به گزارش ثریا جنگ به‌عنوان مخرب‌ترین پدیده بشری، تمام ارکان یک جامعه را درگیر کرده و به چالش می‌کشد. در میانه جنگ هرچند نقش تامین‌کنندگان انرژی و خوراک، پزشکان و پرستاران غیرقابل توصیف است؛ اما دانشگاه به‌عنوان کانون نخبگان هم نقشی حیاتی دارد. دانشگاه‌ها به ویژه در جنگ‌های اخیر از مکان‌هایی بوده‌اند که به نحوی مورد حمله قرار داشتند. برای مثال حمله به دانشگاه اسلامی غزه از سوی اسرائیل نشان داد این رژیم کوچک‌ترین ابایی در مقابله با دانش ندارد. در ایران هم طی هفته‌های اخیر آسیب به ضلع جنوبی دانشگاه علم و صنعت را می‌توان در ادامه چنین اقداماتی در نظر گرفت.
دانشگاه‌ها هم‌زمان هم هدف حملات نظامی برای فلج کردن آینده یک ملت هستند و هم به عنوان موتور محرک مقاومت مدنی و علمی عمل می‌کنند. تاریخ نشان داده است که در زمانه جنگ، دانشگاه‌ها می‌توانند به سنگرهای عقلانیت و مدیریت بحران تبدیل می‌شوند.
دانشگاه به مثابه زیرساخت حیاتی
نگاهی به جنگ‌های ۱۰۰ سال اخیر نشان می‌دهد نخستین اقدام دانشگاه‌ها در زمان وقوع جنگ، تغییر کاربری فضاهای فیزیکی است. به دلیل وسعت و تمرکز امکانات در دانشگاه‌ها، این مکان‌ها به مراکز لجستیکی تبدیل شده‌اند. برای مثال دانشکده‌های علوم پزشکی، به دلیل بهره‌مندی از نیروی متخصص (دانشجویان سال‌های آخر و اساتید) و تجهیزات آزمایشگاهی، به سرعت به بیمارستان‌های پشتیبان تبدیل می‌شوند. در جنگ‌های شهری، وقتی بیمارستان‌های عمومی زیر بار ترافیک مجروحان کمر خم می‌کنند، بخش‌های تروما و جراحی در دانشکده‌های طب راه‌اندازی شده و این یک راهکار برای دوام آوردن در مقابل شدت حملات محسوب می‌شود.
مقاومت از طریق تداوم آموزش
یکی از موثرترین اقدامات دانشگاه‌ها، اصرار بر ادامه فعالیت‌های آموزشی حتی در بدترین شرایط است. این اقدام بیش از آنکه جنبه علمی داشته باشد، جنبه‌ای روانی و سیاسی دارد. در جنگ‌های بزرگ یک قرن اخیر، تشکیل کلاس‌های درس زیر صدای آژیر یا در پناهگاه‌ها، پیامی روشن به دشمن و جامعه است: ساختار مدنی کشور نمرده است. این تداوم، حتی مانع از مهاجرت توده‌ای نخبگان و ناامیدی مطلق جوانان می‌شود.
در برخی از جنگ‌ها، مانند آنچه در ایران شاهد آن هستیم، دانشگاه‌ها در بسترهای دیجیتال به حیات خود ادامه می‌دهند تا از گسست نسلی در تولید دانش جلوگیری کنند و امید و آینده را پروبال دهند. تصمیم وزارت علوم در ایران مبنی به ادامه آموزش از طریق بسترهای دیجیتال، در ادامه همین ایده شکل گرفت که دانش را نباید و نمی‌توان متوقف و معطل جنگ کرد.
بازوی مشورتی
دولت‌ها در زمان جنگ با کوهی از مسائل غیرمنتظره روبرو می‌شوند که حل آنها تنها به قدرت نظامی بستگی ندارد؛ بلکه تخصص و دانش را می‌طلبد. برای نمونه دانشکده‌های اقتصاد با ارائه مدل‌های جیره‌بندی، کنترل تورم و پیشنهاد روش‌های جایگزین برای تامین ارز، درباره مقابله با مشکلات معیشتی شهروندان اقدام می‌کنند. آنها زنجیره‌های تامین را تحلیل کرده و به دولت کمک می‌کنند تا منابع محدود را بهینه‌تر توزیع کند.
در جنگ‌های جدید دانشکده‌های کامپیوتر و برق در خط مقدم مقابله با حملات سایبری به زیرساخت‌های ملی (برق، آب، بانک) قرار می‌گیرند. همچنین، تحلیلگران داده در دانشگاه‌ها با پایش شبکه‌های اجتماعی، به شناسایی و خنثی‌سازی عملیات روانی و اخبار جعلی دشمن کمک می‌کنند.
حقوقدانان دانشگاهی با مستندسازی دقیق نقض حقوق بشر و جنایات جنگی بر اساس کنوانسیون‌های ژنو، پرونده‌های حقوقی لازم را برای ارائه در مجامع بین‌المللی آماده می‌کنند. این اقدام، فشار دیپلماتیک بر متجاوز را افزایش می‌دهد.
صیانت از هویت ملی و میراث فرهنگی
دانشگاه‌ها تنها توزیع کننده دانش نیستند، بلکه حافظان هویت یک ملت هم به حساب می‌آیند. در زمان جنگ که خطر نابودی موزه‌ها و آرشیوها وجود دارد، دانشگاه‌ها وارد عمل می‌شوند تا با اسکن و دیجیتالی کردن نسخه‌های خطی و اسناد تاریخی ملی برای جلوگیری از نابودی فیزیکی آنها اقدام کنند. همچنین دانشکده‌های کشاورزی و زیست‌شناسی با حفاظت از بذرها و گونه‌های بومی در شرایط اضطراری، امنیت غذایی و زیستی کشور را برای دوران پس از جنگ تضمین می‌کنند.
در ایران اقدام حسین سیمایی، وزیر علوم در نوشتن نامه به یونیسف و یونسکو در محکومیت کشتار دانش‌آموزان در میناب و آسیب به آثار تاریخی را می‌توان شکلی از صیانت از هویت ملی و میراث فرهنگی و توجه به قربانیان جنگ دانست.
نقش دانشگاهیان در انسجام اجتماعی
در زمان بحران که دوقطبی‌های سیاسی ممکن است تشدید شود، دانشگاهیان با زبان عقلانیت و گفت‌وگو، به کنار یکدیگر قرار گرفتن ملت در مقابل دشمن خارجی کمک کنند.
گروه‌های علوم اجتماعی با ثبت تجربیات زیسته مردم در جنگ، اجازه نمی‌دهند رنج‌های انسانی فراموش شود و از این طریق، همبستگی ملی را تقویت می‌کنند.
منبع: مهر
نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی رشته‌های علوم پزشکی آزاد اعلام شد
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد
ثبت ۱ میلیارد تراکنش در جنگ ۴۰ روزه
واکنش به آسیب کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز
تبدیل جیوه به طلا محقق شد
برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر
آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه
تمدید مهلت ثبت‌نام در سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری
برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او
پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است
بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی
سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!
طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است
کمال تبریزی: فیلمسازان جوان از تقلید فاصله بگیرند
جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودی‌های خاطره‌انگیز
وقتی «قطع رابطه» سفارشی می‌شود؛ چرا تولید اثر هنری با ریسک همراه است؟
مرثیه‌ای که هنوز با صدای دلتنگی حضرت زینب(س) شنیده می‌شود
انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)
روایت «حماسه فاطمی» و دفاع حضرت زهرا(س) از امامت
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز
چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟
خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)
رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد
شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵
دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
هشدار مشاور وزیر علوم درباره سایه جنگ و شکاف اجتماعی
کتیبه‌پوشی زیبای حرم علوی در عزای شهادت حضرت زهرا(س)
تأسیس ۸ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
چه برنامه‌های تربیتی آموزشی روی کودکان و نوجوانان اثرگذار است؟
آیا جوان امروز کمتر تلاش می‌کند؟
هوش مصنوعی مایکروسافت در تشخیص بیماری دو برابر پزشک دقت دارد
وب سایت‌های دولتی پس از کشف شکاف امنیتی در خاموشی فرو رفتند
کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار می‌کند
ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی
روباتی که روی دست چاقو کشید
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن
جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!
دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت
روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد
برگزاری آیین گشایش جشنواره دوازدهم خاتم؛ جشنواره خاتم جشنواره دلهاست
امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه
روبات انسان‌نما در کره جنوبی می‌تواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند
توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است
سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده
منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی
ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد
اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها
رتبه امنیت سایبری بانک‌ها به‌زودی اعلام می‌شود
برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند
تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی
آنتروپیک هوش مصنوعی را جایگزین نیروی انسانی تازه کار می‌کند
۲۹ دانشگاه میزان وثیقه تعهدات دستیاران پزشکی را اعلام کردند
نتایج اولیه رشته‌های دارای شرایط خاص دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد
۲۰ درصد ظرفیت جذب عمومی به نخبگان اختصاص می‌یابد
ژاپن با پهپاد خرس‌ها را فراری می‌دهد
آغاز به کار آزمایشگاه تصویربرداری کوانتومی دانشگاه شهیدبهشتی
وزارت بهداشت نقشی در فرآیند بورس‌های تحصیلی دولت‌های خارجی ندارد
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵
جابجایی ۲۹۱ میلیارد پیام توسط ۷۲ میلیون کاربر در شاد
نگرش انسان و برداشت های او از جهان در کتاب «تفاوت نگاه‌ها»
حکمرانی اسلامی بدون داده‌های اجتماعی ممکن است؟
فارسی هنوز در هند زنده است؛ چرا ایران از این گنجینه غافل مانده؟
اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها
برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند
تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی
امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن
روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد
منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی
ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟
سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت
روبات انسان‌نما در کره جنوبی می‌تواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند
توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵
رتبه امنیت سایبری بانک‌ها به‌زودی اعلام می‌شود
خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
برگزاری آیین گشایش جشنواره دوازدهم خاتم؛ جشنواره خاتم جشنواره دلهاست
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.