به گزارش ثریا نتایج یک پژوهش علمی از شکلگیری شغل جدید زنانه در تونلهای زیرزمینی تهران حکایت دارد که علاوه بر شرایط نامناسب اقتصادی، نتیجه محیط زنانه واگنهاست و باعث ایجاد شبکه اجتماعی بین دستفروشان زن شده است.
این پژوهش توسط فاطمه بنییعقوب و با حمایت مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران انجام شده و با استفاده از نتایج حاصل از مشاهده و مصاحبهی عمیق با ۱۵ زن دستفروش مترو، تجربۀ زیستهی آنها ثبت و علل گرایش زنان به این شغل از زبان آنان بازنمایی شده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد نیاز مالی، فضای زنانهی کار، انعطافپذیری شغلی، درآمد مناسب و همدلی زنان دستفروش با یکدیگر، ازجمله عواملی است که زنان را به دستفروشی در مترو سوق میدهد.
از دانشجو تا خانهدار
به دلیل فرهنگ سنتی حاکم بر ایران، دستفروشی زنان در خیابانها پدیدهای دور از عرف به شمار میرود و زنانی که ترس از اجتماع، خانواده و آبرو دارند برای حل این مشکل دست به راهحلهای جدیدی زدهاند و پدیدهای کمنظیر در دنیا را با عنوان «دستفروشی در واگنهای زنانه» که در اول و آخر قطارهای مترو تنها به زنان اختصاص دارد را بوجود آوردهاند. براساس مصاحبههای این پژوهش علمی که در ساعات مختلف روز و برای جلوگیری از ایجاد وقفه در کار به درخواست این دستفروشان در محوطه ایستگاههای مترو انجام شده است، تعدادی از این فروشندگان دانشجو هستند و بعد از ساعات تحصیل مشغول به کار میشوند و برخی نیز زنان خانهدار بوده و بدون اطلاع خانوادههای خود دستفروشی میکنند. بدین ترتیب زنان مورد مطالعه به گروههای مختلف تقسیم میشوند که برخی از آنها دانشجو و برخی سرپرستخانوار هستند اما نیاز اقتصادی دلیل اصلی گردآمدن آنها کنار یکدیگر است. مصاحبه با مسافران و بررسی نظرات و نگرش آنان نسبت به این پدیده و گفتگو با پلیس مترو بخش دیگری از این تحقیق را تشکیل میدهد.
فقر، علت دستفروشی زنان
در تمام مصاحبههای انجام شده با زنان مختلف در گروههای سنی متفاوت در خط یک و دو مترو تهران مشخص شد این زنان به نوعی سرپرست و یا نانآور خانوادههایشان هستند و تنها راه امرارمعاش را دستفروشی در واگنهای زنانه شهر تهران عنوان میکنند. بر اساس نتایج این پژوهش، دلیل اصلی دستفروشی زنان فقر اقتصادی و به قول خود این دستفروشان «چاره دیگری نداشتن» برای ادامه زندگی است.
دستمزد پایینتر و امنیت نداشتن در محیط کار روی زمین
بر اساس نتایج این مطالعه علمی احساس امنیت و راحتی در واگنهای زنانه مترو تهران یکی از دلایل اصلی انتخاب این شغل است به گونهای که حتی برخی از این زنان حداقل برای یک بار هم قدم به واگنهای مختلط مترو نگذاشتهاند. به عبارت دیگر «زنانه بودن» محیط کسبوکار یکی از عوامل اصلی انتخاب این شغل توسط این زنان عنوان میشود. دستمزد اندک و نابرابر در اغلب محیطهای کاری مسئله دیگری است که زنان دستفروش مترو تهران به آن اشاره میکنند، آنها تأکید دارند شغل دستفروشی هر چند مشکلات زیاد و منزلت اجتماعی پایینی دارد، اما حداقل ازنظر درآمد رضایتبخشتر از مشاغل دیگر روی زمین است و در عین حال مستقل بودن و نداشتن کارفرما را هم از امتیازات این شغل عنوان میکنند.
منزلت شغلی پایین
بیشتر زنان دستفروش مترو از دیده شدن توسط دوستان و آشنایان خود هراس دارند و به قول یکی از این زنان، «یکی از ترسهای همیشگی زنان دستفروش از دست دادن آبرویشان است». آنها معتقدند دیده شدن در حال دستفروشی در مترو، فقر و نداری آنها را در میان آشنایان آشکار میسازد و شأن و منزلتشان را کاهش میدهد.
نگاه مسافران مترو تهران به زنان دستفروش
گفتگو با تعدادی از مسافران زن مترو تهران که همواره از واگنهای زنانه استفاده میکنند، دیدگاههای متفاوتی را درباره پدیده دستفروشی زنان از نظر مسافران به همراه داشته است. تعدادی از مسافران نگرش مثبتی به این زنان داشتند و میگفتند گاهی که وقت خرید ندارند، وجود این زنان به آنها کمک هم میکند و آنها بسیاری از اقلام مورد نیازشان را هنگام بازگشت از محل کار و تحصیل، با قیمتی مناسب تهیه میکنند. بیشتر مسافران اما تأکید میکردند زمانی که واگنهای مترو بیش از اندازه شلوغ است، وجود این زنان آزاردهنده میشود و همه مسافران را کلافه میکند.
پلیس و مسئولان مترو، چه نگاهی به زنان دستفروش دارند
به گفته مسئولان متروی تهران، پلیس مترو مسئولیت تأمین امنیت ایستگاههای مترو را بر عهده دارد که بخشی از این مسئولیت مقابله با تخلفاتی ازجمله دستفروشی و جیبزنی در داخل ایستگاهها و قطارها است. به گفته مسئولان مترو تخلفات اجتماعی مثل سرقت، تکدیگری، جیبزنی و دستفروشی چهره این وسیله پرتردد حمل و نقل عمومی را مخدوش کرده و مأموران مترو وظیفه دارند در صورت مشاهده با آنها برخورد کنند.
پلیس تهران هم در زمینه برخورد با این پدیده طرحهای مختلفی پیشبینی کرده و حتی به مردم هشدار داده است که دستفروشان در مترو از باندهای سازمانیافته بوده و اجناس آنها غیربهداشتی است. از طرف دیگر با تعدادی از این زنان دستفروش برخورد و اجناس آنان بی هیچ امیدی به بازگشت مصادره شده است اما همهی این مشکلات هم دلیلی برای ناامیدی زنان دستفروش مترو از ادامه کار نیست به طوری که بسیاری از آنها تجربه چندین بار از دست دادن کالاهای خود را دارند.
پلیس مترو مقاومت این زنان در تحویلکالاهای خود و عدم همکاری با مأموران را دلیل اصلی ناچاری در استفاده از قوه قهریه توسط خود عنوان و تأکید میکند در صورت همراهی این زنان با مأموران، پلیس برخوردی کاملا محترمانه با آنها خواهد داشت.
مسئولان متروی تهران همکاری مردم را عامل مهم پاک کردن مترو از وجود این متخلفان میدانند و به مردم میگویند باید هوشیار باشند و به آنان به عنوان افراد نیازمند و مستحق نگاه نکنند.
شبکه اجتماعی زنان دستفروش
آنچه پدیده دستفروشی در متروی تهران را بیشازپیش به پدیدهای قابل بررسی بدل کرده، شیوه گروهی یا جمعی کارکردن این زنان در مترو تهران است. زنان دستفروش مترو غالباً یکدیگر را شناخته و به صورت گروهی کار میکنند. آنها به صورت شبکهای در یک مکان مشخص مانند واگنهای مترو کار گروهی را تمرین و درباره کسبوکارشان به یکدیگر مشاوره میدهند و همدیگر را از حضور ماموران مترو و پلیس باخبر مینمایند.
این در حالی است که همزمان با تهدید مسئولان مترو به جمعآوری کسبوکار این زنان، آنها در مقابل مجلس شورای اسلامی تجمع و با نمایندگان دیدار و به طرح مشکلات خود پرداختند و خواستار بوجود آمدن شرایطی از طرف دولت برای ادامه آزادانه کسب وکار خویش شدند.
قابل پیشبینی است که این مسئله در آینده تغییرات اجتماعی را در پی خواهد داشت.
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام میشود
۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند
تصویب ضوابط ایجاد دورههای تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»
نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاهها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکدهها بر پوشش دانشجویان
پیامنور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس میدهد+جزئیات
آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه میشوند
توسعه همکاریهای علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی
نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی
تأکید رئیس دانشگاه علمیکاربردی بر تشکیل انجمن دانشآموختگان
یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد
مشوقهای جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژههای پرریسک
سیستمهای زیرساختی آمریکا شکافهای رفع نشدنی دارند
ثبت رویداد از ایده تا کسبوکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی
کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
پاویون دانشبنیانها در نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی
نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت
نشست تخصصی دستگاههای پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد
ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد
نتایج نهایی رشتههای با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.