کد خبر: 173317
ف
به قلم محمدعلی رنجبر:
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
از این پس، «خامنه‌ای شهید» تنها یک شخصیت سیاسی یا یک رهبر معاصر نیست؛ او به یک متن تاریخی، یک منظومه معرفتی و یک میراث تمدنی بدل خواهد شد.

شبکه علمی ثریا- حجابِ معاصرت، همواره یکی از پرده‌های دشوار در فهم و داوری درباره شخصیت‌های بزرگ تاریخ است؛ پرده‌ای که اجازه نمی‌دهد افقِ یک اندیشه در لحظه‌های کوتاه زیست تاریخی‌اش به‌تمامی دیده شود. در چنین وضعی، رهبرانی ظهور می‌کنند که عظمت فکری و عملی آنان، نه در بازتاب‌های فوری زمانه، بلکه در امتداد تاریخ و در نسبت با تحولات معرفتی و تمدنی آشکار می‌شود.

در میان این چهره‌ها، می‌توان از رهبری سخن گفت که منظومه فکری او را نمی‌توان در اجزای منفصل فلسفه، کلام، فقه، اصول، اخلاق یا عرفان محدود کرد؛ زیرا بنیان نگاه او بر «طرح کلان» و «هندسه جامع» استوار بود. در این افق، علوم دینی نه مجموعه‌ای از قطعات جداگانه، بلکه شبکه‌ای به‌هم‌پیوسته از معارف‌اند که همگی از قرآن کریم به‌عنوان متنِ زنده و جهت‌دهنده، در قالب یک منظومه واحد فهم می‌شوند؛ منظومه‌ای که در آن «جزءنگریِ بریده از کل» جای خود را به «کل‌نگریِ هدایت‌محور» می‌دهد.

در همین چارچوب است که نوآوری در تفسیر، از سطح برداشت‌های موضوعی و پراکنده فراتر رفته و به «طرح کلی اندیشه قرآنی» ارتقا می‌یابد؛ تفسیری که به جای توقف در آیات منفرد، به شبکه معنایی قرآن، نسبت‌های مفهومی، و جهت‌گیری‌های تمدنی آن توجه می‌کند. این رویکرد، نوعی بازسازی روش فهم دین است؛ بازسازی‌ای که در آن قرآن نه کتابی برای استنباط‌های جزیره‌ای، بلکه نقشه راهی برای ساخت انسان و جامعه تلقی می‌شود.

در حوزه تاریخ نیز، با طرح ایده‌هایی چون «انسان ۲۵۰ ساله»، نوعی نوآوری در خوانش سیره معصومان علیهم‌السلام شکل می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که تاریخ اهل‌بیت نه مجموعه‌ای از وقایع منفصل، بلکه یک حرکت واحد، پیوسته و هدفمند در مسیر تحقق حقیقت و عدالت فهم می‌شود. این نگاه، تاریخ را از سطح روایت‌گری صرف، به سطح تحلیل راهبردی و فهم امتداددار ارتقا می‌دهد.

در عرصه سیاست نیز، نظریه «مردم‌سالاری دینی» به‌عنوان تلاشی برای جمع میان دوگانه‌های ظاهراً متعارض مطرح می‌شود: دین و مردم، مشروعیت الهی و مقبولیت اجتماعی، ثبات ارزشی و پویایی سیاسی. در این منظومه، وحدت در عین کثرت نه یک شعار، بلکه یک منطق حکمرانی است؛ منطقی که تلاش می‌کند هم‌زمان از فروپاشی هویتی در کثرت‌گرایی بی‌ضابطه و از انسداد سیاسی در تمرکزگرایی مطلق پرهیز کند.

در سطح مدیریت و حکمرانی نیز، این نگاه کلان‌نگر خود را در تأکید بر پیوند میان ارزش و کارآمدی، معنا و ساختار، و آرمان و اجرا نشان می‌دهد. حکمرانی در این چارچوب، صرفاً اداره امور نیست، بلکه هدایت یک جامعه در مسیر تحقق یک افق تمدنی است؛ افقی که در آن علم، فرهنگ، اقتصاد و سیاست، اجزای یک منظومه واحد تلقی می‌شوند.

بدین‌سان، اگر بخواهیم تصویری کلی از این نحوه تفکر ارائه دهیم، باید گفت با یک «نظام فکری یکپارچه و کلان‌نگر» مواجهیم که در آن، دین به مثابه یک هندسه جامع برای فهم انسان، جامعه و تاریخ عمل می‌کند؛ هندسه‌ای که تلاش دارد از دل سنت، امکان‌های نو برای آینده بگشاید، بدون آن‌که از ریشه‌های معرفتی خود جدا شود.

و شاید همین ویژگی است که فهم چنین منظومه‌ای را در زمان حیات صاحبان آن دشوار می‌سازد؛ زیرا عظمت آن، نه در اجزای منفرد، بلکه در کلّیتی است که تنها با فاصله گرفتن از هیاهوی زمان، و با عبور از حجاب معاصرت، به تدریج قابل مشاهده و تحلیل می‌شود.

به نظرم پایان را می‌توان از حالت صرفاً ادبی، به یک «فراز ماندگار» تبدیل کرد؛ فرازی که هم تصویرساز باشد و هم پیام اصلی را منتقل کند:

و اکنون...ایران، تنها پیکر یک رهبر را تا منزلگاه ابدی بدرقه نمی‌کند؛ ایران، مردی را تشییع می‌کند که از قید زمان رها شده است.

تا دیروز، حجابِ معاصرت، بسیاری را از درک تمامی ابعاد شخصیت و منظومه فکری او بازمی‌داشت؛ اما تاریخ، رسم دیگری دارد. گاه مرگ، پایان یک انسان نیست، آغاز خوانشِ درستِ اوست. گاه با دفن جسم، اندیشه از حصار روزمرّگی آزاد می‌شود و روح یک مصلح، در گستره تاریخ مجال بیشتری برای سخن گفتن می‌یابد.

از این پس، «خامنه‌ای شهید» تنها یک شخصیت سیاسی یا یک رهبر معاصر نیست؛ او به یک متن تاریخی، یک منظومه معرفتی و یک میراث تمدنی بدل خواهد شد؛ میراثی که نسل‌های آینده، فارغ از غوغای سیاست روز، آن را خواهند خواند، نقد خواهند کرد، خواهند آموخت و ابعاد ناشناخته‌اش را بیش از پیش کشف خواهند نمود.

تشییع امروز، بدرقه یک پیکر است؛ اما در حقیقت، آغاز حیاتی دیگر برای یک اندیشه است. جسم، در خاک آرام می‌گیرد؛ اما فکر، از حجاب معاصرت رهایی می‌یابد، روح، در حافظه تاریخ امتداد پیدا می‌کند و منظومه‌ای که سال‌ها در متن حوادث جاری بود، اکنون فرصت آن را می‌یابد که در افق بلند تاریخ، آن‌گونه که شایسته است، دیده، فهمیده و شناخته شود.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نتایج نهایی پذیرش در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی اعلام شد

صدور حکم بدوی برای ۳۰ پرونده انضباطی دانشجویان؛ حکم اخراجی نداشتیم

وام دستیاری برای متاهلین و مجردین ۴۰ و ۳۰ میلیون تعیین شد

جدیدترین آمار انتخاب رشته در کنکور ۱۴۰۵؛ فردا آخرین فرصت انتخاب رشته

افزایش چشمگیر کاربران وفادار به سکوهای ایرانی؛ خدمات سکوها پایدار شد

ترکیه دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کرد

آغاز آنلاین مشاوره و آموزش سلامت روان؛ خدمات سلامت روان با زبان نسل زد

شیوه جدید پذیرش دانشجو در دوره های «هم‌آموز» کلید خورد

تأکید بر توسعه بازرسی‌های پیشگیرانه و داده‌محور در وزارت ارتباطات

مجلات نمایه‌شده SCIE و ESCI در ارزشیابی مقالات دارای اعتبار ISI هستند

اختصاص بورس نخبگان دانشگاه تهران به رتبه های زیر ۱۰۰ در کنکور

تعلیق برنامه گرین‌کارت مایکروسافت

ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در کنکور سراسری سال ۱۴۰۵

مهلت ثبت‌نام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد

تمدید مهلت انتخاب رشته آزمون های سراسری و پذیرش دانشجو معلم تا ۱۹ مهر

مخاطرات ورود هوش مصنوعی به کلاس‌های درس

اوپن ای آی میزان استفاده روزانه نوجوانان از چت بات را اعلام کرد

بخشنامه و ضوابط جامع فعالیت مؤسسات جذب دانشجویان بین‌الملل ابلاغ شد

رشته‌محل‌های جدید و اصلاحات دفترچه‌ انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

شرایط خوابگاهی دانشگاه‌های کشور برای داوطلبان کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

تحلیل وزیر آموزش و پرورش از نقش فراجا در تأمین امنیت کشور

مجتبی جباری به «هم‌کلام» می‌آید

اختتامیه رویداد ملی «همچو سرو» برگزار شد

«پپا»، همراه کوچک کودکان در یک روز پرماجرا

روایت ۸۰ روز زندگی یک خبرنگار در دل جنگ غزه، منتشر شد

وقتی صدای جمع، صدای عقل را خاموش می‌کند

برگزاری نشست تخصصی «مبانی الهیاتی و اجتماعی جان‌فدا» در تهران

کاظمی:تعطیلی احتمالی مدارس بر اساس شرایط هر منطقه تعیین می‌شود

مشاوران مبعوث؛ پیشگامان هدایت آگاهانه و انتخاب رشته کنکور

آرشیو الکترونیکی ۲۱ هزار عنوان کتاب درسی از سال ۱۳۳۰

آموزش قرآن در برنامه‌درسی ملی باید مورد توجه قرار گیرد

چهار فضانورد اسپیس ایکس به زمین باز می‌گردند

برندگان نوبل شیمی معرفی شدند

آیا الگوریتمها شخصیت مارا می‌سازند؟

تحلیلی بر مناسبات فقه و تاریخ دوره نبوی

گفتن حقیقت درباره صاحبان قدرت، چه از سوی حوزه و چه قضا، هزینه دارد

بخل از کجا می‌آید؟؛ گنجی که صاحبش را نگهبان ترس می‌کند

«حیوانات» بن افلک بدترین نقدها را گرفت؛ فاجعه بود!

چین و عربستان هم آمدند؛ ۹۸ کشور در رقابت بهترین فیلم بین‌المللی اسکار

غزل شاکری و سیامک صفری به تالار وحدت می‌آیند؛ اجرای اقتباسی از «ویتسک»

داریوش عیاری فیلمبردار سینما درگذشت

حمایت بانک‌ها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد

ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر

نوبل فیزیک به «پیام‌های شبح‌وار از فضا» رسید

آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد

تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانش‌آموزان مناطق محروم

دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک به‌کار گرفتند

آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده

مدیر ناسا: یوفوها می‌توانند یک «لحظه اسپوتنیک» باشند

«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵

واتس‌اپ ورود کاربران با سیستم‌عامل قدیمی را مسدود می‌کند

کشف سیاره ای که از خاکستر ستاره اش متولد شد

اوپن ای آی ویکی مدیا را هم هک کرد

رتبه ۶ کنکور: جنگ را مدیریت کردم، نه اینکه تسلیمش شوم

وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری می‌کنیم

ارتقای کیفیت آموزشی اولویت مدارس غیردولتی است

توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه

قهرمانی دانش‌آموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران

سرپرست صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد

وزیر آموزش و پرورش وارد لامرد شد

کاظمی: ظرفیت‌های آموزشی ایران و عراق باید بیش از گذشته توسعه یابد

حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷

برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور

اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت‌ مطالعاتی

توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور

ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون‌ کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد

دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری

تام کروز شکست فیلمش را نپذیرفت

دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد

علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟

پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم

کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی

ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت

دوازدهمین شماره «خردورزی» با پرونده‌ای درباره نسل نو منتشر شد

جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد

آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته

شانس‌های جایزه نوبل فیزیک کدامند؟

مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد

هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد

وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست

ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون‌ کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد

گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید

حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷

آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد

دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری

اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت‌ مطالعاتی

آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده

توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه

پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم

آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته

توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور

نوبل فیزیک به «پیام‌های شبح‌وار از فضا» رسید

رشته‌محل‌های جدید و اصلاحات دفترچه‌ انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد

کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی

دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد

ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر

حمایت بانک‌ها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد

علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟

دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک به‌کار گرفتند

هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد

برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور

جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد

وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری می‌کنیم

قهرمانی دانش‌آموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران

مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد

«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵

آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بین‌المللی قرآن

تفاهم‌نامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء می‌شود

مهلت ثبت‌نام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد