کد خبر: 46966
ف
چرا فلسفه در دوره‌های گذشته، در میان مردم نبوده است؟
فلسفه قدرت اندیشیدن است و آنان که فلسفه را ساکن برج عاج کرده اند، آن را منزوی کرده، از مردم دور ساخته‌اند.

به گزارش ثریا متن زیر یادداشتی از یحیی یثربی به مناسبت درگذشت برایان مگی است که در ادامه می خوانید؛

برایان مگی، فیلسوف انگلیسی که ۸۹ سال در این جهان زیست، برای من از یک جهت بسیار قابل تحسین است و آن اینکه به اقرار اهل نظر، وی تمام  همّ خود را بر این گذاشت که فلسفه را به میان مردم ببرد، نه اینکه نظریاتی ارائه کند و یا نظریات دیگر فیلسوفان را به مردم بیاموزد. 

در چند قرن اخیر، عده‌ای در مغرب زمین تلاش‌هایی با این هدف داشته‌اند، از جمله اصحاب دایرة‌المعارف؛ اما در مشرق زمین، به خصوص در جهان اسلام، چنین تلاشی چنان که باید و شاید انجام نگرفته است. در اینجا نخستین سوالی که مطرح می‌شود آن است که آیا فلسفه در دوره‌های گذشته، در میان مردم نبوده است؟ چرا؟ و سوال دیگر آنکه چرا فیلسوفان مغرب زمین تلاش کرده‌اند فلسفه را به میانِ مردم ببرند؟!

پاسخ سوال اول این است که خیر، نه تنها فلسفه در میانِ مردم نبود، که حتی گاهی نام آن نیز در میان مردم نبود! و این امر سه دلیل داشت؛ یکی دلیل اجتماعی، دیگری، چیستی فلسفه و سومی دلیل دینی. 

در ابتدا باید توجه داشت که منظور من از فلسفه، چیزهایی نیست که برخی فیلسوفان در گذشته بیان کرده‌اند و ما امروز باید بر روی آنها تعصب داشته باشیم و تنها به آنها بپردازیم. بلکه منظور من از فلسفه، تلاش هر انسان برای فهم درست خود و جهان می باشد. 

دلیل اجتماعی عدم حضور فلسفه در میان مردم این بود که در گذشته اکثریت قریب به اتفاق مردم بی سواد بوده و شرایط سختی برای زندگی داشتند. در نتیجه هیچکدام آنان برای فهم جهان تلاش نمی‌کردند. 

دلیل دوم به ماهیت فلسفه برمی‌گشت. فلسفه دانشی بود که می‌خواست با عقل و فهم انسان، همه جهان را بفهمد. به قول برخی فیلسوفان مسلمان، ذهن فیلسوف برابر با جهان باشد و همه چیز جهان در ذهن او باشد و آن را بفهمد. چنین امری ممکن نبود.

دلیل سوم، مربوط به مکتب ها و ادیان غیرعقلانی است. مکتب‌هایی چون عرفان و ادیان تحریف شده‌ای چون مسیحیت، عقل را تخطئه می‌کنند. برای مثال مولوی می‌گوید که تمام دانش بشری، دانش آخورسازی است که لایق گاو و شتر است و ما باید از این دانش‌ها دست برداریم و یا امثال غزالی و سنت آگوستین حتی اجازه مطالعه ریاضی را نمی‌دادند! از این رو، علاقه‌ای به فهم مردم عادی از جهان نداشتند.

به همین دلیل بود که تا مدت‌ها بسیاری گمان می‌کردند که فلسفه دانش مغروری است که در برج عاج ساکن است و هرگز به میان مردم نمی‌آید. در حالی که چنین نیست! فلسفه قدرت اندیشیدن است و آنان که فلسفه را ساکن برج عاج کرده اند، آن را منزوی کرده، از مردم دور ساخته‌اند.

و اما پاسخ سوال دوم که چرا فیلسوفان تلاش کرده‌اند فلسفه را به میان مردم ببرند، این است که چنین تلاشی چند دلیل دارد:

یک – سواد در میان مردم رواج یافته است و تعداد افرادی که امروزه فکر می‌کنند و می‌خوانند، روز به روز در حال افزایش است. 

دو – امروزه فلسفه مدعی نیست که یک فیلسوف جهان را به تنهایی می‌فهمد. در عصر جدید، صدها و هزاران دانشمند برای فهم جهان به فیلسوفان کمک می‌کنند و دستاوردهای خود را به آنان ارائه می‌نمایند.

سه – در شرایطی که عقلانیت تایید می‌شود و دانش‌ها پیشرفت می‌کنند، حتما انسان‌ها باید بتوانند در برابر تهاجم و وسوسه‌های مکاتب غیرعقلانی مقاومت کرده و تلاش کنند بدون تقلید از دیگران، جهان را بفهمند.

امیدوارم هرچه بیشتر خردورزی و اندیشه و رشد فکری و ذهنی در جامعه ما ترویج گردد.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

واکنش سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به ادعای کمرشکن‌ترین عملیات اقتصادی تاریخ

«لباس شخصی»سراغ یک پرونده امنیتی رفت

۵ نمایشنامه از ۵ درام‌نویس زن خوانده می‌شود

شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!

حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است

بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما

حجت‌الاسلام قمی: مسجد باید پرچم‌دار حرکت مؤمنان و جامعه‌سازی باشد

حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست

حکمرانی شبکه‌ای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره

از سامرای محاصره‌شده تا عصر غیبت/روایت راهبرد امام عسکری(ع) برای شیعه

جزئیات فصل جدید یک رویداد موسیقایی؛ وقتی موسیقی از تهران خارج می‌شود

تصویر معناداری که قالیباف در کنار خلیج فارس منتشر کرد

امیر جدیدی و حمید نعمت‌الله در پشتِ صحنه سریال داش آکل

«عید بیعت» در میدان ولیعصر(عج) برگزار می‌شود

بازگشت حماسی مصدق به قدرت،کینه شاه و دربار علیه دولت ملی را تعمیق کرد

شهادت امام حسن عسکری (ع) هیئت کجا برویم؟

مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟

توییت معنادار معاون وزیر خارجه در پاسخ به ترامپ+عکس

سامرا آماده میزبانی از عزاداران امام حسن عسکری (ع) شد

اعلام برنامه‌های علمی هفته ملی ابن‌سینا در ایران

تلاش ملاعبدالله بهابادی در سازماندهی استنباط و روابط میان ادله

«عقل فعال» میراث حل مسائل روز؛ ابن سینا شاخصه عقلانیت در اسلام است

زبان‌آموز حرفه‌ای چگونه آلمانی یاد می‌گیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1

محقق ایرانی باکتری را به ترانزیستور تبدیل کرد

جیمز وب ۳ سیاه‌چاله فعال در یک کهکشان دوردست کشف کرد

مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال

تولید ماده اولیه داروی ایرانی درمان «فیبروز کبدی»

ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟

پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید

راه‌اندازی موکب‌های دائمی در مرز ایران و عراق

چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟

آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست

«فرمانده هرمز» را چقدر می‌شناسید؟

جزئیات برنامه‌های هفته آموزش هنر اعلام شد

شوراهای آموزش و پرورش؛ ظرفیت ملی برای جهش کیفیت و عدالت تربیتی

کاهش ۲۰ درصدی تخلفات اداری آموزش‌وپرورش

زنگ نماز همراه با زنگ مدرسه نواخته شود

آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

پایان اسکرول بی‌نهایت و شمارش لایک در اینستاگرام

آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد

«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت

تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد

ناسا به طرح لشکرکشی روبات‌های کروی به تایتان گرنت داد

حضور بیش از ۱۰۰ استارتاپ در اینوتکس ۲۰۲۶ قطعی شد

برگزاری محفل قرآنی‌ها به مناسبت چهلم رهبر شهید انقلاب

صفحه اینترنتی معرفی رهبر شهید به زبان ژاپنی راه اندازی شد

تهیه کننده سریال اسباب زحمت: شخصیت‌های سریال‌های آقاخانی از جنس مردم هستند

گرامیداشت رهبر شهید با نگاهی به اندیشه ایشان در حوزه‌های انسانی

جدول پخش شبکه ۴ تغییر کرد

گردهمایی اصحاب هنر و اندیشه با گفتاری درباره آینده نزدیک ایران برگزار می‌شود

مرحوم ابوترابی الگوی مقاومت در شرایط سخت‌ اسارت

نگاهی به حدود ۶۰۰ آیه مرتبط با جهاد و قتال و پاسخ به چالش‌های امروز در این کتاب

مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت

آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد

حامد همایون مهمان درجام شد

«غوطه‌ور» در صف اکران رفت

خوراک رسانه‌ای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد

چگونه ایمان‌ در زمان جنگ تقویت می‌شود؟

بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا

درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌های سراسری و آزاد حضوری شد

آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵

ثبت‌نام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵

حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد

مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت

تمدید مهلت ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا

دستگاه‌های عکسبرداری پزشکی کوچک‌تر می‌شوند

اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌ها حضوری شد

راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی

تمدید مهلت ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵

اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران

راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌ها حضوری شد

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌های سراسری و آزاد حضوری شد

حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا

آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵

درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید

تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان

مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

آغاز پخش برنامه «محفل ستاره‌ها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است

ثبت‌نام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

«غوطه‌ور» در صف اکران رفت

یافته‌های جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران

آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف

تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌ها دانش آموزان

نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان چیست؟

نماز خواندن در خانه ای که سگ در آن است چه حکمی دارد؟

حامد همایون مهمان درجام شد

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری

خوراک رسانه‌ای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا

رئیس جمهور: مسجد یکی از ظرفیت‌های مؤثر در ارتقای سطح سواد عمومی است