به گزارش ثریا مرکز پژوهشی آرا در پژوهشی که چکیده آن در ادامه آمده است به اهمیت توجه به افکار عمومی و ظرفیتهایی که در مواقع بحران به منظور ارتقا اقتدار ملی دارد پرداخته است.
در ادامه این گزارش را میخوانید:
با تشدید تنشهای نظامی میان جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی، افکار عمومی بهعنوان یکی از مؤلفههای اصلی سرمایه اجتماعی، نقشی تعیینکننده در پشتیبانی ملی از تصمیمات راهبردی ایفا میکند. این واکنشها در جامعه ایران نهتنها بازتابی از احساسات و باورهای عمومی است، بلکه معیاری برای سنجش ظرفیتهای بسیج اجتماعی و انسجام ملی در شرایط بحرانی محسوب میشود.
تحلیل وضعیت افکار عمومی در این زمینه واجد لایههایی چندگانه است:
لایه هیجانی: همراه با بروز احساسات دینی، ملی و ضدصهیونیستی که در قالب تجمعات و حمایتهای مردمی ظهور مییابد.
لایه تحلیلی: ناظر بر ارزیابی عقلانی از هزینهها و پیامدهای درگیری نظامی، مطالبهگر شفافیت و اقناعسازی از سوی نهادهای رسمی.
لایه کنشی: مشارکت در اقدامات داوطلبانه، پویشهای ملی و پشتیبانی اجتماعی از نیروهای مسلح.
این لایهها، در مجموع، افکار عمومی را به یک متغیر راهبردی در حکمرانی امنیتی تبدیل کردهاند که در صورت مدیریت مؤثر، میتوانند پشتوانهای قدرتمند برای تابآوری ملی باشند.
چالشها
باوجود ظرفیتهای گسترده برای بهرهگیری از افکار عمومی بهعنوان سرمایهای راهبردی در جهت تقویت انسجام ملی، تابآوری اجتماعی و پشتیبانی از سیاستهای دفاعی کشور، تحقق این هدف نیازمند غلبه بر مجموعهای از موانع و چالشهای بنیادین در سطوح ساختاری، ارتباطی و نهادی است. تجربههای گذشته و تحولات اخیر نشان میدهد که در غیاب سازوکارهای یکپارچه، دادهمحور و مبتنی بر حکمرانی مشارکتی، هماهنگی میان مردم، نخبگان، رسانهها و نهادهای تصمیمساز با اختلال مواجه میشود و اثربخشی سیاستها در مدیریت افکار عمومی کاهش مییابد. ازاینرو، شناسایی دقیق چالشهای موجود، شرط لازم برای طراحی پاسخهای سیاستی مؤثر و تقویت آمادگی ملی در شرایط بحرانی است.
در ادامه، برخی از چالشهای کلیدی که مانع از بهرهبرداری مطلوب از ظرفیت افکار عمومی در مواجهه با تهدیدات راهبردی بهویژه در شرایط جنگی میشوند، مرور میگردد:
- نبود سامانه منسجم برای رصد پیوسته، علمی و دادهمحور نگرشهای عمومی
- فرسودگی و ناکارآمدی الگوهای سنتی اطلاعرسانی و روایتپردازی
- ضعف در همافزایی میان رسانههای رسمی، نخبگان فرهنگی و نهادهای سیاستگذار
- شکنندگی اعتماد عمومی در مواجهه با پیامهای متناقض، شایعات و جنگ روانی
- فقدان ساختار یکپارچه و مؤثر در حکمرانی ادراکی و مدیریت امنیت روانی جامعه
راهبردهای پیشنهادی
در پاسخ به چالشهای فوق، مجموعهای از اقدامات سیاستی قابلطرح است:
- توسعه زیرساختهای دادهمحور برای پایش ادراک عمومی: راهاندازی سامانه ملی پایش افکار عمومی با بهرهگیری از هوش مصنوعی، کلانداده و تحلیلگران میانرشتهای برای رصد بلادرنگ تحولات روانی و اجتماعی جامعه.
- بازآفرینی مدلهای اطلاعرسانی و تقویت روایتسازی ملی: تشکیل مرکز ملی روایتهای راهبردی با مأموریت تولید روایتهای بومی و امیدآفرین، مقابله با جنگ روانی دشمن و هماهنگی میان رسانهها، نهادهای امنیتی و فرهنگی.
- ارتقای مشارکتپذیری اجتماعی و شبکهسازی مردمی: فعالسازی نهادهای داوطلب، گروههای جهادی و نیروهای محلی برای کاهش اضطراب اجتماعی، تقویت پیوند دولت-ملت و مشارکت در برنامههای ملی.
- تغییر در الگوهای حکمرانی بحران به سمت مدل تعاملی و انعطافپذیر: طراحی سازوکارهای بازخوردپذیر، استفاده از پنلهای مشورتی نخبگان و افزایش شفافیت تصمیمسازی برای ارتقای مشروعیت و اثربخشی سیاستها.
- سرمایهگذاری بر امنیت روانی و آموزش تابآوری عمومی: اجرای برنامههای ملی سواد رسانهای، تولید محتوای اقناعی، تقویت خطوط پاسخگویی رسمی، و مقابله با اضطرابآفرینی از سوی رسانههای معارض.
اقدامات فوری پیشنهادی
در شرایط فعلی، برخی اقدامات کوتاهمدت نیز توصیه میشود:
- تشکیل اتاق عملیات روانی - رسانهای برای هماهنگی روایتها و پاسخگویی سریع به شایعات
- تقویت ارتباط مستقیم با مردم از طریق نشستهای خبری کوتاه، سامانههای تعاملی و شبکههای محلی
- تولید و انتشار فوری بستههای محتوایی اقناعی توسط نخبگان فرهنگی و رسانهای
- بهرهگیری از نهادهای مردمی برای تقویت انسجام محلی و مدیریت اضطراب اجتماعی
جمعبندی
در شرایط جنگی، افکار عمومی نه تهدید، بلکه ظرفیتی راهبردی برای افزایش اقتدار ملی است؛ مشروط بر آنکه بهصورت علمی رصد، تحلیل و مدیریت شود. همافزایی میان نهادهای رسانهای، امنیتی، فرهنگی و مردمی، در کنار تغییر رویکرد به حکمرانی تعاملی، میتواند تضمینکننده تابآوری اجتماعی و ثبات ملی در مواجهه با تهدیدات آینده باشد.
منبع: مهر
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.