به گزارش ثریا حجت الاسلام محسن قنبریان استاد حوزه و دانشگاه در محرم امسال سلسله مباحثی با عنوان «طلاخون» را آغاز کرده است که بخش اول آن به تبارشناسی بنی امیه می پردازد و وضعیت اجتماعی سیاسی بنی امیه به عنوان جریان مقابل بنی هاشم و امام حسین (ع) را مورد بررسی و تحلیل قرار داده است که مشروح آن را در ادامه می خوانید.
برای درک عمیق تر نهضت عاشورا لازم است بستری را که این واقعه در آن رخ داده است به خوبی بشناسیم. در این تحلیل دیگری یا نیروی مقابل و مخالف نهضت عاشورا سلطنت بنی امیه است. بنابراین نقطه آغازین بحث بررسی خاستگاه سلطنت اموی با تمرکز بر اقتصاد سیاسی آنان و تحولات پیرامونی در حوزه های سیاست و فرهنگ خواهد بود. در جلسه نخست به ریشه های اقتصادی و سیاسی امویان می پردازیم که در نهایت به شکل گیری اقتصاد سیاسی شامی منجر می شود.
اگر به تبار نسبی بنی امیه نگاه کنیم دو شاخه اصلی از فرزندان امیه قابل تشخیص است. شاخه اول حرب است که پدر ابوسفیان و جد معاویه به شمار می رود. شاخه دوم ابی العاص است که دو پسر به نام های حکم و عفان داشت. حکم پدر مروان بن حکم است و عفان پدر عثمان بن عفان محسوب می شود که آغازگر خلافت اموی بود.
سه عنصر کلیدی هویت بنی امیه در دوران پیش از اسلام شکل گرفته بود و پس از ظهور اسلام نیز به ارکان اصلی قدرت آنان تبدیل شد. عنصر نخست جنگ است. پدر ابوسفیان نه تنها نامش حرب به معنای جنگ بود بلکه در واقع جنگجویی سرسخت و فرمانده قریش محسوب می شد و این منصب پس از او به ابوسفیان منتقل گشت تا شاخه نظامی قریش در دست بنی امیه متمرکز شود. عنصر دوم تجارت است که همان گونه که در سوره قریش اشاره شده بنی امیه کاروان های تجاری زمستانه و تابستانه داشتند و این فعالیت ها موجب آشنایی و ایجاد روابط گسترده با قبایل شام شد. عنصر سوم حکومت است. پیش از اسلام حجاز فاقد ساختار حکومتی متمرکز بود و پیامبر پس از بعثت نخستین حکومت اسلامی را بنا نهاد. پس از رحلت ایشان و ماجرای غدیر اگرچه حق خلافت متعلق به حضرت علی و بنی هاشم بود اما قدرت اجرایی به خط میانی قریش منتقل شد. در این طیف بنی امیه در یک سو و خلفای اول و دوم در مرکز قرار داشتند و با روی کار آمدن خلیفه سوم بنی امیه به طور رسمی به قدرت رسیدند و پس از شهادت عثمان و آغاز امامت حضرت علی شورش معاویه شکل گرفت.
نقطه عطف تاریخ بنی امیه دوران معاویه است که این خاندان علاوه بر داشتن دو بازوی قدرتمند جنگ و تجارت حکومت را نیز به دست گرفت. روحیه نظامی گری بنی امیه در فتوحات اسلامی به وضوح نمایان شد. معاویه در زمان خلیفه دوم وارد عرصه فتوحات شد و در دوره عثمان بنیان غزوات تابستانه و زمستانه را گذاشت. او با تاسیس مرکز کشتی سازی در عکا نخستین ناوگان دریایی عربی را ایجاد کرد و پیروزی ناوگان اعراب بر امپراتوری بیزانس در نبرد ذات السواری به فرماندهی معاویه نقطه اوج این اقتدار دریایی بود. روحیه تجاری به عنوان عنصر دوم هویتی به برکت اقتدار نظامی به ویژه پس از نبرد ذات السواری تقویت شد. با فتح شمال آفریقا و اندلس دامنه تجارت بسیار گسترش یافت و مراکز کشتیرانی در قبرس و سواحل بیزانس پیوسته در رفت و آمد بودند و از نظر زمینی نیز شبکه تجاری تا چین و هند و بخارا امتداد پیدا کرد.
عنصری که بنی امیه پیش از اسلام نداشتند اما به برکت اسلام و سپس تصاحب خلافت از سوی عثمان به دست آوردند دولت بود. آنان به دلیل منافع مشترک تجاری پیوندهای نسبی و استراتژیکی نیز ایجاد کردند که مهم ترین آن ها پیوند اموی و کلبی بود. این اتحاد پایه های قدرت آنان را تثبیت کرد و زمینه ساز حکومتی نود و یک ساله با چهارده خلیفه شد. این حکومت دو شاخه اصلی داشت که شاخه نخست سفیانی یا همان معاویه بود و شاخه دوم مروانی نام داشت که پس از مرگ معاویه دوم روی کار آمد و شصت و هشت سال حکومت کرد. بنی امیه در نهایت موفق شدند نخستین دولت جهانی مسلمانان را شکل دهند.
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمیشود
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالتهای آمریکا
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
موبایلهای آینده چگونه تغییر میکنند؟
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن
تاکید بر نقش هنرستانها در مقابله با چالشهای جنگ اقتصادی
کاظمی: دشمن تلاش میکند تا دولتها را از صف مردم جدا کند
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.