به گزارش ثریا - در سالهای اخیر، آموزش و پرورش با تغییرات گستردهای روبهرو شده است. گسترش فناوری، تغییر سبک زندگی خانوادهها و پیچیدهتر شدن مسائل اجتماعی باعث شده انتظارات از مدرسه و بهویژه معلم افزایش یابد. دیگر نقش معلم تنها انتقال اطلاعات کتاب درسی نیست، بلکه او بهعنوان فردی اثرگذار در شکلگیری شخصیت، نگرشها و مهارتهای زندگی دانشآموزان شناخته میشود. به همین دلیل، توجه به کیفیت عملکرد معلمان و شناخت دقیق ویژگیهای یک معلم خوب به یکی از دغدغههای اصلی نظامهای آموزشی در سراسر جهان تبدیل شده است. بسیاری از صاحبنظران آموزشی بر این باورند که هیچ نظام آموزشی نمیتواند از سطح کیفیت معلمان خود فراتر رود و هرگونه تحول پایدار در آموزش، از کلاس درس و معلم آغاز میشود.
از سوی دیگر، دانشآموزان بهعنوان مخاطبان اصلی فرایند آموزش، تجربه زیسته و مستقیمی از حضور معلم در کلاس دارند. نگاه آنان به معلم، میتواند بازتابی واقعی از اثربخشی آموزش باشد. بررسی دیدگاه دانشآموزان درباره معلم خوب، نوعی نیازسنجی مهم برای بهبود برنامههای تربیت معلم و آموزشهای ضمن خدمت به شمار میرود. این رویکرد کمک میکند تا سیاستگذاران آموزشی و برنامهریزان درسی، به جای تکیه صرف بر معیارهای نظری، از تجربههای واقعی دانشآموزان نیز بهره بگیرند. بهویژه در دوره متوسطه اول که دانشآموزان در سنین حساس نوجوانی قرار دارند، نقش معلم در هدایت تحصیلی، عاطفی و اجتماعی آنان اهمیتی دوچندان پیدا میکند.
در همین راستا، عباس پورسلیم، استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تحقیقی را با تمرکز بر دیدگاه دانشآموزان دوره متوسطه اول انجام داده است. این پژوهش با هدف شناخت تجربهها و برداشتهای دانشآموزان از مفهوم معلم خوب صورت گرفته و تلاش کرده است با نگاهی عمیق، ابعاد مختلف این مفهوم را روشن کند.
روش انجام این پژوهش از نوع کیفی بوده و با رویکرد پدیدارشناسی انجام شده است. پدیدارشناسی روشی است که به جای اندازهگیری عددی، به تجربههای زیسته افراد و معنایی که آنها به یک پدیده میدهند توجه میکند. در این مطالعه، ۳۳ دانشآموز پسر دوره متوسطه اول از یک دبیرستان دولتی بهصورت هدفمند انتخاب شدند و دادهها از طریق مصاحبههای عمیق و نیمهساختارمند جمعآوری شد؛ یعنی گفتوگوهایی که هم چارچوب کلی داشتند و هم به دانشآموزان اجازه میداد آزادانه تجربههای خود را بیان کنند. سپس پاسخها با روشی علمی تحلیل شد تا مفاهیم و الگوهای مشترک استخراج شود.
یافتههای پژوهش نشان میدهند که از نگاه دانشآموزان، معلم خوب تنها فردی باسواد نیست، بلکه باید مدیر، قابل اعتماد، مسئولیتپذیر و اجتماعی باشد. دانشآموزان بر صمیمیت، همدلی و فهمیده بودن معلم تأکید زیادی داشتند و معتقد بودند نقش معلم با پایان ساعت مدرسه تمام نمیشود. به باور آنان، معلم خوب حتی در رفتارهای روزمره خود نیز الگوی مناسبی ارائه میدهد و تأثیرش فراتر از فضای کلاس ادامه دارد. این نگاه نشان میدهد که دانشآموزان، معلم را نه فقط یک آموزشدهنده، بلکه راهنما و مرشد زندگی میبینند.
پژوهش بر این نکته تأکید میکند که توجه به این ویژگیها میتواند به ارتقای کیفیت آموزش و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان کمک کند.
مقولههایی که در این تحقیق استخراج شدهاند، میتوانند بهعنوان راهنمایی عملی برای طراحی برنامههای تربیت معلم و آموزشهای ضمن خدمت مورد استفاده قرار گیرند. بهویژه دانشگاهها و مراکز مسئول آموزش معلمان میتوانند از این یافتهها برای نزدیکتر کردن آموزش نظری به نیازهای واقعی کلاس درس بهره ببرند.
طبق اطلاعات ارائهشده در این پژوهش، تدریس اثربخش یکی از مهمترین و در عین حال پیچیدهترین وظایف معلم است. استفاده از روشهای فعال، مشارکتی و خلاقانه، مانند داستانگویی، ایفای نقش و ارتباط دادن درس با زندگی روزمره، از نظر دانشآموزان نقش مهمی در یادگیری دارد. همچنین مدیریت مؤثر کلاس درس، توجه به تفاوتهای فردی و ایجاد فضای امن و منظم، از عوامل کلیدی موفقیت معلم به شمار میرود. این مهارتها نیازمند دانش تخصصی، تمرین مستمر و شناخت روانشناختی دانشآموزان است.
بخش دیگری از یافتهها به نقش معلم در آموزش مهارتهای زندگی و ویژگیهای اخلاقی اشاره دارد. دانشآموزان انتظار دارند معلم به آنها مهارتهایی مانند تفکر انتقادی، مسئولیتپذیری، ارتباط مؤثر و مدیریت استرس را بیاموزد. همچنین عدالت، صداقت، مهربانی و احترام از مهمترین ویژگیهای اخلاقی معلم خوب از دیدگاه آنان است.
در مجموع، این نتایج علمی نشان میدهند که معلم هزاره سوم باید ترکیبی از دانش علمی، مهارت حرفهای و منش اخلاقی را در کنار هم داشته باشد.
گفتنی است این یافتهها، در فصلنامه «مطالعات آموزشی و آموزشگاهی» منتشر شدهاند؛ نشریهای علمی که وابسته به دانشگاه فرهنگیان است و به انتشار پژوهشهای مرتبط با آموزش، تربیت معلم و مسائل آموزشی میپردازد.
منبع : دانش اموزان
نوشتهای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیشبینی حذف شرور جهان پرداخت
حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست
سیاست بچهگانه ترامپ سوژه کارتون هنرمند برزیلی شد
ایران قبرستان متجاوزین+عکس
کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند میسازد
کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد
وزیر آموزش و پرورش: کیفیتبخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است
غرق شدن ترامپ، سوژه جدیدترین دیوارنگاره تهران
آغاز دورههای راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیشدبستانی در مراکز کانون پرورش فکری
نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور
پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار میشود
جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد
امتحانات نهایی رشتههای تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد
لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش
مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد
نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی
بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند
جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد
تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک
روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان
دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد
پایگاهسازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟
نسب رهبر شهید به کدام امامزادههای ایران میرسد؟
تصویری دیدهنشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای در سرپل ذهاب
آخرین تصویر منتشر شده از لیندسی گراهام قبل از مرگش در اوکراین+عکس
نگاهی دقیق به ارزیابی احادیث تحلیلی با تکیه بر روش فهرستی در این کتاب خواندنی
ابراز همدردی الهام پاوه نژاد در واکنش به حملات دشمن به جنوب کشور
چرا غرب از آیتالله خامنهای هراس داشت؟
اینفوگرافیک/در چه صورت از آزمون جامع دکتری معاف میشویم؟
شیاطین در سوگ لیندسی گراهام +عکس
چت جی تی پی از دسترس خارج شد
هشدار سازمان سنجش درباره فعالیت صفحات جعلی در شبکههای اجتماعی
پیام تسلیت وزیر علوم در پی شهادت دانشجوی دانشگاه هرمزگان
تفکیک پذیرش سوابق تحصیلی از آزمون؛ تأکید معاون آموزشی وزارت علوم بر بازه زمانی واحد
گذراندن ۷ واحد درسی از میان دروس ارائه شده معارف اسلامی برای این دانشجویان الزامی شد
معاون علمی رئیس جمهور بر توسعه زیرساختهای کوانتومی تاکید کرد
تیم ملی المپیاد فیزیک ایران در المپیاد ۲۰۲۶ کلمبیا غوغا به پا کرد
گلوله مخصوص ساقط کردن پهپادهای سریع توسط روسیه ساخته شد
پسر استیو جابز به سرطان مبتلا شد
تبریک رئیس فرهنگستان علوم به قهرمانان المپیادهای جهانی ریاضی و فیزیک
تصویری از تبلت جدید سامسونگ لو رفت +عکس
درمان ناباروری مردان با سلولهای بنیادی در آزمایشگاه
ستونهای غلیظ دود در مرزهای مشترک عراق و کویت+عکس
دود از پایگاه آمریکایی بلند شده از خاک عراق قابل مشاهده است +عکس
کشف یک محراب تاریخی در پاسارگاد+عکس
لیندسی گراهام که امروز به درک واصل شد که بود؟ +عکس
اتحادیه اروپا فیس بوک و اینستاگرام را تهدید کرد
ایلان ماسک مالک اوپن ای آی را به سرقت تجاری محکوم کرد
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
تیم ملی المپیاد فیزیک ایران در المپیاد ۲۰۲۶ کلمبیا غوغا به پا کرد
نگاهی دقیق به ارزیابی احادیث تحلیلی با تکیه بر روش فهرستی در این کتاب خواندنی
چت جی تی پی از دسترس خارج شد
روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان
بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند
تفکیک پذیرش سوابق تحصیلی از آزمون؛ تأکید معاون آموزشی وزارت علوم بر بازه زمانی واحد
پسر استیو جابز به سرطان مبتلا شد
هشدار سازمان سنجش درباره فعالیت صفحات جعلی در شبکههای اجتماعی
اتحادیه اروپا فیس بوک و اینستاگرام را تهدید کرد
تصویری دیدهنشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای در سرپل ذهاب
معاون علمی رئیس جمهور بر توسعه زیرساختهای کوانتومی تاکید کرد
جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد
مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد
نسب رهبر شهید به کدام امامزادههای ایران میرسد؟
پایگاهسازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟
تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک
گلوله مخصوص ساقط کردن پهپادهای سریع توسط روسیه ساخته شد
چرا غرب از آیتالله خامنهای هراس داشت؟
درمان ناباروری مردان با سلولهای بنیادی در آزمایشگاه
امتحانات نهایی رشتههای تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد
لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان
تبریک رئیس فرهنگستان علوم به قهرمانان المپیادهای جهانی ریاضی و فیزیک
ابراز همدردی الهام پاوه نژاد در واکنش به حملات دشمن به جنوب کشور
شیاطین در سوگ لیندسی گراهام +عکس
نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی
تصویری از تبلت جدید سامسونگ لو رفت +عکس
کشف یک محراب تاریخی در پاسارگاد+عکس
اینفوگرافیک/در چه صورت از آزمون جامع دکتری معاف میشویم؟
ستونهای غلیظ دود در مرزهای مشترک عراق و کویت+عکس
دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.