به گزارش ثریا واحد های توسعه تحقیقات بالینی با هدف کمک به اساتید، پژوهشگران و فراگیران علوم بالینی در بیمارستان ها راه اندازی شده و نقش محوری آنها، ارائه خدمات پژوهشی، دسترسی مشاوره ای جهت ارتقاء پژوهش و فناوری های بالینی است.

مرکز توسعه، هماهنگی و ارزیابی تحقیقات معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت فعالیت این واحدها را براساس شاخص های دروندادی و بروندادی ارزشیابی می کند. شاخص های بروندادی شامل فعالیت و اقدامات نوآورانه، ثبت اختراع، انتشار مقالات، مقالات ارائه شده در همایش ها، طرح ها/ پایان نامه ها، ظرفیت سازی، برگزاری کارگاه های مرتبط با پژوهش و شاخص های دروندادی شامل مشاوران و پژوهشیاران واحد، ساختار فیزیکی، بانک داده پژوهشی و وب سایت اختصاصی است.

اهداف اختصاصی این ارزشیابی شامل جمع آوری داده های مستدل درخصوص فعالیت های واحدهای توسعه تحقیقات بالینی، تعیین رتبه واحدها، تعیین روند عملکرد واحدها در عرصه های مورد بررسی و بازخورد به ذینفعان، شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت واحدها در تسهیل امر پژوهش و ارائه خدمات پژوهشی و بررسی چالش ها و موانع پیش روی پژوهشگران و اعضای هیات علمی از انجام تحقیقات علوم بالینی است.

در ارزشیابی سال ۱۴۰۴ واحدهایی که سال راه اندازی آنها در سال ۱۴۰۲ و قبل از آن بود مشمول ارزشیابی بودند که براین اساس تعداد ۹۵ واحد در فهرست قرار گرفتند و با لغو موافقت دو واحد ۹۳ از مجموع ۱۱۸ واحد مورد ارزشیابی قرار گرفت که به عبارتی ۷۹ درصد واحدهای توسعه تحقیقات بالینی موجود از ۴۳ دانشگاه علوم پزشکی در این فرآیند مشارکت داشته اند.

با توجه به اهداف ارزشیابی عملکرد واحدهای توسعه تحقیقات بالینی، براساس داده های حاصله از ۱۰۳ واحد دانشگاه های علوم پزشکی کشور عملکرد واحدها در دو محور «دستاورد ها» و «ظرفیت سازی» رتبه بندی شدند. واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان نمازی شیراز از دانشگاه های علوم پزشکی تیپ یک، بیمارستان بقیه الله از دانشگاه های علوم پزشکی تیپ دو و بیمارستان ولیعصر فسا از دانشگاه های علوم پزشکی تیپ سه، رتبه اول را کسب کرده اند.

نتایج اجمالی ارزشیابی واحدهای توسعه بالینی در دانشگاه های علوم پزشکی تیپ یک نشان می دهد تعداد ۳۸ واحد در ۱۰ دانشگاه تیپ یک مورد ارزشیابی قرار گرفتند که برترین رتبه به تفکیک بیمارستان مربوط به بیمارستان نمازی شیراز است. همچنین برترین رتبه دانشگاه علوم پزشکی تیپ یک بر اساس جمع جبری دستاورد تمامی واحدها به دانشگاه علوم پزشکی تبریز با ۹ واحد تعلق دارد.

نتایج اجمالی ارزشیابی واحدهای توسعه بالینی در دانشگاه های علوم پزشکی تیپ دو نیز نشان می دهد تعداد ۴۹ واحد در ۲۱ دانشگاه تیپ دو مورد ارزشیابی قرار گرفتند که برترین رتبه به تفکیک بیمارستان مربوط به بیمارستان بقیه الله است. برترین رتبه دانشگاهی نیز متعلق به دانشگاه علوم پزشکی البرز با تعداد ۶ واحد است.

براساس نتایج اجمالی ارزشیابی واحدهای توسعه بالینی در دانشگاه های علوم پزشکی تیپ سه، تعداد ۱۶ واحد در ۱۲ دانشگاه تیپ سه، برترین رتبه واحدهای توسعه بالینی به تفکیک مربوط به بیمارستان ولیعصر دانشگاه علوم پزشکی فسا است و برترین رتبه دانشگاه تیپ سه در مجموع به دانشگاه علوم پزشکی فسا با یک واحد اختصاص دارد.

نتایج اجمالی ارزشیابی واحد های توسعه بالینی در دانشگاه های علوم پزشکی کشور بر اساس امتیاز تطبیق یافته از تعداد ۱۰۳ واحد توسعه تحقیقات بالینی مشمول ارزشیابی، تعداد ۸۰ واحد از ۳۶ دانشگاه علوم پزشکی در سراسر کشور در این رتبه بندی بدون دخالت تیپ بندی دانشگاه ها وارد شدند و مابقی به منظور حذف اثر مخدوش کنندگی، به دلیل داشتن تعداد کمتر از ۳۰ نفر عضو هیات علمی از این رتبه بندی حذف شده اند.

مجموع امتیاز دستاوردهای هر واحد به تعداد هیات علمی همان بیمارستان تطبیق داده شد و نتایج ارزشیابی واحدها به تفکیک بیمارستان/ دانشگاه ارائه شد. به این ترتیب برترین رتبه واحد در این رویکرد بیمارستان شهید اکبرآبادی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران است.

رئوس فعالیت های کمی واحدهای توسعه تحقیقات بالینی در سال ۱۴۰۴ بر اساس شاخص های عملکردی نشان می دهد: ۹۴۳ مورد برگزاری کارگاه توانمندسازی، ۱۷۲۹ مورد انتشار مقالات، ۲۵۰ مورد مقالات همایش ها، ۵ مورد بانک داده، ۳۳ مورد ثبت اختراع انجام شده است.

فعالیت های کیفی واحدهای توسعه تحقیقات بالینی در سال ۱۴۰۴ شامل موارد زیر است:

افزایش دسترسی اساتید، دانشجویان و محققین به خدمات و تسهیلات توانمندسازی پژوهشی با استفاده از برنامه های مجازی و توسعه خدمات مشاوره ای و ایجاد تسه

یلات لازم در ارائه مشاوره ها به صورت مجازی

آموزش و توانمندسازی اساتید بالینی و محققین و دانشجویان با نرم افزار های مجازی ارتباطی و .... به منظور به حداقل رساندن مراجعه حضوری

آموزش محققین در طراحی الکترونیکی پرسشنامه طرح تحقیقاتی به منظور به حداقل رساندن تهیه و توزیع پرسشنامه های کاغذی و همچنین به حداقل رساندن مصاحبه تحقیقاتی حضوری

توسعه فعالیت های واحد اخلاق پزشکی در بیمارستان ها و بهره مندی از تجارب اساتید اخلاق پزشکی به منظور پیگیری رعایت اخلاق پژوهشی پزشکی

تهیه و تدوین فایل های آموزشی الکترونیکی به منظور تسهیل ثبت طرح های پژوهشی بالینی IRCT

برگزاری جلسات متعدد شورای پژوهشی و بررسی و تایید/ تصویب طرح ها و پایان نامه های مقاطع مختلف تحصیلی در بیمارستان

بارگذاری محتواهای آموزشی متعدد در راستای اجرای پژوهش

منبع: وزارت بهداشت