به گزارش ثریا جنگ بهعنوان مخربترین پدیده بشری، تمام ارکان یک جامعه را درگیر کرده و به چالش میکشد. در میانه جنگ هرچند نقش تامینکنندگان انرژی و خوراک، پزشکان و پرستاران غیرقابل توصیف است؛ اما دانشگاه بهعنوان کانون نخبگان هم نقشی حیاتی دارد. دانشگاهها به ویژه در جنگهای اخیر از مکانهایی بودهاند که به نحوی مورد حمله قرار داشتند. برای مثال حمله به دانشگاه اسلامی غزه از سوی اسرائیل نشان داد این رژیم کوچکترین ابایی در مقابله با دانش ندارد. در ایران هم طی هفتههای اخیر آسیب به ضلع جنوبی دانشگاه علم و صنعت را میتوان در ادامه چنین اقداماتی در نظر گرفت.
دانشگاهها همزمان هم هدف حملات نظامی برای فلج کردن آینده یک ملت هستند و هم به عنوان موتور محرک مقاومت مدنی و علمی عمل میکنند. تاریخ نشان داده است که در زمانه جنگ، دانشگاهها میتوانند به سنگرهای عقلانیت و مدیریت بحران تبدیل میشوند.
دانشگاه به مثابه زیرساخت حیاتی
نگاهی به جنگهای ۱۰۰ سال اخیر نشان میدهد نخستین اقدام دانشگاهها در زمان وقوع جنگ، تغییر کاربری فضاهای فیزیکی است. به دلیل وسعت و تمرکز امکانات در دانشگاهها، این مکانها به مراکز لجستیکی تبدیل شدهاند. برای مثال دانشکدههای علوم پزشکی، به دلیل بهرهمندی از نیروی متخصص (دانشجویان سالهای آخر و اساتید) و تجهیزات آزمایشگاهی، به سرعت به بیمارستانهای پشتیبان تبدیل میشوند. در جنگهای شهری، وقتی بیمارستانهای عمومی زیر بار ترافیک مجروحان کمر خم میکنند، بخشهای تروما و جراحی در دانشکدههای طب راهاندازی شده و این یک راهکار برای دوام آوردن در مقابل شدت حملات محسوب میشود.
مقاومت از طریق تداوم آموزش
یکی از موثرترین اقدامات دانشگاهها، اصرار بر ادامه فعالیتهای آموزشی حتی در بدترین شرایط است. این اقدام بیش از آنکه جنبه علمی داشته باشد، جنبهای روانی و سیاسی دارد. در جنگهای بزرگ یک قرن اخیر، تشکیل کلاسهای درس زیر صدای آژیر یا در پناهگاهها، پیامی روشن به دشمن و جامعه است: ساختار مدنی کشور نمرده است. این تداوم، حتی مانع از مهاجرت تودهای نخبگان و ناامیدی مطلق جوانان میشود.
در برخی از جنگها، مانند آنچه در ایران شاهد آن هستیم، دانشگاهها در بسترهای دیجیتال به حیات خود ادامه میدهند تا از گسست نسلی در تولید دانش جلوگیری کنند و امید و آینده را پروبال دهند. تصمیم وزارت علوم در ایران مبنی به ادامه آموزش از طریق بسترهای دیجیتال، در ادامه همین ایده شکل گرفت که دانش را نباید و نمیتوان متوقف و معطل جنگ کرد.
بازوی مشورتی
دولتها در زمان جنگ با کوهی از مسائل غیرمنتظره روبرو میشوند که حل آنها تنها به قدرت نظامی بستگی ندارد؛ بلکه تخصص و دانش را میطلبد. برای نمونه دانشکدههای اقتصاد با ارائه مدلهای جیرهبندی، کنترل تورم و پیشنهاد روشهای جایگزین برای تامین ارز، درباره مقابله با مشکلات معیشتی شهروندان اقدام میکنند. آنها زنجیرههای تامین را تحلیل کرده و به دولت کمک میکنند تا منابع محدود را بهینهتر توزیع کند.
در جنگهای جدید دانشکدههای کامپیوتر و برق در خط مقدم مقابله با حملات سایبری به زیرساختهای ملی (برق، آب، بانک) قرار میگیرند. همچنین، تحلیلگران داده در دانشگاهها با پایش شبکههای اجتماعی، به شناسایی و خنثیسازی عملیات روانی و اخبار جعلی دشمن کمک میکنند.
حقوقدانان دانشگاهی با مستندسازی دقیق نقض حقوق بشر و جنایات جنگی بر اساس کنوانسیونهای ژنو، پروندههای حقوقی لازم را برای ارائه در مجامع بینالمللی آماده میکنند. این اقدام، فشار دیپلماتیک بر متجاوز را افزایش میدهد.
صیانت از هویت ملی و میراث فرهنگی
دانشگاهها تنها توزیع کننده دانش نیستند، بلکه حافظان هویت یک ملت هم به حساب میآیند. در زمان جنگ که خطر نابودی موزهها و آرشیوها وجود دارد، دانشگاهها وارد عمل میشوند تا با اسکن و دیجیتالی کردن نسخههای خطی و اسناد تاریخی ملی برای جلوگیری از نابودی فیزیکی آنها اقدام کنند. همچنین دانشکدههای کشاورزی و زیستشناسی با حفاظت از بذرها و گونههای بومی در شرایط اضطراری، امنیت غذایی و زیستی کشور را برای دوران پس از جنگ تضمین میکنند.
در ایران اقدام حسین سیمایی، وزیر علوم در نوشتن نامه به یونیسف و یونسکو در محکومیت کشتار دانشآموزان در میناب و آسیب به آثار تاریخی را میتوان شکلی از صیانت از هویت ملی و میراث فرهنگی و توجه به قربانیان جنگ دانست.
نقش دانشگاهیان در انسجام اجتماعی
در زمان بحران که دوقطبیهای سیاسی ممکن است تشدید شود، دانشگاهیان با زبان عقلانیت و گفتوگو، به کنار یکدیگر قرار گرفتن ملت در مقابل دشمن خارجی کمک کنند.
گروههای علوم اجتماعی با ثبت تجربیات زیسته مردم در جنگ، اجازه نمیدهند رنجهای انسانی فراموش شود و از این طریق، همبستگی ملی را تقویت میکنند.
منبع: مهر
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمیشود
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.