کد خبر: 61854
ف
ویروس کرونا و دکان‌داری روشنفکران/ نقش دعا در مقدرات حاکم بر عالم
طی چهل سال گذشته جمهوری اسلامی به مثابه یک نظام دینی، بیشترین عنایت را به پیشرفت علم داشته و تقابل علم و دین در ایران که توسط برخی برخی از روشنفکران مطرح می شود، بیشتر به یک طنز شباهت دارد.

به گزارش ثریا متن پیش رو یادداشتی است از حجت الاسلام رضا غلامی، رئیس مرکز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا با عنوان «ویروس کرونا و دکان‌داری روشنفکران» که در ادامه از نظر می‌گذرد؛

علم له و علیه انسان

یکم. طی سده اخیر تصور عمومی این بود که پیشرفت علم به نقطه‌ای رسیده که جوامع انسانی دیگر شاهد بیماری‌های همه گیر و افسار گسیخته‌ای نظیر کرونا نخواهند بود و این بیماری‌ها به تاریخ پیوسته است، اما واقعیت این است که رشد علم در کنار مزیت‌های بی نظیری که برای جامعه بشری داشته است، هنوز در خیلی از عرصه‌ها جاهل و ناتوان است و قادر به حفاظت از انسان و جوامع انسانی در برابر بسیاری از حوادث از جمله بیماری‌ها نیست. مسأله وقتی بغرنج‌تر می‌شود که خود علم نیز در تولید بیماری‌های مهلکی مانند کرونا سهیم و شریک باشد. شاید قضاوت نهایی درباره منشأ ویروس کرونا زود باشد، اما طی دو ماه گذشته، روز به روز فرضیه تولید ویروس جدید کرونا در آزمایشگاه‌ها بیشتر تقویت شده است. البته تولید ویروس در آزمایشگاه‌ها بی سابقه نیست و در گذشته نیز بارها به نفع مافیای داروسازی و در جهت تولید ثروت‌های نامشروع برای برخی شرکت‌های بزرگ اتفاق افتاده است، اما ویروس‌های قبلی هیچکدام در حد ویروس کرونا خطرآفرین و سریع الانتشار نبوده‌اند.

پس فهم صورت مسأله چندان دشوار نیست: یک ویروس کشنده با بهره گیری از عالی‌ترین سطح از توانایی‌های علمی توسط شماری از دانشمندان برای هدفی خاص در آزمایشگاهی تولید شده و علم را از مقام حافظ انسان‌ها در مقام قاتل انسان‌ها قرار داده است. شاید برای بعضی- به ویژه ساینتیست ها- این صورت مسأله تند باشد، اما گزاره «علم علیه انسان» که از گذشته ادبیات علمی نسبتاً متراکمی درباره آن وجود دارد، یک واقعیت غیر قابل انکار است. حال در چنین شرایطی آیا می‌توان از علم دست کشید؟ روشن است که پاسخ به این سوال منفی است. علم یک نعمت خدادادی است که اگر از طریق پیوند با اخلاق در مسیر صحیحی پیشرفت کند، حتماً به خوشبختی بشر کمک می‌کند، کما اینکه علم در خیلی از عرصه‌ها چنین کمکی را به بشر کرده است. نباید فراموش کرد که جوامع انسانی در سده‌های قبل با چه صحنه‌های دردناکی در برابر شیوع برخی بیماری‌ها مانند وبا، طاعون و غیره روبرو بود و هر چند دهه یکبار، میلیون‌ها نفر در سراسر جهان به خاطر این بیماری‌ها جان خود را از دست می‌دادند، اما با پیشرفت علم، خیلی از این بیماری‌ها به طور کلی یا به شکل نسبی ریشه کن شد.

بنابراین تا الآن، علم بیش از آنکه به حال بشر مضر باشد، به حال بشر مفید بوده است. حتی اجازه بدهید فراتر از این بگویم که علم یک نعمت خدادادی است که بشر مکلف به بهره گیری از آن برای حفاظت از خود و آبادانی این جهان است و شرع و عقل گزینه دیگری را در این زمینه پیش روی بشر قرار نمی‌دهد. با این وصف، در عین حال که علم هنوز از توانایی لازم برای حفاظت از انسان در برابر خیلی از مخاطرات برخوردار نیست و حتی خود آن در اثر بی اخلاقی می‌تواند بشر را با مخاطرات بزرگ و کشنده روبرو سازد، اما همین علم باید مهم‌ترین نقطه اتکاء بشر برای مقابله با مخاطرات و فراتر از آن، پیشگیری از خطرات آینده تلقی شود.

در اینجا لازم می دانم این نکته مهم را در پرانتز متذکر شوم که ما بر اساس رسالت و قلمرو دین، در علوم انسانی، با قاطعیت قائل به علوم انسانیِ اسلامی هستیم و درباره عقلانیت حاکم بر این علوم و نسبت آن با دانش انسانیِ تجربی مفصل و به وضوح صحبت کرده‌ایم، لکن درباره سایر علوم، چه علوم پایه، چه علوم فنی و مهندسی و چه علوم پزشکی، بر روی اخلاقی شدن این علوم بر پایه جهان بینی الهی تأکید داریم نه اسلامی شدن این علوم به معنای مصطلح که بحث تفصیلی آن در نوشته‌های فراوانی از جمله نوشته‌های قبلی حقیر صورت گرفته است

طنز تقابل علم و دین در ایران

دوم. تقابل علم و دین در ایران که این روزها از سوی رسانه‌های بیگانه و تعدادی از بیماران روحی به نام روشنفکر و غیره مطرح شده بیشتر به یک طنز شباهت دارد. طی چهل سال گذشته جمهوری اسلامی به مثابه یک نظام دینی، بیشترین عنایت را (طی سده‌های اخیر) به پیشرفت علم داشته و کمتر کسی قادر به انکار این حقیقت است. اینکه جمهوری اسلامی هم اکنون در رتبه پانزدهم تولید مقالات علمی دنیا قرار دارد یا در خیلی از علوم و فناوری‌های پیشرفته مانند، فناوری نانو، فناوری بی و، انرژی صلح آمیز هسته‌ای و غیره جزو ۱۰ کشور برتر دنیا قرار گرفته، واقعیتی است که نمی‌توان از آن به سادگی گذشت. در همین دانش پزشکی، در شرایطی که قبل از پیروزی انقلاب اسلامی مردم ما در پیش پا افتاده‌ترین امراض یا جراحی‌ها بالاجبار به کشورهای غربی مسافرت می‌کردند، امروز جمهوری اسلامی ایران اجرای طرح توریسم پزشکی را آن هم در بالاترین سطح از امراض و جراحی‌ها در منطقه دنبال می‌کند. اینکه معدودی افراد جاهل و اخباری مسلک در لباس روحانی و غیره با ادعای طب اسلامی و تولید یکسری دارو به نام ائمه اطهار (ع) مدعی معالجه بیماری‌های مختلف شده‌اند و کتاب پزشکی آتش می‌زنند، چیزی نیست که نسبتی با نظام اسلامی و تفکر و مشی غالب در آن داشته باشد. اگر به هشدارهای امثال این حقیر به رشد جریان ضد فلسفه و اخباری مسلک در حاشیه حوزه‌های علمیه اعم از قم، مشهد و غیره توجه می‌شد، امروز شاهد جولان این افراد به نام طب اسلامی نبودیم. با این وصف طرح این مباحث که بیاییم با علم آشتی کنیم و غیره، بیش از آنکه منشأ درستی داشته باشد با هدف تسویه حساب و عقده گشایی سیاسی با نظام اسلامی دنبال می‌شود.

نقش دعا در مقدرات حاکم بر عالم

سوم. در این روزها بعضی تا توانستند توصیه به دعا و تضرع برای مقابله با بیماری کرونا را به سخره گرفتند یا آن را تقابل با علم معرفی کردند، اما واقعیت این است که تا به امروز صدها تألیف علمی مهم درباره تأثیر منحصربفرد معنویت و امور روحانی در درمان بیماری‌ها به ویژه بیماری‌های صعب العلاج منتشر شده است. بخشی از این تألیفات اثر معنویت را صرفاً در حد آرامش بخشی به بیمار و رفع استرس و نگرانی که زمینه ساز تضعیف سیستم دفاعی بدن انسان یا فروپاشی روان انسان می‌شود تقلیل می‌دهند، اما بعضی تألیفات فراتر از قدرت آرامش بخشی معنویت، برای آن در تغییر معادلات هستی سهم جدی قائلند.

وقتی صحبت از تغییر معادلات هستی می‌کنیم پای اعجاز به میان‌می آید، اما باید توجه داشت که هیچ دوئیتی میان اعجاز و قانون علیت وجود ندارد. در حقیقت، هیچ اتفاقی در این عالم (حتی معجزه) خارج از قانون علیت رقم نمی‌خورد، اما درک سلسله عللِ همه وقایع خصوصاً معجزه برای انسان ممکن نیست. حتی معجزه را از آن جهت معجزه می‌نامند که بشر قادر به تکرار آن نیست و اگر روزی بشر توانست آن را انجام دهد، طبعاً آن واقعه معجزه نبوده است. بحث بر سر این است که عالم تماماً در قبضه خدای تعالی است و این باور که خداوند پس از خلق عالم آن را به خود و قانون حاکم بر طبیعت واگذار کرده جزو باورهای نامعقول عالم محسوب می‌شود؛ خدای متعال هم خالق است و هم رب العالمین و این عالم یک لحظه خارج از مدیریت خداوند متعال قادر به ادامه حیات نیست.

بنابراین، دعا و ذکر می‌تواند شرایط طبیعی عالم را از وضعی به وضع دیگر تغییر دهد. البته فهم این واقعیت در گرو فهم رابطه فیزیک ومتافیزیک و قرار گرفتن علل متافیزیکی در نقاط معینی از زنجیره علل فیزیکی است. در یک بیان ساده، مقدرات این عالم در عقل کلی و بسیط حاکم بر این عالم رقم می‌خورد و اگر مشیت الهی به اجابت دعایی تعلق گرفت، مقدرات انسان یا جامعه با آمریت همین عقل کلی تغییر می‌کند. بنابراین، دعا و تضرع نقش بسیار مهمی در رفع و دفع این بیماری دارد و البته کاملاً روشن است که قرار نیست دعا جای تلاش‌های علمی انسان را برای مقابله با بیماری‌ها پر کند، بلکه شرط استجابت دعا بپا خواستن و تلاش برای رفع و دفع این بیماری بر مبنای قواعد عقلی است.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اطلاعیه ستاد ملی کرونا درباره فعالیت برخی مشاغل

شایعه به کما رفتن لاریجانی تکذیب شد

در این شهر تعداد کتاب‌ها بیشتر از آدم‌هاست +عکس

راه‌اندازی شبکه شاد به تعویق افتاد

برنامه‌های درسی روز شنبه شبکه‌های آموزش و چهار

واکنش الناز شاکردوست پس از شکست کرونا+عکس

اجرای طرح ترافیک تا ۲۰ فروردین لغو شد

این تصویر را ببینید و به بانک‌ نروید+عکس

صدور اولین مجوز تست پادتن برای تشخیص کرونا

گوگل موقعیت مکانی کاربران را برای مهار کرونا منتشر می‌کند

دستگاه‌های مسیریاب در خطر هشدارهای جعلی کرونا

کاهش هزینه اینترنت برای سامانه‌های آموزش مجازی دانشگاه الزهرا

رهبر انقلاب درگذشت مجاهد فداکار میرزا محمد سُلگی را تسلیت گفتند

دستور روحانی برای مدیریت کرونا و کمک به کسب و کارهای آسیب دیده

در دوران کرونا این خوراکی‌ها را نخرید

ضدعفونی کردن مرکز تهران +عکس

هنوز وارد مرحله کنترل و مهار کرونا نشده‌ایم

با خواب‌آلودگی بهاری چه کنیم؟ +عکس

دستفروشی در قرنطینه +عکس

مهران مدیری در کنار همسرش +عکس

ارج‌نامه مرحوم خسروشاهی به زودی منتشر می‌شود

بیانیه مادر شهید محمدحسین حدادیان

یک دنباله‌دار ۵ برابر سیاره مشتری اردیبهشت در کنار زمین

بیماران مبتلا به کرونا احتمالا دچار این مشکل هم می‌شوند

تولید واکسنی که ویروس کرونا را یک سال خنثی می‌کند

آیفون بعدی با کاربران حرف می‌زند/ کمک به نابینایان برای عکاسی

افزایش درآمد بازی‌های ابری در بحران کرونا/ فرصتی برای سرمایه‌گذاری

پس از پایان پاندمی کرونا چه نوع نظم جهانی مستقر می‌شود؟

محل اقامت و سکونت امام مهدی (ع) در زمان غیبت کجاست؟

مهلت ثبت نام در مسابقات ازدواج دانشجویی تا ۱۸ فروردین تمدید شد

وزارت علوم برای پذیرش سرباز امریه ارتباط با صنعت فراخوان داد

بهتاش پایتخت رکورد زد

نحوه شناسایی واجدان شرایط تسهیلات کرونا

تجمع دیشب معتادان در میدان شوش تهران+عکس

آخرین وضعیت دانشگاه‌های ایران در رتبه بندی شانگهای

دانشگاه‌ها و رشته‌های دارای بیشترین متقاضی جذب هیات علمی

نقی و ارسطو ۱۴ سال پیش قبل از پایتخت +عکس

تصویر هوایی از گورستان‌های جان‌باختگان کرونا +عکس

وضعیت زمین بعد از شکست کرونا +عکس

ورود آب به سیستان و بلوچستان +عکس

مراسم خاکسپاری سردار سلگی +عکس

خطر کرونا هنوز تهران را تهدید می‌کند

ریشه کنی کرونا در گرو تشدید مداخلات

علت افزایش موارد مثبت کرونا در کشور

نتایج تحقیقات درباره ابتلای گربه‌ها به کرونا

جدول پخش برنامه‌های آموزشی دانش‌آموزان در روز۱۵ فروردین اعلام شد

کرونا رصد سیگنال‌های زمین را برای محققان آسان کرد

۱۲ هزار نفر برای فضانورد شدن درخواست دادند

پوتین تا یازده اردیبهشت روسیه را تعطیل کرد

درز اطلاعات کاربران ایرانی در کارگروه تعامل پذیری پیگیری می‌شود

برگزاری دروس عملی بعد از بازگشایی دانشگاه

کرونا در پاییز دوباره شیوع پیدا می‌کند

علی لاریجانی به کرونا مبتلا شد

ارسال دو دستگاه تشخیص سریع کرونا به ایران

وزیر علوم درگذشت استاد برجسته ریاضی و آمار را تسلیت گفت

تصاویر دردناک از خیابان‌های تهران +عکس

اعلام برنامه کلاس‌های آموزش مجازی دانشگاه علمی کاربردی در سال جدید

استمرار آموزش غیرحضوری دانشگاه شهیدبهشتی از ۱۶ فروردین

رویداد جهانی ایده‌پردازی قاسم_قاصم برگزار می‌شود

هوش مصنوعی ابتلا به دیابت را پیش بینی می‌کند

مردم در آرایشگاه‌های ووهان صف کشیدند+عکس

متفاوت‌ترین سیزده بدری که تهران به خود دید +عکس

کرونا نشان داد دهکده جهانی آسیب‌پذیر از تصورات پیشین ما است

ویروس کرونا می‌تواند ضربه‌های مهلکی بر پیکرۀ مدرنیته وارد کند

سیاهچاله‌ای ۵۰ هزار برابر خورشید کشف شد

انگلیس تست ۵ دقیقه‌ای تشخیص ویروس کرونا می‌سازد

بیماران کلیوی این طور از ابتلا به کرونا در امان بمانند

شمار سایت‌های با هویت ایرانی به یک میلیون و ۲۰۰ هزار رسید

هشدار مرکز ماهر به افشای اطلاعات کاربران فضای مجازی

راهنمای استفاده از شبکه اجتماعی دانش آموزان منتشر شد

برنامه‌های درسی ۱۴ فروردین از شبکه‌های آموزش و چهار

ستاد ملی مقابله با کرونا در پروتکل‌های بهداشتی مراکز عمومی بازنگری می‌کند

روحانی: ممکن است کرونا تا آخر سال با ما باشد

وزارت علوم نحوه حضور و فعالیت کارکنان دانشگاه‌ها را اعلام کرد

تداوم کلاس‌های غیرحضوری دانشگاه تربیت مدرس از ۱۶ فروردین

زمان ثبت نام تکمیلی ترم و امتحان جامع دانشگاه آزاد

حال و روز بازیگران سینمای ایران در قرنطینه +عکس

پوتین در حال دورکاری +عکس

سانسور این صحنه در پایتخت دیشب +عکس

تصاویر دردناک از دفن قربانیان کرونا در اهواز+عکس

سانسور این صحنه در پایتخت دیشب +عکس

تجمع دیشب معتادان در میدان شوش تهران+عکس

تنها کشور جهان که هیچ اعتنایی به کرونا نمی‌کند +عکس

این صحنه پایتخت دیشب جنجالی شد +عکس

کرونا با این دو راه به دیگران منتقل می‌شود

قرنطینه، اختلافات زوجین ایرانی را ۳ برابر کرد +عکس

این مردان بیشتر کرونا می‌گیرند

تصاویر دردناک از خیابان‌های تهران +عکس

در دوران کرونا این خوراکی‌ها را نخرید

علت پایین بودن آمار مرگ و میر کرونا در ایران

اهدای کیت تشخیص کرونا توسط ایران به آمریکا +عکس

خبر ناراحت کننده برای لرستانی‌ها

گاف‌های فوتبالی سریال پایتخت

این طوری می‌خواهیم کرونا را شکست دهیم؟ +عکس

تصویر هوایی از گورستان‌های جان‌باختگان کرونا +عکس

تصویر باورنکرونی از آزادراه تهران - کرج +عکس

علت افزایش موارد مثبت کرونا در کشور

نامه پسر ایرانی به مادر مبتلا به کرونایش اشک همه را در آورد +عکس

قربانی کردن ۵۷ رأس گوسفند برای دفع بلای کرونا +عکس

کرونا این طور چینی شد +عکس

کرونا در پاییز دوباره شیوع پیدا می‌کند

انتقاد از برخورد ویلا به ویلا با غیربومی‌های کلاردشت +عکس

دیالوگی که در بازپخش پایتخت سانسور شد+عکس

بازگشایی بازار خفاش و سگ در چین!

فوت شاهزاده اسپانیایی بر اثر کرونا +عکس

تصویری دردناک از خانواده‌ها در قرنطینه +عکس

اطلاعات ۴۲ میلیون ایرانی در تلگرام لو رفت

تصاویر دردناک از دفن قربانیان کرونا در اهواز+عکس

روزه‌ ماه رمضان در ایام کرونا چه حکمی دارد؟

بهتاش پایتخت رکورد زد