کد خبر: 170439
ف
فراتر از تدریس و نمره؛ معلم خوب از نگاه دانش‌آموزان
پژوهشی تازه با تمرکز بر دیدگاه دانش‌آموزان دوره متوسطه اول، تلاش کرده است مفهوم معلم خوب را از زاویه‌ای کمتر دیده‌شده بررسی کند و اهمیت رابطه انسانی و اخلاقی معلم با دانش‌آموز را برجسته سازد.

به گزارش ثریا -  در سال‌های اخیر، آموزش و پرورش با تغییرات گسترده‌ای روبه‌رو شده است. گسترش فناوری، تغییر سبک زندگی خانواده‌ها و پیچیده‌تر شدن مسائل اجتماعی باعث شده انتظارات از مدرسه و به‌ویژه معلم افزایش یابد. دیگر نقش معلم تنها انتقال اطلاعات کتاب درسی نیست، بلکه او به‌عنوان فردی اثرگذار در شکل‌گیری شخصیت، نگرش‌ها و مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان شناخته می‌شود. به همین دلیل، توجه به کیفیت عملکرد معلمان و شناخت دقیق ویژگی‌های یک معلم خوب به یکی از دغدغه‌های اصلی نظام‌های آموزشی در سراسر جهان تبدیل شده است. بسیاری از صاحب‌نظران آموزشی بر این باورند که هیچ نظام آموزشی نمی‌تواند از سطح کیفیت معلمان خود فراتر رود و هرگونه تحول پایدار در آموزش، از کلاس درس و معلم آغاز می‌شود.

از سوی دیگر، دانش‌آموزان به‌عنوان مخاطبان اصلی فرایند آموزش، تجربه زیسته و مستقیمی از حضور معلم در کلاس دارند. نگاه آنان به معلم، می‌تواند بازتابی واقعی از اثربخشی آموزش باشد. بررسی دیدگاه دانش‌آموزان درباره معلم خوب، نوعی نیازسنجی مهم برای بهبود برنامه‌های تربیت معلم و آموزش‌های ضمن خدمت به شمار می‌رود. این رویکرد کمک می‌کند تا سیاست‌گذاران آموزشی و برنامه‌ریزان درسی، به جای تکیه صرف بر معیارهای نظری، از تجربه‌های واقعی دانش‌آموزان نیز بهره بگیرند. به‌ویژه در دوره متوسطه اول که دانش‌آموزان در سنین حساس نوجوانی قرار دارند، نقش معلم در هدایت تحصیلی، عاطفی و اجتماعی آنان اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند.

در همین راستا، عباس پورسلیم، استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تحقیقی را با تمرکز بر دیدگاه دانش‌آموزان دوره متوسطه اول انجام داده است. این پژوهش با هدف شناخت تجربه‌ها و برداشت‌های دانش‌آموزان از مفهوم معلم خوب صورت گرفته و تلاش کرده است با نگاهی عمیق، ابعاد مختلف این مفهوم را روشن کند.

روش انجام این پژوهش از نوع کیفی بوده و با رویکرد پدیدارشناسی انجام شده است. پدیدارشناسی روشی است که به جای اندازه‌گیری عددی، به تجربه‌های زیسته افراد و معنایی که آن‌ها به یک پدیده می‌دهند توجه می‌کند. در این مطالعه، ۳۳ دانش‌آموز پسر دوره متوسطه اول از یک دبیرستان دولتی به‌صورت هدفمند انتخاب شدند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختارمند جمع‌آوری شد؛ یعنی گفت‌وگوهایی که هم چارچوب کلی داشتند و هم به دانش‌آموزان اجازه می‌داد آزادانه تجربه‌های خود را بیان کنند. سپس پاسخ‌ها با روشی علمی تحلیل شد تا مفاهیم و الگوهای مشترک استخراج شود.

یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که از نگاه دانش‌آموزان، معلم خوب تنها فردی باسواد نیست، بلکه باید مدیر، قابل اعتماد، مسئولیت‌پذیر و اجتماعی باشد. دانش‌آموزان بر صمیمیت، همدلی و فهمیده بودن معلم تأکید زیادی داشتند و معتقد بودند نقش معلم با پایان ساعت مدرسه تمام نمی‌شود. به باور آنان، معلم خوب حتی در رفتارهای روزمره خود نیز الگوی مناسبی ارائه می‌دهد و تأثیرش فراتر از فضای کلاس ادامه دارد. این نگاه نشان می‌دهد که دانش‌آموزان، معلم را نه فقط یک آموزش‌دهنده، بلکه راهنما و مرشد زندگی می‌بینند.

پژوهش بر این نکته تأکید می‌کند که توجه به این ویژگی‌ها می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان کمک کند.

مقوله‌هایی که در این تحقیق استخراج شده‌اند، می‌توانند به‌عنوان راهنمایی عملی برای طراحی برنامه‌های تربیت معلم و آموزش‌های ضمن خدمت مورد استفاده قرار گیرند. به‌ویژه دانشگاه‌ها و مراکز مسئول آموزش معلمان می‌توانند از این یافته‌ها برای نزدیک‌تر کردن آموزش نظری به نیازهای واقعی کلاس درس بهره ببرند.

طبق اطلاعات ارائه‌شده در این پژوهش، تدریس اثربخش یکی از مهم‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین وظایف معلم است. استفاده از روش‌های فعال، مشارکتی و خلاقانه، مانند داستان‌گویی، ایفای نقش و ارتباط دادن درس با زندگی روزمره، از نظر دانش‌آموزان نقش مهمی در یادگیری دارد. همچنین مدیریت مؤثر کلاس درس، توجه به تفاوت‌های فردی و ایجاد فضای امن و منظم، از عوامل کلیدی موفقیت معلم به شمار می‌رود. این مهارت‌ها نیازمند دانش تخصصی، تمرین مستمر و شناخت روان‌شناختی دانش‌آموزان است.

بخش دیگری از یافته‌ها به نقش معلم در آموزش مهارت‌های زندگی و ویژگی‌های اخلاقی اشاره دارد. دانش‌آموزان انتظار دارند معلم به آن‌ها مهارت‌هایی مانند تفکر انتقادی، مسئولیت‌پذیری، ارتباط مؤثر و مدیریت استرس را بیاموزد. همچنین عدالت، صداقت، مهربانی و احترام از مهم‌ترین ویژگی‌های اخلاقی معلم خوب از دیدگاه آنان است.

در مجموع، این نتایج علمی نشان می‌دهند که معلم هزاره سوم باید ترکیبی از دانش علمی، مهارت حرفه‌ای و منش اخلاقی را در کنار هم داشته باشد.

گفتنی است این یافته‌ها، در فصلنامه «مطالعات آموزشی و آموزشگاهی» منتشر شده‌اند؛ نشریه‌ای علمی که وابسته به دانشگاه فرهنگیان است و به انتشار پژوهش‌های مرتبط با آموزش، تربیت معلم و مسائل آموزشی می‌پردازد.

منبع : دانش اموزان


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

تبدیل جیوه به طلا محقق شد

برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر

آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه

تمدید مهلت ثبت‌نام در سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری

برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او

پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است

بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی

سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!

طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است

کمال تبریزی: فیلمسازان جوان از تقلید فاصله بگیرند

جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودی‌های خاطره‌انگیز

وقتی «قطع رابطه» سفارشی می‌شود؛ چرا تولید اثر هنری با ریسک همراه است؟

مرثیه‌ای که هنوز با صدای دلتنگی حضرت زینب(س) شنیده می‌شود

انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)

روایت «حماسه فاطمی» و دفاع حضرت زهرا(س) از امامت

اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد

سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز

چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟

خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)

رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد

شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.

فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه‌ مردم معمولی

پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد

آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد

امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد

هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد

انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵

حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است

«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران

ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵

دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است

آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا

هشدار مشاور وزیر علوم درباره سایه جنگ و شکاف اجتماعی

کتیبه‌پوشی زیبای حرم علوی در عزای شهادت حضرت زهرا(س)

تأسیس ۸ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

چه برنامه‌های تربیتی آموزشی روی کودکان و نوجوانان اثرگذار است؟

آیا جوان امروز کمتر تلاش می‌کند؟

هوش مصنوعی مایکروسافت در تشخیص بیماری دو برابر پزشک دقت دارد

وب سایت‌های دولتی پس از کشف شکاف امنیتی در خاموشی فرو رفتند

کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار می‌کند

ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی

روباتی که روی دست چاقو کشید

شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟

کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد

خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟

مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین

«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد

روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است

سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن

جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!

دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت

روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد

برگزاری آیین گشایش جشنواره دوازدهم خاتم؛ جشنواره خاتم جشنواره دلهاست

امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه

روبات انسان‌نما در کره جنوبی می‌تواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند

توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است

سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده

منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی

ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد

اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها

رتبه‌ امنیت سایبری بانک‌ها به‌زودی اعلام می‌شود

برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند

تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی

آنتروپیک هوش مصنوعی را جایگزین نیروی انسانی تازه کار می‌کند

۲۹ دانشگاه میزان وثیقه تعهدات دستیاران پزشکی را اعلام کردند

نتایج اولیه رشته‌های دارای شرایط خاص دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد

۲۰ درصد ظرفیت جذب عمومی به نخبگان اختصاص می‌یابد

ژاپن با پهپاد خرس‌ها را فراری می‌دهد

آغاز به کار آزمایشگاه تصویربرداری کوانتومی دانشگاه شهیدبهشتی

وزارت بهداشت نقشی در فرآیند بورس‌های تحصیلی دولت‌های خارجی ندارد

ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵

جابجایی ۲۹۱ میلیارد پیام توسط ۷۲ میلیون کاربر در شاد

نگرش انسان و برداشت های او از جهان در کتاب «تفاوت نگاه‌ها»

حکمرانی اسلامی بدون داده‌های اجتماعی ممکن است؟

فارسی هنوز در هند زنده است؛ چرا ایران از این گنجینه غافل مانده؟

نگاهی بر فقر ساختاری و فرمول‌زدگی «خانوم والده»؛ خنداندن به چه قیمت؟

«آدم» روی هوش مخاطب شرط‌بندی می‌کند

تلفن همراه چگونه حواس کودکان را به خود جلب می‌کند؟

دختری که زبان آدم‌ها را فراموش کرد، گل‌ها چطور نجاتش دادند؟

چرا هالیوود قهرمان می‌سازد و ما قهرمان‌هایمان را فراموش می‌کنیم؟

اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها

برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند

تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی

نتایج اولیه رشته‌های دارای شرایط خاص دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد

۲۰ درصد ظرفیت جذب عمومی به نخبگان اختصاص می‌یابد

معاون وزیر آموزش و پرورش: ۸۱ هزار کلاس درس در کشور بهسازی شد

آغاز به کار آزمایشگاه تصویربرداری کوانتومی دانشگاه شهیدبهشتی

وزارت بهداشت نقشی در فرآیند بورس‌های تحصیلی دولت‌های خارجی ندارد

تحول برنامه درسی؛ عبور از حافظه‌محوری به یادگیری فعال

۲۹ دانشگاه میزان وثیقه تعهدات دستیاران پزشکی را اعلام کردند

حکمرانی اسلامی بدون داده‌های اجتماعی ممکن است؟

ژاپن با پهپاد خرس‌ها را فراری می‌دهد

چرا هالیوود قهرمان می‌سازد و ما قهرمان‌هایمان را فراموش می‌کنیم؟

آنتروپیک هوش مصنوعی را جایگزین نیروی انسانی تازه کار می‌کند

امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه

نگاهی بر فقر ساختاری و فرمول‌زدگی «خانوم والده»؛ خنداندن به چه قیمت؟

تلفن همراه چگونه حواس کودکان را به خود جلب می‌کند؟

نگرش انسان و برداشت های او از جهان در کتاب «تفاوت نگاه‌ها»

فارسی هنوز در هند زنده است؛ چرا ایران از این گنجینه غافل مانده؟

شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟

«آدم» روی هوش مخاطب شرط‌بندی می‌کند

سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده

روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است

سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن

روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد

ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵

منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی

ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد

جابجایی ۲۹۱ میلیارد پیام توسط ۷۲ میلیون کاربر در شاد

توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است