کد خبر: 173635
ف
 اربعین، مانور تمدن سازی مهدوی؛ وقتی قدرت نرم از مرزها فراتر می رود
آنچه اربعین را به یک «مانور تمدنی» بدل ساخته، تولید قدرت نرمی است که از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته است.

شبکه علمی ثریا - حجت‌الاسلام علی‌آقا پیروز، مدیر گروه مدیریت و حکمرانی اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی: اربعین حسینی فراتر از یک رخداد آیینی، در قامت یک «پارادایم حکمرانی نوین» رخ می‌نماید. این پدیده، تجلی عینی گذار از مدیریت سلسله‌مراتبی و دولتی به الگوی پیشرو «حکمرانی شبکه‌ای و مردم‌پایه» است؛ مدلی که در آن، سرمایه ی اجتماعی برآمده از انگیزه‌های قدسی و تقوای الهی، کارآمدتر از هر سازوکار بوروکراتیک، مدیریت زیست جمعی را با دقتی مثال‌زدنی سامان می‌دهد.

در اتمسفر اربعین، «خدمت» از یک کارکرد رفاهی به یک «مسئولیت تمدنی» ارتقا می‌یابد. مواکب در این میان، نه صرفا ایستگاه‌های رفاهی، بلکه «واحدهای عملیاتی خودگردان» و کانون‌های زیست مؤمنانه‌ای هستند که در آن، انفاق و ایثار به «منطق مبادلاتی» تبدیل می‌شود. برخلاف الگوهای کلاسیک که «منفعت‌طلبی فردی» را موتور محرک کنش‌های اقتصادی می‌دانند، اربعین با احیای مفاهیم «مواسات» و «برادری»، منطق حاکم بر بازارهای سکولار را به چالش می‌کشد. در این میدان، تنوع ملیت‌ها و خرده‌فرهنگ‌ها در ذیل یک «هدف غایی» رنگ می‌بازد و خستگی زائران در طریق، به مؤلفه‌ای برای پیوند قلبی بدل می‌شود؛ پیوندی که جهت‌گیری راهبردی تمامی این کنش‌های خرد را به سوی «تمدن‌سازی مهدوی» هم‌سو می‌سازد.

آنچه اربعین را به یک «مانور تمدنی» بدل ساخته، تولید قدرت نرمی است که از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته است. در این شبکه عظیم، بخشنامه‌های رسمی جای خود را به «اخلاق حکمرانی» داده‌اند؛ اخلاقی که در آن نظم عمومی، مدیریت منابع و کرامت انسانی، نه از طریق اضطرار قانونی، بلکه توسط «آحاد مسئول» پاسداری می‌شود. این تمرین اجتماعی، گواه بر ظرفیت حیرت‌انگیز جامعه ی اسلامی در سازمان‌دهی خودجوش و «تاب‌آوری راهبردی در برابر بحران‌های ترکیبی» است؛ بحران‌هایی که از انسدادهای ساختاری(دیوانسالاری کند وفلج کننده) و گسست‌های اجتماعی(ناشی از فردگرایی افراطی) آغاز شده و تا فشارهای امنیتی و هویتی تمدنی امتداد می‌یابند. برخلاف حکومت‌های مدرن که قدرت عمدا در «ساختارها» (مثل ادارات و قوانین) متمرکز است، در اربعین «قدرت حکمرانی» در «رفتار کنشگران» (زائران و خادمان) تجلی می‌یابد. اینجا، مدیریت جمعی نه از طریق دستورالعمل‌های اداری، بلکه از دل «ارتباطات انسانی برخاسته از ایمان» شکل می‌گیرد. هر فرد با پذیرش «مسئولیت داوطلبانه»، خلأ نبود یک سازمان مرکزی قدرتمند را پر می‌کند و شبکه‌ای پویا از افراد هماهنگ را پدید می‌آورد. این رویکرد که بر «انجام وظیفه از سر اعتقاد» (تکلیف‌گرایی) تأکید دارد، به جای تمرکز بر «حقوق فردی»، راه را برای عبور از اختلافات اجتماعی و ایجاد پیوندی عمیق و پایدار در سطح کلان جامعه هموار می‌سازد.

با این‌همه، تکلیف نخبگان دانشگاهی و حوزوی در این عصر، عبور از «توصیف پدیدارشناسانه» و ورود به ساحت «نظریه‌پردازی تمدنی» است. اگر اربعین را مدرسه‌ای برای تربیت «جامعه ی مسئول» می‌دانیم، مسئله ی اصلی این است که چگونه می‌توان این الگو را به متن سیاست‌گذاری‌های روزمره و مدیریت ساختارهای رسمی تسرّی داد؟ آیا روحیه ی خدمت، مسئولیت‌پذیری و اراده ی جمعی تجربه شده در این مسیر، می‌تواند پیش‌ران خروج نظام اداری از بن‌بست‌های دیوان‌سالارانه باشد؟

پاسخ این پرسش، رمز عبور ما به سوی تمدن نوین اسلامی است. اربعین، تنها یک رخداد زمان‌مند نیست؛ بلکه «شبیه‌سازی عینی حکمرانی مهدوی» است. برای آنکه این سرمایه ی عظیم راهبردی به کمال تمدنی برسد، باید «نظم اخلاق‌مدار» را فراتر از مسیر نجف به کربلا، در تاروپود اداره ی جامعه ی اسلامی نهادینه کرد؛ چرا که جامعه‌ای که با محوریت ایمان و خدمت اداره می‌شود، به جای اتکا به ساختارهای شکننده ی بوروکراتیک، بر «سرمایه ی اجتماعی قدسی» تکیه دارد؛ این استحکام درونی، ظرفیت لازم برای «مهندسی معکوس» معادلات فرهنگی حاکم بر جهان مدرن و جایگزینی آن با الگوی اصیل حکمرانی اسلامی را فراهم می‌آورد.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

هشتاد و دومین شعبه خودرو۴۵ در ستارخان تهران افتتاح شد

صدرنشینی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی در بین مراکز تحقیقات پزشکی

سازماندهی اطلاعات ۴۰ هزار پایان‌نامه ایرانیان خارج از کشور در ایرانداک

سرپرست پارک علم و فناوری فارس منصوب شد

دلتنگ لبخند آقای شهیدیم...

دلیل تأخیر در بازنگری نقشه جامع علمی از زبان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی

دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد

بارش بیشتر باران باعث از بین رفتن خشکسالی می‌شود؟

اولین پرواز مداری «استارشیپ» به تعویق افتاد

تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی

اپل، سامسونگ و گوگل متهم به نقض پتنت صدای فضایی

۸۴ دانش‌آموز و ۱۸ معلم تهرانی در دو جنگ اخیر به شهادت رسیدند

تغییر کتاب‌های درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی

وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبت‌نام مدارس دولتی ممنوع است

۱۵۰۷ فضای آموزشی در جنگ دچار آسیب شد

«دلیران» اولین مستندمسابقه برای کودکان است/ پخش از شبکه کودک

انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است

رونمایی از یک صدای گمشده در کنسرت سازهای ایرانی بنیاد رودکی

راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل می‌شوند

نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد

فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد

برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند

اوپن ای آی هم هک شد

تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی

ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف

اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران

فراخوان اولویت‌های پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد

کلاس‌های دانشگاه‌های غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار می‌شود

روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران

«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق

آیا «الگوریتم‌ها» ما را از نو می سازند!؟ چالش انسان عصر دیجیتال

لیگ‌های صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی می‌شود

عرضه دستاوردهای شرکت‌های دانش‌بنیان در نمایشگاه فناوری‌های پیشرفته چین

تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاق‌مدار و پاسخگو به نیازهای جامعه

هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا

نخستین اختراع کشور در زمینه سلول زیستی خورشیدی

امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟

روایتی از نخستین شاهدان تولد امام زمان(عج)؛ مهمترین اقدام امام عسکری

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»

فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصه‌های مجید

رمزگشایی از یک مشکل رایج اجتماع؛چرا یکدیگر را به آسانی قضاوت می کنیم؟

ولادت امام حسن عسکری(ع) هیئت کجا برویم؟

فرماندار کالیفرنیا کلید قطع هوش مصنوعی ایجاد می کند

مصر حساب شبکه های اجتماعی کاربران زیر ۱۳ سال را ممنوع کرد

جمینای هم هکر شد

ویرایش جدید کتاب «امین زبان و ادب پارسی» منتشر شد

خاتمِ گمشده را باز بجو ای ایران! که بدان حلقه جهان زیر نگین ما بود

ورود کتاب‌های دیجیتال، پایان عمر کتاب‌های چاپی نیست

مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز می‌شوند

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

چه کسی گفته است قهرمان‌ها فقط در خط مقدم ساخته می‌شوند؟

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

فیلم ۱۰۰ جشنواره ایده‌هاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

روند پرداخت یارانه‌های تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

معرفی بهترین برنامه‌های تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

فیلم ۱۰۰ جشنواره ایده‌هاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی

ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان