به گزارش ثریا - در سالهای اخیر، آموزش و پرورش با تغییرات گستردهای روبهرو شده است. گسترش فناوری، تغییر سبک زندگی خانوادهها و پیچیدهتر شدن مسائل اجتماعی باعث شده انتظارات از مدرسه و بهویژه معلم افزایش یابد. دیگر نقش معلم تنها انتقال اطلاعات کتاب درسی نیست، بلکه او بهعنوان فردی اثرگذار در شکلگیری شخصیت، نگرشها و مهارتهای زندگی دانشآموزان شناخته میشود. به همین دلیل، توجه به کیفیت عملکرد معلمان و شناخت دقیق ویژگیهای یک معلم خوب به یکی از دغدغههای اصلی نظامهای آموزشی در سراسر جهان تبدیل شده است. بسیاری از صاحبنظران آموزشی بر این باورند که هیچ نظام آموزشی نمیتواند از سطح کیفیت معلمان خود فراتر رود و هرگونه تحول پایدار در آموزش، از کلاس درس و معلم آغاز میشود.
از سوی دیگر، دانشآموزان بهعنوان مخاطبان اصلی فرایند آموزش، تجربه زیسته و مستقیمی از حضور معلم در کلاس دارند. نگاه آنان به معلم، میتواند بازتابی واقعی از اثربخشی آموزش باشد. بررسی دیدگاه دانشآموزان درباره معلم خوب، نوعی نیازسنجی مهم برای بهبود برنامههای تربیت معلم و آموزشهای ضمن خدمت به شمار میرود. این رویکرد کمک میکند تا سیاستگذاران آموزشی و برنامهریزان درسی، به جای تکیه صرف بر معیارهای نظری، از تجربههای واقعی دانشآموزان نیز بهره بگیرند. بهویژه در دوره متوسطه اول که دانشآموزان در سنین حساس نوجوانی قرار دارند، نقش معلم در هدایت تحصیلی، عاطفی و اجتماعی آنان اهمیتی دوچندان پیدا میکند.
در همین راستا، عباس پورسلیم، استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تحقیقی را با تمرکز بر دیدگاه دانشآموزان دوره متوسطه اول انجام داده است. این پژوهش با هدف شناخت تجربهها و برداشتهای دانشآموزان از مفهوم معلم خوب صورت گرفته و تلاش کرده است با نگاهی عمیق، ابعاد مختلف این مفهوم را روشن کند.
روش انجام این پژوهش از نوع کیفی بوده و با رویکرد پدیدارشناسی انجام شده است. پدیدارشناسی روشی است که به جای اندازهگیری عددی، به تجربههای زیسته افراد و معنایی که آنها به یک پدیده میدهند توجه میکند. در این مطالعه، ۳۳ دانشآموز پسر دوره متوسطه اول از یک دبیرستان دولتی بهصورت هدفمند انتخاب شدند و دادهها از طریق مصاحبههای عمیق و نیمهساختارمند جمعآوری شد؛ یعنی گفتوگوهایی که هم چارچوب کلی داشتند و هم به دانشآموزان اجازه میداد آزادانه تجربههای خود را بیان کنند. سپس پاسخها با روشی علمی تحلیل شد تا مفاهیم و الگوهای مشترک استخراج شود.
یافتههای پژوهش نشان میدهند که از نگاه دانشآموزان، معلم خوب تنها فردی باسواد نیست، بلکه باید مدیر، قابل اعتماد، مسئولیتپذیر و اجتماعی باشد. دانشآموزان بر صمیمیت، همدلی و فهمیده بودن معلم تأکید زیادی داشتند و معتقد بودند نقش معلم با پایان ساعت مدرسه تمام نمیشود. به باور آنان، معلم خوب حتی در رفتارهای روزمره خود نیز الگوی مناسبی ارائه میدهد و تأثیرش فراتر از فضای کلاس ادامه دارد. این نگاه نشان میدهد که دانشآموزان، معلم را نه فقط یک آموزشدهنده، بلکه راهنما و مرشد زندگی میبینند.
پژوهش بر این نکته تأکید میکند که توجه به این ویژگیها میتواند به ارتقای کیفیت آموزش و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان کمک کند.
مقولههایی که در این تحقیق استخراج شدهاند، میتوانند بهعنوان راهنمایی عملی برای طراحی برنامههای تربیت معلم و آموزشهای ضمن خدمت مورد استفاده قرار گیرند. بهویژه دانشگاهها و مراکز مسئول آموزش معلمان میتوانند از این یافتهها برای نزدیکتر کردن آموزش نظری به نیازهای واقعی کلاس درس بهره ببرند.
طبق اطلاعات ارائهشده در این پژوهش، تدریس اثربخش یکی از مهمترین و در عین حال پیچیدهترین وظایف معلم است. استفاده از روشهای فعال، مشارکتی و خلاقانه، مانند داستانگویی، ایفای نقش و ارتباط دادن درس با زندگی روزمره، از نظر دانشآموزان نقش مهمی در یادگیری دارد. همچنین مدیریت مؤثر کلاس درس، توجه به تفاوتهای فردی و ایجاد فضای امن و منظم، از عوامل کلیدی موفقیت معلم به شمار میرود. این مهارتها نیازمند دانش تخصصی، تمرین مستمر و شناخت روانشناختی دانشآموزان است.
بخش دیگری از یافتهها به نقش معلم در آموزش مهارتهای زندگی و ویژگیهای اخلاقی اشاره دارد. دانشآموزان انتظار دارند معلم به آنها مهارتهایی مانند تفکر انتقادی، مسئولیتپذیری، ارتباط مؤثر و مدیریت استرس را بیاموزد. همچنین عدالت، صداقت، مهربانی و احترام از مهمترین ویژگیهای اخلاقی معلم خوب از دیدگاه آنان است.
در مجموع، این نتایج علمی نشان میدهند که معلم هزاره سوم باید ترکیبی از دانش علمی، مهارت حرفهای و منش اخلاقی را در کنار هم داشته باشد.
گفتنی است این یافتهها، در فصلنامه «مطالعات آموزشی و آموزشگاهی» منتشر شدهاند؛ نشریهای علمی که وابسته به دانشگاه فرهنگیان است و به انتشار پژوهشهای مرتبط با آموزش، تربیت معلم و مسائل آموزشی میپردازد.
منبع : دانش اموزان
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند
کتاب برای رهبر شهید ابزار ساخت انسان و جامعه بود
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.