شبکه علمی ثریا- تاریخ ایران، برخلاف بسیاری از تمدنها و کشورهای تازهساز، تنها بر خاک بنا نشده؛ بلکه بر ریشههای بنیادین خرد و خاک استوار است که در بزنگاههای بزرگ، از متن خارج شده و در کالبد جغرافیا حلول میکند. یکی از عمیقترینِ این رمزها، داستان «پَرِ سیمرغ» است؛ ودیعهای بی بدیل که سیمرغ به زال هدیه داد برای روز مبادای خونیرث (دل عالم، ایران). در شاهنامه حکیم فردوسی تنها به دو بار استفاده از پر سیمرغ اشاره شده است اما در روایت و نقل نقالان، راویان محلی و سنتهای شفاهی سینهبهسینه به پر سومی هم اشاره میشود که هیچگاه مورد استفاده قرار نگرفت. پر سوم در حقیقت بیان و اندیشهای اسطورهگون و نمادین دارد که در هر زمانی میتواند برای نجات زیستبوم ایران بهکار آید و درمانگری کند.
تکوینِ اسطوره: عهدنامه البرز
داستان از وداعِ زال در دامنه البرز آغاز میشود. زمانی که «دستانِ سپیدموی» میخواست از آغوشِ سیمرغ جدا شود، سیمرغ نه سلاحی به او داد و نه سپری و نه زری؛ بلکه «امکانِ فراخواندنِ خرد» را در قالب پَر خویش به او سپرد. سیمرغ به زال آموخت که در نظامِ هستی، بنبستی وجود ندارد، مگر آنکه خردِ آدمی از حرکت باز ایستد. فردوسی از زبان او میسراید:
ابا خویشتن بر یکی پرّ من
خجسته بود سایه فرّ من
گرت هیچ سختی به روی آورَد
وگر دشمنی کین به کوی آورَد
بسوزان یکی پرّ من در زمان
ببینی مرا با سپاهی گماناین پَرها(به تعبیر فردوسی دو پر و بنابر نقلهای شفاهی سه پر) در واقع سه وضعیتِ استراتژیک برای حفظِ بقای خونیرث بودند که در طول قرون، به نوبت گرهگشایی کردند.
سیرِ تطورِ پَرها: از فرد تا ملت
پر نخست، در لحظه زایمانِ دشوارِ رودابه بهکار آمد. آنجا که حیاتِ رستم در خطر بود، سیمرغ با دانشِ خود راهِ «رستمزاد» را گشود. این «پر اول: تولدِ پهلوان» بود؛ مرحلهای که ایران نیاز داشت تا هویتِ دفاعی و کالبدِ پهلوانی خود را شکل دهد.
پر دوم، در تاریکترین شبِ زندگی رستم، در نبرد با اسفندیارِ رویینتن به کار آمد. زمانی که تیرهای دشمن تنِ پهلوان را دریده بود، سیمرغ نه تنها زخمها را بست، بلکه رازِ «تیرِ گز» را برملا کرد. این «پَرِ دوم: نجاتِ پهلوان» بود؛ مرحلهای که در آن خردِ اساطیری، ایران را از خطر بزرگ در برابرِ قدرتهای بزرگ زمانه رهاند.
اما رازِ مکتومِ تاریخ در پَرِ سوم نهفته است. در متونِ کهن، سخنی ازبهره گیری از پَرِ سوم گفته نشده است. گویی این پَر یا نوبت سوم استفاده از آن، ذخیرهی استراتژیکِ ملت ایران برای عصرِ نبردهای تمدنیِ قرنِ بیست و یکم باقی مانده بود.
هرمز؛ تجلیِ عینیِ نوبت سوم استفاده از پر سیمرغ در نبردِ قرن
در هماوردی اخیر ایران با آمریکا و همه همراهان کوچک و بزرگش، شاهدِ یک «باززایی اسطورهای» بودیم. دشمن، با منطقِ آشیلی (رویینتنیِ ناشی از فناوری و قدرت اقتصادی) وارد میدان شد تا ایران را در بنبستِ نهایی قرار دهد. در این نبرد نابرابر، ایران از پَرِ سومِ خود پردهبرداری کرد، اما نه در کوهستانِ البرز، بلکه در شریانِ آبیِ جهان؛ تنگه هرمز.
اگر پر اول و دوم برای زایش و رویشِ پهلوان بود، کنشِ ایران در تنگه هرمز ثابت کرد که ما به مرحله سوم رسیدهایم: «پَرِ سوم: اقتدارِ جهانیِ پهلوان»را به نمایش گذاشت. ایران با اشراف بر این گلوگاه، منطقِ جنگ را تغییر داد. هرمز، نوبت سوم استفاده از پر سیمرغ بود که دودِ آن، نه برای استمداد، بلکه برای «تغییر موازنه» برخاست.
تیرِ گز در چشمِ اقتصادِ جهانی
در تحلیلِ این نبرد، تنگه هرمز دقیقاً نقشِ همان «شاخه درختِ گز» را ایفا کرد. سیمرغ به رستم آموخت که تنها راهِ غلبه بر اسفندیار، هدف گرفتنِ تنها نقطه آسیبپذیر او (چشم) است. ایران با تکیه بر موقعیتِ ژئوپلیتیکِ خود در هرمز، تیرِ گز را بر چشمِ بیناییِ این هژمونی نشاند و قواعدِ بازی را بر هم زد.
پر سوم یا تنگه هرمز، نشاندهنده یک تحولِ بنیادین در ادراکِ استراتژیکِ ایران است. پَرِ سوم تجسمِ خردِ نهادینه شده در جغرافیا است.
این نبرد ثابت کرد که ایران به سمت «منطقِ بازدارندگی» حرکت کرده است. اگر در اسطوره، سیمرغ باید فرود میآمد تا گره بگشاید، در واقعیتِ امروز، «سیمرغ» همان ایمان الهی، اندیشههای متعالی فرزندان خردمند و دلسوز ایران و موقعیت خاص ژئوپلیتیکی است که در تار و پودِ سرزمین ما بافته شده است. استفاده از هرمز در برابرِ آمریکا و ائتلاف عبری-عربی نه یک واکنشِ احساسی، بلکه ترجمانِ امروزین همان «تیرِ گز» بود؛ یعنی شناساییِ دقیقِ آسیبپذیریِ حریف و استفاده از کمترین نیرو برای دستیابی به بیشترین اثر.
در نهایت، پَرِ سیمرغ به ما میآموزد که اقتدارِ جهانی، محصولِ تکیه بر ابزارهای بیگانه نیست، بلکه در گرویِ بازخوانیِ داراییهای پنهانِ خویش است. ایران با فعالسازیِ این پَر، توازنِ قوای نوین را علاوه بر «تقابلِ سخت»، بر پایه «تصلبِ استراتژیک» بنا کرد و رژیم حقوقی تازهای را در جهان جدید پایه گذاشت.
نوشتهای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیشبینی حذف شرور جهان پرداخت
حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست
سیاست بچهگانه ترامپ سوژه کارتون هنرمند برزیلی شد
ایران قبرستان متجاوزین+عکس
کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند میسازد
کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد
وزیر آموزش و پرورش: کیفیتبخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است
غرق شدن ترامپ، سوژه جدیدترین دیوارنگاره تهران
آغاز دورههای راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیشدبستانی در مراکز کانون پرورش فکری
نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور
پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار میشود
جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد
امتحانات نهایی رشتههای تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد
لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش
مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد
نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی
بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند
جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد
تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک
روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان
دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد
پایگاهسازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟
نسب رهبر شهید به کدام امامزادههای ایران میرسد؟
تصویری دیدهنشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای در سرپل ذهاب
آخرین تصویر منتشر شده از لیندسی گراهام قبل از مرگش در اوکراین+عکس
نگاهی دقیق به ارزیابی احادیث تحلیلی با تکیه بر روش فهرستی در این کتاب خواندنی
ابراز همدردی الهام پاوه نژاد در واکنش به حملات دشمن به جنوب کشور
چرا غرب از آیتالله خامنهای هراس داشت؟
اینفوگرافیک/در چه صورت از آزمون جامع دکتری معاف میشویم؟
شیاطین در سوگ لیندسی گراهام +عکس
چت جی تی پی از دسترس خارج شد
هشدار سازمان سنجش درباره فعالیت صفحات جعلی در شبکههای اجتماعی
پیام تسلیت وزیر علوم در پی شهادت دانشجوی دانشگاه هرمزگان
تفکیک پذیرش سوابق تحصیلی از آزمون؛ تأکید معاون آموزشی وزارت علوم بر بازه زمانی واحد
گذراندن ۷ واحد درسی از میان دروس ارائه شده معارف اسلامی برای این دانشجویان الزامی شد
معاون علمی رئیس جمهور بر توسعه زیرساختهای کوانتومی تاکید کرد
تیم ملی المپیاد فیزیک ایران در المپیاد ۲۰۲۶ کلمبیا غوغا به پا کرد
گلوله مخصوص ساقط کردن پهپادهای سریع توسط روسیه ساخته شد
پسر استیو جابز به سرطان مبتلا شد
تبریک رئیس فرهنگستان علوم به قهرمانان المپیادهای جهانی ریاضی و فیزیک
تصویری از تبلت جدید سامسونگ لو رفت +عکس
درمان ناباروری مردان با سلولهای بنیادی در آزمایشگاه
ستونهای غلیظ دود در مرزهای مشترک عراق و کویت+عکس
دود از پایگاه آمریکایی بلند شده از خاک عراق قابل مشاهده است +عکس
کشف یک محراب تاریخی در پاسارگاد+عکس
لیندسی گراهام که امروز به درک واصل شد که بود؟ +عکس
اتحادیه اروپا فیس بوک و اینستاگرام را تهدید کرد
ایلان ماسک مالک اوپن ای آی را به سرقت تجاری محکوم کرد
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
تیم ملی المپیاد فیزیک ایران در المپیاد ۲۰۲۶ کلمبیا غوغا به پا کرد
نگاهی دقیق به ارزیابی احادیث تحلیلی با تکیه بر روش فهرستی در این کتاب خواندنی
چت جی تی پی از دسترس خارج شد
تفکیک پذیرش سوابق تحصیلی از آزمون؛ تأکید معاون آموزشی وزارت علوم بر بازه زمانی واحد
روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان
پسر استیو جابز به سرطان مبتلا شد
تصویری دیدهنشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای در سرپل ذهاب
هشدار سازمان سنجش درباره فعالیت صفحات جعلی در شبکههای اجتماعی
بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند
اتحادیه اروپا فیس بوک و اینستاگرام را تهدید کرد
نسب رهبر شهید به کدام امامزادههای ایران میرسد؟
گلوله مخصوص ساقط کردن پهپادهای سریع توسط روسیه ساخته شد
پایگاهسازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟
درمان ناباروری مردان با سلولهای بنیادی در آزمایشگاه
چرا غرب از آیتالله خامنهای هراس داشت؟
تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک
معاون علمی رئیس جمهور بر توسعه زیرساختهای کوانتومی تاکید کرد
تبریک رئیس فرهنگستان علوم به قهرمانان المپیادهای جهانی ریاضی و فیزیک
شیاطین در سوگ لیندسی گراهام +عکس
ابراز همدردی الهام پاوه نژاد در واکنش به حملات دشمن به جنوب کشور
تصویری از تبلت جدید سامسونگ لو رفت +عکس
جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد
کشف یک محراب تاریخی در پاسارگاد+عکس
ستونهای غلیظ دود در مرزهای مشترک عراق و کویت+عکس
دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد
آخرین تصویر منتشر شده از لیندسی گراهام قبل از مرگش در اوکراین+عکس
لیندسی گراهام که امروز به درک واصل شد که بود؟ +عکس
اینفوگرافیک/در چه صورت از آزمون جامع دکتری معاف میشویم؟
لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان
نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.