شبکه علمی ثریا- تاریخ ایران، برخلاف بسیاری از تمدن‌ها و کشورهای تازه‌ساز، تنها بر خاک بنا نشده؛ بلکه بر ریشه‌های بنیادین خرد و خاک استوار است که در بزنگاه‌های بزرگ، از متن خارج شده و در کالبد جغرافیا حلول می‌کند. یکی از عمیق‌ترینِ این رمزها، داستان «پَرِ سیمرغ» است؛ ودیعه‌ای بی بدیل که سیمرغ به زال هدیه داد برای روز مبادای خونیرث (دل عالم، ایران). در شاهنامه حکیم فردوسی تنها به دو بار استفاده از پر سیمرغ اشاره شده است اما در روایت و نقل نقالان، راویان محلی و سنت‌های شفاهی سینه‌به‌سینه به پر سومی هم اشاره می‌شود که هیچ‌گاه مورد استفاده قرار نگرفت. پر سوم در حقیقت بیان و اندیشه‌ای اسطوره‌گون و نمادین دارد که در هر زمانی می‌تواند برای نجات زیست‌بوم ایران به‌کار آید و درمانگری کند.
تکوینِ اسطوره: عهدنامه البرز
داستان از وداعِ زال در دامنه البرز آغاز می‌شود. زمانی که «دستانِ سپیدموی» می‌خواست از آغوشِ سیمرغ جدا شود، سیمرغ نه سلاحی به او داد و نه سپری و نه زری؛ بلکه «امکانِ فراخواندنِ خرد» را در قالب پَر خویش به او سپرد. سیمرغ به زال آموخت که در نظامِ هستی، بن‌بستی وجود ندارد، مگر آنکه خردِ آدمی از حرکت باز ایستد. فردوسی از زبان او می‌سراید:
ابا خویشتن بر یکی پرّ من
خجسته بود سایه فرّ من
گرت هیچ سختی به روی آورَد
وگر دشمنی کین به کوی آورَد
بسوزان یکی پرّ من در زمان
ببینی مرا با سپاهی گماناین پَرها(به تعبیر فردوسی دو پر و بنابر نقل‌های شفاهی سه پر) در واقع سه وضعیتِ استراتژیک برای حفظِ بقای خونیرث بودند که در طول قرون، به نوبت گره‌گشایی کردند.
سیرِ تطورِ پَرها: از فرد تا ملت
پر نخست، در لحظه زایمانِ دشوارِ رودابه به‌کار آمد. آنجا که حیاتِ رستم در خطر بود، سیمرغ با دانشِ خود راهِ «رستم‌زاد» را گشود. این «پر اول: تولدِ پهلوان» بود؛ مرحله‌ای که ایران نیاز داشت تا هویتِ دفاعی و کالبدِ پهلوانی خود را شکل دهد.
پر دوم، در تاریک‌ترین شبِ زندگی رستم، در نبرد با اسفندیارِ رویین‌تن به کار آمد. زمانی که تیرهای دشمن تنِ پهلوان را دریده بود، سیمرغ نه تنها زخم‌ها را بست، بلکه رازِ «تیرِ گز» را برملا کرد. این «پَرِ دوم: نجاتِ پهلوان» بود؛ مرحله‌ای که در آن خردِ اساطیری، ایران را از خطر بزرگ در برابرِ قدرت‌های بزرگ زمانه رهاند.
اما رازِ مکتومِ تاریخ در پَرِ سوم نهفته است. در متونِ کهن، سخنی ازبهره گیری از پَرِ سوم گفته نشده است. گویی این پَر یا نوبت سوم استفاده از آن، ذخیره‌ی استراتژیکِ ملت ایران برای عصرِ نبردهای تمدنیِ قرنِ بیست و یکم باقی مانده بود.
هرمز؛ تجلیِ عینیِ نوبت سوم استفاده از پر سیمرغ در نبردِ قرن
در هماوردی اخیر ایران با آمریکا و همه همراهان کوچک و بزرگش، شاهدِ یک «باززایی اسطوره‌ای» بودیم. دشمن، با منطقِ آشیلی (رویین‌تنیِ ناشی از فناوری و قدرت اقتصادی) وارد میدان شد تا ایران را در بن‌بستِ نهایی قرار دهد. در این نبرد نابرابر، ایران از پَرِ سومِ خود پرده‌برداری کرد، اما نه در کوهستانِ البرز، بلکه در شریانِ آبیِ جهان؛ تنگه هرمز.
اگر پر اول و دوم برای زایش و رویشِ پهلوان بود، کنشِ ایران در تنگه هرمز ثابت کرد که ما به مرحله سوم رسیده‌ایم: «پَرِ سوم: اقتدارِ جهانیِ پهلوان»را به نمایش گذاشت. ایران با اشراف بر این گلوگاه، منطقِ جنگ را تغییر داد. هرمز، نوبت سوم استفاده از پر سیمرغ بود که دودِ آن، نه برای استمداد، بلکه برای «تغییر موازنه» برخاست.
تیرِ گز در چشمِ اقتصادِ جهانی
در تحلیلِ این نبرد، تنگه هرمز دقیقاً نقشِ همان «شاخه درختِ گز» را ایفا کرد. سیمرغ به رستم آموخت که تنها راهِ غلبه بر اسفندیار، هدف گرفتنِ تنها نقطه آسیب‌پذیر او (چشم) است. ایران با تکیه بر موقعیتِ ژئوپلیتیکِ خود در هرمز، تیرِ گز را بر چشمِ بیناییِ این هژمونی نشاند و قواعدِ بازی را بر هم زد.
پر سوم یا تنگه هرمز، نشان‌دهنده یک تحولِ بنیادین در ادراکِ استراتژیکِ ایران است. پَرِ سوم تجسمِ خردِ نهادینه شده در جغرافیا است.
این نبرد ثابت کرد که ایران به سمت «منطقِ بازدارندگی» حرکت کرده است. اگر در اسطوره، سیمرغ باید فرود می‌آمد تا گره بگشاید، در واقعیتِ امروز، «سیمرغ» همان ایمان الهی، اندیشه‌های متعالی فرزندان خردمند و دلسوز ایران و موقعیت خاص ژئوپلیتیکی است که در تار و پودِ سرزمین ما بافته شده است. استفاده از هرمز در برابرِ آمریکا و ائتلاف عبری-عربی نه یک واکنشِ احساسی، بلکه ترجمانِ امروزین همان «تیرِ گز» بود؛ یعنی شناساییِ دقیقِ آسیب‌پذیریِ حریف و استفاده از کمترین نیرو برای دستیابی به بیشترین اثر.
در نهایت، پَرِ سیمرغ به ما می‌آموزد که اقتدارِ جهانی، محصولِ تکیه بر ابزارهای بیگانه نیست، بلکه در گرویِ بازخوانیِ دارایی‌های پنهانِ خویش است. ایران با فعال‌سازیِ این پَر، توازنِ قوای نوین را علاوه بر «تقابلِ سخت»، بر پایه «تصلبِ استراتژیک» بنا کرد و رژیم حقوقی تازه‌ای را در جهان جدید پایه گذاشت.
تب هوش مصنوعی در شرکت‌ها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
داروهایی که به نفع ویروس عمل می‌کند و سلامت بیمار را به خطر می‌اندازد
کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان
تصویر روز ناسا از شب در سیاره‌ای وهم‌انگیز
کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟
کتاب صوتی «پل‌های مدیسون کانتی» منتشر شد
چرا از قهرمانان فقط مدال‌هایشان را می‌بینیم؟
کتاب «هم‌سفیر» منتشر شد
ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمی‌گردد
کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌ای و پرتراکم شهری
دانش‌آموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند
چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟
محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحه‌ها برای نوجوانان در چت جی پی تی
ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمی‌شود
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
محرابی که در عید قربان تبریز به خون نشست؛ نخستین شهید محراب که بود؟
نمایشگاه جدید موزه «جستجوی ایران» افتتاح شد؛ بازخوانی ریشه‌های بحران هویت و گسست تاریخی
رمانی در ستایش قدیس مهربانی برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شد
۱۷۳ هنرمند در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان رقابت می‌کنند
تنوع دیدگاه‌ها معیار انتخاب در کارگاه نقاشی جشنواره تجسمی جوانان است
هومن کیایی و مجتبی رجبی‌معمار «داستان زندگی من» را روایت می‌کنند
فیلم‌های «بالاچ» و «سومری‌ها» اکران می‌شوند
معرفی اعضای هیئت انتخاب آثار جشنواره تئاتر خیابانی مریوان
تلاش برای کشف استعدادها؛ بخش بین‌المللی تئاتر نیاز به تقویت دارد
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
متا خارج از دادگاه نوجوان شاکی را راضی به تسویه کرد
دانشگاه آزاد اسلامی در زمره ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد
اجرای طرح فروش حضوری و مجازی کتاب‌فروشی‌ها در «بازار کتاب»
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر می‌شود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار
«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ
از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجان‌پور تا گرامی‌داشتی برای اکبر عبدی
رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «هم‌کلام» می‌شود
نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد
موسیقی بازی‌ها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال
معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت
اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد
گرم‌کن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم می‌شود
آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیه‌ها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دست‌ساز» جهان
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
بسیج دانش‌آموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
نقش سوره‌های کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
افزایش سرانه های آموزشی در استان تهران/ ساخت مدرسه به تنهایی کافی نیست
کودکان البرزی مأموریت نیمه‌تمام شهید ماکان نصیری را ادامه می‌دهند
تصادف تریلی با سرویس مدرسه در اردکان؛ یک دانش‌آموز جان باخت
کاظمی: نظام سنجش آموزش‌وپرورش نیازمند تحول اساسی است
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سی‌ویکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
هشدار افتا درباره قطع دسترسی به دامنه‌های خارجی؛ لزوم مهاجرت به ir
چت جی پی تی بیمار مبتلا به صرع را به سرپیچی از دستور پزشکان تشویق کرد
متا برای معتاد کردن نوجوانان به دادگاه می رود
یک انفجار کیهانی ۲۷ روزه در فضا کشف شد
اپل دو دستگاه جدید معرفی کرد +قیمت
جاسوسی شرکت اسرائیلی از کاربران استارلینک فاش شد
خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است؛ پس چرا باید عبادت کنیم؟
آیت الله رشاد: بیانیه رهبر معظم انقلاب، محرک تاریخی پیشرفت علمی کشور است
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیه‌ها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
کودکان البرزی مأموریت نیمه‌تمام شهید ماکان نصیری را ادامه می‌دهند
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دست‌ساز» جهان
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سی‌ویکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
متا برای معتاد کردن نوجوانان به دادگاه می رود
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
بسیج دانش‌آموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
افزایش سرانه های آموزشی در استان تهران/ ساخت مدرسه به تنهایی کافی نیست
خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است؛ پس چرا باید عبادت کنیم؟
تصادف تریلی با سرویس مدرسه در اردکان؛ یک دانش‌آموز جان باخت
کاظمی: نظام سنجش آموزش‌وپرورش نیازمند تحول اساسی است
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
آیت الله رشاد: بیانیه رهبر معظم انقلاب، محرک تاریخی پیشرفت علمی کشور است
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود
هشدار افتا درباره قطع دسترسی به دامنه‌های خارجی؛ لزوم مهاجرت به ir
یک انفجار کیهانی ۲۷ روزه در فضا کشف شد
اپل دو دستگاه جدید معرفی کرد +قیمت
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید
نقش سوره‌های کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
آیا دینداری مانع پیشرفت می‌شود؟
چت جی پی تی بیمار مبتلا به صرع را به سرپیچی از دستور پزشکان تشویق کرد
جاسوسی شرکت اسرائیلی از کاربران استارلینک فاش شد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.