به گزارش ثریا سحر داودی، درباره موضوع مجموعه‌کتاب کودک «توپ احساسات: شناخت هوش هیجانی» و نوع رویکرد نویسنده به مسئله هوش هیجانی گفت: این مجموعه شامل ۶ کتاب کوچک است که هر کدام به یک احساس خاص می‌پردازد: عشق، ترس، خشم، شادی، غم و غرور. این کتاب‌ها داستانی و تصویری هستند، نه علمی و نظری. نویسنده‌اش نادین برون-کوم است و یک نکته کلیدی دارد؛ اینکه لوئیزون نیلمان، روان‌شناس بالینی متخصص نوزادان و کودکان خردسال، در این مجموعه همکاری داشته است؛ یعنی محتوا صرفاً تجربی و کارگاهی نیست و پشتوانه تخصصی روان‌شناختی دارد ولی قالبش داستانی و مناسب سن پایین است. خلاصه بگویم نه صرفاً عصب‌شناختی است، نه صرفاً کارگاهی؛ ترکیبی است از داستان‌های ساده با پشتوانه روان‌شناسی کودک.

داودی درخصوص سبک داستانی کتاب‌ها افزود: کتاب‌ها کاملاً داستانی و تصویری هستند و متن‌ها بسیار ساده و کودکانه‌اند و تصاویر جذاب و کودکانه دارند. هیچ متن نظری یا علمی در آثار نیست. این کتاب‌ها برای «قصه‌خواندن و گفت‌وگو» طراحی شده‌اند، نه برای آموزش نظری به والدین.

او درباره اهمیت شناخت هوش هیجانی کودکان بیان کرد: هوش هیجانی مهم است چون از همان ماه‌های اول، بچه‌ها نیاز دارند احساسات خودشان و دیگران را بشناسند و اسم‌شان را بدانند. وقتی کودک بتواند چهره شاد، غمگین یا عصبانی را تشخیص دهد، بهتر می‌تواند ارتباط برقرار کند و درباره نیازهایش حرف بزند. این مجموعه دقیقاً برای همین ساخته شده است و ابزاری است برای والدین که با بچه‌شان درباره احساساتش حرف بزنند، اسم‌شان را یاد بدهند و حتی با بازی و نمایش، احساسات را تمرین کنند.

این مترجم در توضیح رده‌بندی سنی +۹ ماهی که برای کتاب‌ها در نظر گرفته شده است، گفت: مخاطب اصلی خودِ کودک است ولی چون در این سن کودک نمی‌تواند مستقل بخواند، والدین نقش فعال و کلیدی دارند. رده سنی این مجموعه در سایت ناشر ۰ تا ۳ سال ذکر شده است؛ یعنی کتاب برای «بچه‌های خیلی کوچک» طراحی شده که با کمک والدین، تصاویر را ببینند، احساسات را تشخیص بدهند و اسم‌شان را یاد بگیرند. پس والدین «واسطه» هستند، نه مخاطب اصلی. مخاطب اصلی بچه‌ها هستند.

سحر داودی در پاسخ به این سؤال که «بازار کتاب‌های فرزندپروری و روان‌شناسی پر از عناوین متنوع است. چه ویژگی خاصی در این کتاب دیدید که احساس کردید جای خالی‌اش در کتاب‌فروشی‌های ایران حس می‌شود و ارزش ترجمه دارد؟» توضیح داد: بازار کتاب‌های فرزندپروری و روان‌شناسی کودک در ایران پر از عناوین متنوع است؛ اما بیشترشان یا متون نظری و طولانی برای والدین هستند یا داستان‌هایی که خیلی دیر، در سنین بالاتر، به‌سراغ احساسات می‌روند. آنچه در این مجموعه توجه من را جلب کرد، سادگی و کاربردی بودنش در قالب یک بسته کامل بود: ۶ کتاب کوچک با تصاویری ساده و بامزه و متنی بسیار کوتاه که از همان ماه‌های اول زندگی می‌تواند ابزار گفت‌وگوی والد و کودک درباره احساسات باشد. در واقع، جای خالی چنین مجموعه‌ای از نظر محتوا که تمرکز بر ۶ احساس پایه با پشتوانه یک روان‌شناس کودک باشد، در بازار ما واقعاً حس می‌شد.

الگوهای فرزندپروری و شیوه ابراز هیجانات در جامعه ما با جامعه غربی تفاوت‌هایی دارد. در فرایند ترجمه چقدر نیاز شد اصطلاحات، مثال‌ها یا موقعیت‌ها را برای خانواده‌های ایرانی ملموس و بومی‌سازی کنید؟، این مترجم در پاسخ عنوان کرد: خوشبختانه با توجه به اینکه متن و محتوای این کتاب‌ها بسیار کم است و ماجراها همگی در قالب خانواده رخ می‌دهند، هیچ‌گونه مغایرتی با فرهنگ کشور عزیزمان نداشتند. شخصیت اصلی این مجموعه، یک توپک بامزه و جذاب است که طی اتفاقاتی که در خانه‌اش تجربه می‌کند، احساسات متفاوتی را از سر می‌گذراند و در کنار پدر و مادرش این احساسات را می‌شناسد. همین فضای خانوادگی و ساده باعث شد نیاز به بومی‌سازی گسترده احساس نشود؛ چون موقعیت‌ها آن‌قدر کلی و انسانی بودند که برای کودک ایرانی هم کاملاً ملموس و آشنا به نظر می‌رسیدند.

او درباره روند ترجمه این کتاب و تأثیر مطالب آن بر نوع نگاهش به مسئله هوش هیجانی کودکان گفت: یکی از چیزهایی که در طول ترجمه بیشتر به آن فکر کردم این بود که نام‌گذاری احساسات چقدر می‌تواند ساده و در عین حال عمیق باشد. وقتی برای هر احساس یک کتاب جداگانه با تصویر و قصه ساده وجود دارد، متوجه می‌شویم چقدر مهم است که به بچه بگوییم «الان عصبانی هستی» یا «الان غمگینی»، به‌جای اینکه فقط بگوییم «گریه نکن» یا «این‌قدر شلوغ نکن». این نگاه باعث شد در ارتباط با کودکانی که در اطرافم هستند به‌ویژه فرزندانم، بیشتر به‌جای سرکوب یا نادیده گرفتن احساس، اول اسمش را بگذارم و بعد درباره‌اش حرف بزنم.

سحر داودی در پایان، درباره سابقه و زمینه فعالیت ترجمه خود این‌طور توضیح داد: این مجموعه هشتمین مجموعه‌ای است که ترجمه می‌کنم و به لحاظ تعداد، هفدهمین کتابی است که ترجمه کرده‌ام. تمام کتاب‌هایی که تا امروز ترجمه کرده‌ام در حوزه کودک و نوجوان بوده‌اند؛ برخی صرفاً داستانی و سرگرم‌کننده و برخی دیگر داستانی اما با هدف آموزش. این مجموعه هم دقیقاً در همین دسته دوم قرار می‌گیرد: داستان‌هایی ساده و جذاب که هدف‌شان آشنا کردن کودک با احساساتش است.

گفتنی است، مجموعه‌کتاب «توپ احساسات» به قلم نادین. برون. کازمو با ترجمه سحر داودی از سوی انتشارات قدیانی برای کودکان صفر تا سه سال منتشر شده است. عناوین این مجموعه عبارت‌اند از: «شادیِ کوچولو»، «غمِ کوچولو»، «ترسِ کوچولو»، «عشقِ کوچولو»، «خشمِ کوچولو» و «غرورِ کوچولو». هر کدام از کتاب‌های این مجموعه در ۱۴ صفحه مصور رنگی و بهای ۷۰ هزار تومان منتشر و در بازار کتاب کشور عرضه شده‌اند.

منبع: مهر