شبکه علمی ثریا- تاریخ ایران، برخلاف بسیاری از تمدنها و کشورهای تازهساز، تنها بر خاک بنا نشده؛ بلکه بر ریشههای بنیادین خرد و خاک استوار است که در بزنگاههای بزرگ، از متن خارج شده و در کالبد جغرافیا حلول میکند. یکی از عمیقترینِ این رمزها، داستان «پَرِ سیمرغ» است؛ ودیعهای بی بدیل که سیمرغ به زال هدیه داد برای روز مبادای خونیرث (دل عالم، ایران). در شاهنامه حکیم فردوسی تنها به دو بار استفاده از پر سیمرغ اشاره شده است اما در روایت و نقل نقالان، راویان محلی و سنتهای شفاهی سینهبهسینه به پر سومی هم اشاره میشود که هیچگاه مورد استفاده قرار نگرفت. پر سوم در حقیقت بیان و اندیشهای اسطورهگون و نمادین دارد که در هر زمانی میتواند برای نجات زیستبوم ایران بهکار آید و درمانگری کند.
تکوینِ اسطوره: عهدنامه البرز
داستان از وداعِ زال در دامنه البرز آغاز میشود. زمانی که «دستانِ سپیدموی» میخواست از آغوشِ سیمرغ جدا شود، سیمرغ نه سلاحی به او داد و نه سپری و نه زری؛ بلکه «امکانِ فراخواندنِ خرد» را در قالب پَر خویش به او سپرد. سیمرغ به زال آموخت که در نظامِ هستی، بنبستی وجود ندارد، مگر آنکه خردِ آدمی از حرکت باز ایستد. فردوسی از زبان او میسراید:
ابا خویشتن بر یکی پرّ من
خجسته بود سایه فرّ من
گرت هیچ سختی به روی آورَد
وگر دشمنی کین به کوی آورَد
بسوزان یکی پرّ من در زمان
ببینی مرا با سپاهی گماناین پَرها(به تعبیر فردوسی دو پر و بنابر نقلهای شفاهی سه پر) در واقع سه وضعیتِ استراتژیک برای حفظِ بقای خونیرث بودند که در طول قرون، به نوبت گرهگشایی کردند.
سیرِ تطورِ پَرها: از فرد تا ملت
پر نخست، در لحظه زایمانِ دشوارِ رودابه بهکار آمد. آنجا که حیاتِ رستم در خطر بود، سیمرغ با دانشِ خود راهِ «رستمزاد» را گشود. این «پر اول: تولدِ پهلوان» بود؛ مرحلهای که ایران نیاز داشت تا هویتِ دفاعی و کالبدِ پهلوانی خود را شکل دهد.
پر دوم، در تاریکترین شبِ زندگی رستم، در نبرد با اسفندیارِ رویینتن به کار آمد. زمانی که تیرهای دشمن تنِ پهلوان را دریده بود، سیمرغ نه تنها زخمها را بست، بلکه رازِ «تیرِ گز» را برملا کرد. این «پَرِ دوم: نجاتِ پهلوان» بود؛ مرحلهای که در آن خردِ اساطیری، ایران را از خطر بزرگ در برابرِ قدرتهای بزرگ زمانه رهاند.
اما رازِ مکتومِ تاریخ در پَرِ سوم نهفته است. در متونِ کهن، سخنی ازبهره گیری از پَرِ سوم گفته نشده است. گویی این پَر یا نوبت سوم استفاده از آن، ذخیرهی استراتژیکِ ملت ایران برای عصرِ نبردهای تمدنیِ قرنِ بیست و یکم باقی مانده بود.
هرمز؛ تجلیِ عینیِ نوبت سوم استفاده از پر سیمرغ در نبردِ قرن
در هماوردی اخیر ایران با آمریکا و همه همراهان کوچک و بزرگش، شاهدِ یک «باززایی اسطورهای» بودیم. دشمن، با منطقِ آشیلی (رویینتنیِ ناشی از فناوری و قدرت اقتصادی) وارد میدان شد تا ایران را در بنبستِ نهایی قرار دهد. در این نبرد نابرابر، ایران از پَرِ سومِ خود پردهبرداری کرد، اما نه در کوهستانِ البرز، بلکه در شریانِ آبیِ جهان؛ تنگه هرمز.
اگر پر اول و دوم برای زایش و رویشِ پهلوان بود، کنشِ ایران در تنگه هرمز ثابت کرد که ما به مرحله سوم رسیدهایم: «پَرِ سوم: اقتدارِ جهانیِ پهلوان»را به نمایش گذاشت. ایران با اشراف بر این گلوگاه، منطقِ جنگ را تغییر داد. هرمز، نوبت سوم استفاده از پر سیمرغ بود که دودِ آن، نه برای استمداد، بلکه برای «تغییر موازنه» برخاست.
تیرِ گز در چشمِ اقتصادِ جهانی
در تحلیلِ این نبرد، تنگه هرمز دقیقاً نقشِ همان «شاخه درختِ گز» را ایفا کرد. سیمرغ به رستم آموخت که تنها راهِ غلبه بر اسفندیار، هدف گرفتنِ تنها نقطه آسیبپذیر او (چشم) است. ایران با تکیه بر موقعیتِ ژئوپلیتیکِ خود در هرمز، تیرِ گز را بر چشمِ بیناییِ این هژمونی نشاند و قواعدِ بازی را بر هم زد.
پر سوم یا تنگه هرمز، نشاندهنده یک تحولِ بنیادین در ادراکِ استراتژیکِ ایران است. پَرِ سوم تجسمِ خردِ نهادینه شده در جغرافیا است.
این نبرد ثابت کرد که ایران به سمت «منطقِ بازدارندگی» حرکت کرده است. اگر در اسطوره، سیمرغ باید فرود میآمد تا گره بگشاید، در واقعیتِ امروز، «سیمرغ» همان ایمان الهی، اندیشههای متعالی فرزندان خردمند و دلسوز ایران و موقعیت خاص ژئوپلیتیکی است که در تار و پودِ سرزمین ما بافته شده است. استفاده از هرمز در برابرِ آمریکا و ائتلاف عبری-عربی نه یک واکنشِ احساسی، بلکه ترجمانِ امروزین همان «تیرِ گز» بود؛ یعنی شناساییِ دقیقِ آسیبپذیریِ حریف و استفاده از کمترین نیرو برای دستیابی به بیشترین اثر.
در نهایت، پَرِ سیمرغ به ما میآموزد که اقتدارِ جهانی، محصولِ تکیه بر ابزارهای بیگانه نیست، بلکه در گرویِ بازخوانیِ داراییهای پنهانِ خویش است. ایران با فعالسازیِ این پَر، توازنِ قوای نوین را علاوه بر «تقابلِ سخت»، بر پایه «تصلبِ استراتژیک» بنا کرد و رژیم حقوقی تازهای را در جهان جدید پایه گذاشت.
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالتهای آمریکا
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
موبایلهای آینده چگونه تغییر میکنند؟
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن
تاکید بر نقش هنرستانها در مقابله با چالشهای جنگ اقتصادی
کاظمی: دشمن تلاش میکند تا دولتها را از صف مردم جدا کند
امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی
پذیرش برگزیدگان المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بدون کنکور ابلاغ شد
نتایج آزمون صلاحیت گروه پرستاری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
جزئیات آزمون مرحله انفرادی هجدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی
دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ منتشر شد
آغاز انتخاب رشته داوطلبان مجاز آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ از امروز
سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی
روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی
«حبیبی یا نبی»؛ نغمهای برای پیامبر رحمت
ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت
«کوری» از پروندههای قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟
رازهایی که در یک کشو پنهان است؛ چه کسی دستخط قاتل را تقلید کرد؟
برای پویایی صنف باید صدای جوانها را جدی گرفت؛ سکوت معنا دارد
نسخه ویژه نابینایان «روزی روزگاری» منتشر میشود
وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار میکند
ایرانیخوانی نمایشنامه «تاجماه» برگزار شد
«رویای نیمه شب» و ضرورت ساخت آثار تلویزیونی با موضوع مهدویت
وقف رقیب اقتصاد کشور نیست
بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار میشود
دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم
تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی
تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
برگزاری آزمون بخش معارفی چهل و نهمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف
شرقشناسی بدون ایرانشناسی، امکان یا امتناع؟
متن نوبتدهی آرایشگاه برای عید؛ نمونههایی برای جذب مخاطب
دانشگاهها با ورزش تابآوری دانشجویان را تقویت کنند
راهنمای ثبتنام پذیرفتهشدگان دکتری دانشگاه علامه طباطبائی اعلام شد
پایان رویای «تنگه ترامپ» و غروب توهمات طاغوت روزگار در اعماق خلیج فارس
بهنام تشکر کارآگاه علوی جدید شد
برگزاری بزرگداشت ابن سینا با حضور اندیشمندان ایرانی و خارجی
تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب
تلقی رایج از موسسات خیریه غلط است؛ انتشار نخستین گزارش زیست بوم خیریه
برگزاری جشنهای میلاد پیامبر مهربانیها با محوریت خونخواهی رهبر شهید
رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم
آیا بین «امر تاریخی» و «امر ایمانی» می توان تمایزی مفهومی ایجاد کرد؟
ابنشهرآشوب روایات را دستکاری میکرد؟
تشخیص زودهنگام سرطان سینه با طراحی یک نانوزیستحسگر در دانشگاه تهران
استکبار جهانی به زبالهدان تاریخ میپیوندد؛ خونخواهی رهبر شهید حق ماست
حمایت مجری معروف اخبار عراق، از خلیج فارس+عکس
جدیدترین تصویر از آیت الله سیستانی
صعود دانشجوی دانشگاه آزاد به بام ایران با یاد دانشمند شهید دکتر طهرانچی +عکس
آغاز کلاسهای نیمسال اول دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور
حمله هکرهای ایرانی یک واحد تولید برق را در انگلیس تعطیل کرد
شکایت آمریکا از تیک تاک با ۴۰۰ میلیون دلار تسویه شد
واکنش قالیباف به جنگ اقتصادی ترامپ و داردستهاش+عکس
دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ منتشر شد
آغاز انتخاب رشته داوطلبان مجاز آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ از امروز
جزئیات آزمون مرحله انفرادی هجدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی
نتایج آزمون صلاحیت گروه پرستاری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
پذیرش برگزیدگان المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بدون کنکور ابلاغ شد
«حبیبی یا نبی»؛ نغمهای برای پیامبر رحمت
روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی
بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار میشود
ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت
تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
وقف رقیب اقتصاد کشور نیست
سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی
برگزاری آزمون بخش معارفی چهل و نهمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف
شرقشناسی بدون ایرانشناسی، امکان یا امتناع؟
تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی
«کوری» از پروندههای قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟
وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار میکند
دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
«رویای نیمه شب» و ضرورت ساخت آثار تلویزیونی با موضوع مهدویت
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
نسخه ویژه نابینایان «روزی روزگاری» منتشر میشود
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
ایرانیخوانی نمایشنامه «تاجماه» برگزار شد
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
برای پویایی صنف باید صدای جوانها را جدی گرفت؛ سکوت معنا دارد
رازهایی که در یک کشو پنهان است؛ چه کسی دستخط قاتل را تقلید کرد؟
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.