹ دانشگاه میزان وثیقه تعهدات دستیاران پزشکی را اعلام کردند
نتایج اولیه رشته‌های دارای شرایط خاص دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد
۲۰ درصد ظرفیت جذب عمومی به نخبگان اختصاص می‌یابد
ژاپن با پهپاد خرس‌ها را فراری می‌دهد
آغاز به کار آزمایشگاه تصویربرداری کوانتومی دانشگاه شهیدبهشتی
وزارت بهداشت نقشی در فرآیند بورس‌های تحصیلی دولت‌های خارجی ندارد
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵
جابجایی ۲۹۱ میلیارد پیام توسط ۷۲ میلیون کاربر در شاد
نگرش انسان و برداشت های او از جهان در کتاب «تفاوت نگاه‌ها»
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه
دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵
تبدیل جیوه به طلا محقق شد
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است
هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد
چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟
سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!
برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز
کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد
خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)
بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی
پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد
انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)
پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است
شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.
واکنش به آسیب کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز
«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران
ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی
برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.