کد خبر: 3778
ف
دانشیار دانشگاه شیراز تشریح کرد؛
سه رویکرد تولید علوم انسانی اسلامی در کشور
زاهد زاهدانی گفت: با مرور اندیشه ها پس از انقلاب سه مکتب عمده در تولید علوم انسانی اسلامی قابل فرض است که بیشتر از سایر اندیشه ها عمومیت دارد.

به گزارش شبکه علمی ثریا، سیدسعید زاهد زاهدانی، دانشیار جامعه شناسی دانشگاه شیراز در نخستین جلسه هم اندیشی منتخبی از اساتید برجسته علوم انسانی اسلامی که ۲۹ و ۳۰ تیرماه در مشهد برگزار شد درباره ارائه مقاله با موضوع جامعه شناسی معاصر و جایگاه جامعه شناسی اسلامی گفت: تفکر و نظریه پردازی اجتماعی نیازمند تعریف خاص و رویکرد به خصوص در چهار مفهوم اساسی و نوع رابطه بین آنهاست.

وی تکوین، تاریخ، جامعه و انسان را از مفاهیم اساسی در نظریه پردازی جامعه شناسی برشمرد و اظهار کرد: انسان زیر مجموعه همه مفاهیم اساسی، جامعه زیر مجموعه تاریخ و تکوین و تاریخ زیر مجموعه تکوین است.

وی با توجه به اینکه نظام تکوین در بردارنده همه موارد ذکر شده است، بیان کرد: نظام تکوین بر اساس نظریه پردازی خردمندانه با الهام از شواهد مورد قبول به دست می آید.

این محقق و نویسنده کشورمان با بیان اینکه نظام تکوین در بستر نظریه پردازی سکولاریسم ملهم از نظریه داروینیسم است، گفت: این نظریه تاریخ را بر اساس تخاصم طبقاتی و یا تحول خردگرایی تعریف می کند. این نظریه سکولار جامعه را بر اساس توافق اکثرت و خصلت کثیری و انسان را حیوان ناطق یا خردمند تعریف می کند.

زاهد در خصوص نظریه پردازی اسلامی افزود: در این نظریه نظام تکوین بر اساس ربوبیت و حاکمیت الهی تعریف می شود؛ مصداق بیان ماشاءالله و انشاءالله که همه چیز را در اراده خدا می داند.

دانشیار جامعه شناسی دانشگاه شیراز با اشاره به داستان آدم و حوا در قرآن گفت: در نظریه اسلامی تاریخ در بستر نبرد حق و باطل بر اساس ارسال رسل و فعل صالحین تعریف شده است.

زاهد اضافه کرد: همان طور که در قرآن اشاره شده از جامعه به عنوان امت و امامت تعریف و انسان به عنوان عبد الهی برای بندگی و عبودیت آفریده شده است. بر این اساس با مرور اندیشه ها پس از انقلاب سه مکتب عمده قابل فرض است که بیشتر از سایر اندیشه ها عمومیت دارد.

وی گفت: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) بر اساس افکار آیت الله مصباح  یزدی، دانشگاه باقرالعلوم(ع) و دیگر موسسات وابسته بر اساس افکار آیت الله جوادی آملی با توجه به مبانی فلسفی علوم انسانی با استفاده از نظریه ملاصدرا با پیش فرض قرار دادن حکمت متعالیه و فرهنگستان مرحوم سید منیر الدین حسینی الهاشمی(فرهنگستان علوم اسلامی قم) بر اساس افکار آیت الله سید منیرالدین حسینی الهاشمی در حوزه تولید علوم انسانی اسلامی فعالیت دارند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: از دیدگاه یکی از نحله های تولید و نظریه پردازی علوم انسانی اسلامی موجود (مکتب آیت الله مصباح یزدی)، اگر روش های قیاسی و مسلم فرض کردن دست آوردهای وحی یا راه وحی را به مجموعه روشهای موجود در رشته جامعه شناسی امروز اضافه کنیم، نواقص آن برطرف می شود.

زاهد ابراز کرد: بر اساس مکتب موسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) استفاده از راه وحی به طور مستقیم و غیر مستقیم به محقق جامعه شناس در راه دست یابی بهتر و مطمئن تر به واقعیات اجتماعی کمک می کند.

دانشیار جامعه شناسی دانشگاه شیراز بیان کرد: بر اساس این مکتب، در این مسیر استفاده از دانش انسان شناسی، حقایق تاریخی و دیگر دست آوردهای وحی، دانش متداول جامعه شناسی را پربارتر کرده و از اشتباهاتی که تا کنون مرتکب شده است، باز می دارد.

وی با بیان اینکه واقعیت در بین مسلمانان دو نوع واقعیت مشهود و غیب است، گفت: در مکتب مورد بررسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تلفیق واقعیت مشهود و غیب مورد توجه و در بخش روش شناسی در ایجاد این تلفیق تأکیدشان بر ترکیب روش هاست.

زاهد ادامه داد: در فرهنگستان مرحوم سید منیرالدین حسینی الهاشمی فلسفه چگونگی یا فاعلیت و ولایت از نظر روش شناسی بر بنیان های روش های علم اصول منطبق بر منطق سیستم تکاملی تولید شده است.

وی روند دستیابی به فلسفه چگونگی را در سه محور، بر اساس اصول انکارناپذیر شامل: تغایر، تغییر، هماهنگی با مسائل اغماض ناپذیرِ: نسبت بین وحدت و کثرت، زمان و مکان، و اختیار و آگاهی عنوان کرد.

زاهد، مراحل اجتناب ناپذیر در دستیابی به فلسفه چگونگی را گذر از اصالت ربط در تعریف کثرت، گذر از اصالت تعلق در تعریف ربط و رسیدن به اصالت فاعلیت در تعریف تعلق برشمرد.

این استاد دانشگاه در پایان سخنانش گفت: در مکتب فرهنگستان آیت الله حسینی الهاشمی(ره) هر موضوع یا پدیده اجتماعی نیاز به یک فاعل محوری، یک فاعل تصرفی و یک فاعل تبعی دارد و اصل ولایت در کلیه موجودات عالم، ساری و جاری است و در جامعه نظام سیاسی فاعل اصلی، نظام فرهنگی فاعل تصرفی و نظام اقتصادی فاعل تبعی است.

وی در پایان سخنانش تأکید کرد: برای نظریه پردازی اسلامی لازم است چهار مفهوم عمده تعریف شود: عالم تکوین، تاریخ، جامعه و انسان. این چهار مفهوم در علوم انسانی سکولار و علوم انسانی اسلامی، با یکدیگر متفاوت است. در روش تولید نظریه، تجربه شخصی اینجانب از بازسازی مفاهیم جامعه شناسی با توجه به مفاهیم قرآنی گذشته و مکتبهای موجود در داخل کشور اتکاء به حکمت متعالیه را نیز ناکافی می دانم. کارهای سه دهه گذشته اینجانب در تولید جامعه شناسی با اتکاء به مفاهیم اصلی فلسفه چگونگی یا فلسفه فاعلیت انجام شده است.
 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

۸۴ دانش‌آموز و ۱۸ معلم تهرانی در دو جنگ اخیر به شهادت رسیدند

تغییر کتاب‌های درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی

وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبت‌نام مدارس دولتی ممنوع است

۱۵۰۷ فضای آموزشی در جنگ دچار آسیب شد

«دلیران» اولین مستندمسابقه برای کودکان است/ پخش از شبکه کودک

انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است

رونمایی از یک صدای گمشده در کنسرت سازهای ایرانی بنیاد رودکی

راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل می‌شوند

نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد

فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد

برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند

اوپن ای آی هم هک شد

تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی

ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف

اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران

فراخوان اولویت‌های پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد

کلاس‌های دانشگاه‌های غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار می‌شود

روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران

«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق

آیا «الگوریتم‌ها» ما را از نو می سازند!؟ چالش انسان عصر دیجیتال

لیگ‌های صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی می‌شود

عرضه دستاوردهای شرکت‌های دانش‌بنیان در نمایشگاه فناوری‌های پیشرفته چین

تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاق‌مدار و پاسخگو به نیازهای جامعه

هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا

نخستین اختراع کشور در زمینه سلول زیستی خورشیدی

امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟

روایتی از نخستین شاهدان تولد امام زمان(عج)؛ مهمترین اقدام امام عسکری

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»

فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصه‌های مجید

رمزگشایی از یک مشکل رایج اجتماع؛چرا یکدیگر را به آسانی قضاوت می کنیم؟

ولادت امام حسن عسکری(ع) هیئت کجا برویم؟

فرماندار کالیفرنیا کلید قطع هوش مصنوعی ایجاد می کند

مصر حساب شبکه های اجتماعی کاربران زیر ۱۳ سال را ممنوع کرد

جمینای هم هکر شد

ویرایش جدید کتاب «امین زبان و ادب پارسی» منتشر شد

خاتمِ گمشده را باز بجو ای ایران! که بدان حلقه جهان زیر نگین ما بود

ورود کتاب‌های دیجیتال، پایان عمر کتاب‌های چاپی نیست

مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز می‌شوند

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

چه کسی گفته است قهرمان‌ها فقط در خط مقدم ساخته می‌شوند؟

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

فیلم ۱۰۰ جشنواره ایده‌هاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی

معرفی بهترین برنامه‌های تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

روند پرداخت یارانه‌های تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

روند پرداخت یارانه‌های تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

معرفی بهترین برنامه‌های تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟