کد خبر: 68788
ف
بازگشایی مسجد ایاصوفیه؛ خوشحالی اسلام‌گرایان و مخالفت الازهر
با فروپاشی عثمانی و به قدرت رسیدن آتاتورک مسجد «ایاصوفیا» که دردوره امپراتوری بیزانس کلیسا بود، مبدل به موزه شد. تصمیم ترکیه برای تبدیل کردن دوباره این بنا به مسجد بحث هایی را برانگیخته است.

به گزارش ثریا در سال ۵۳۲ میلادی در «قسطنطنیه» پایتخت امپراطوری بیزانس (روم شرقی) کلیسایی ساخته شد که «ایاصوفیا» نام گرفت. با شکل‌گیری امپراطوری عثمانی و در سال ۱۴۵۳ میلادی هنگامی که سلطان محمد فاتح، قسطنطنیه آن روز (یا اسلامبول پس از آن یا همان استانبول امروز) را فتح کرد، آن کلیسا را به مسجد تبدیل کرده، برای آن مناره‌ای ساخت و وصیت کرد این مکان تا قیامت مسجد باقی بماند. با فروپاشی امپراطوری عثمانی و دگردیسی ترکیه به سمت دنیای مدرن و به قدرت رسیدن مصطفی کمال آتاتورک، به دستور وی در سال ۱۹۳۴ میلادی «ایاصوفیا» تبدیل به موزه شد، اما از زمان روی کار آمدن نجم‌الدین اربکان بحث تبدیل شدن آیا صوفیا به مسجد مطرح شد و به خصوص از سال ۲۰۰۵ برخی از جریانات و تشکل‌ها در داخل ترکیه به دنبال این بودند که ایاصوفیا را مانند گذشته به مسجد تبدیل کنند. رجب طیب اردوغان هم از چنین فکری استقبال کرده بود.

سرانجام دادگاه عالی ترکیه قانونی که آتاتورک پایه‌گذاری کرده بود را ابطال کرد و اردوغان نیز پس از امضای آن قانون در سخنانی از تاریخ فتح قسطنطنیه به دست سلطان محمد فاتح و امپراطوری عثمانی سخن گفت که دلالت‌های خاص خود را دارد. البته کمتر از دو ماه پیش و در سالگشت فتح قسطنطنیه به دست عثمانی‌ها نیز مراسم یادبودی در ایاصوفیا برگزار شد و در این مراسم که اردوغان هم از طریق ویدئو کنفرانس در آن حضور داشت، سوره «فتح» خوانده شد که به نوعی زمینه‌چینی برای الغای قانون آتاتورکی و تبدیل کاربری ایاصوفیا بود.

کشور یونان و کلیسای ارتدکس روسیه، که پوتین نیز به آن تعلق خاطر داشته و از آن حمایت می‌کند، به شدت با این اقدام مخالفت کرده و پیش از اجرایی شدن این تصمیم هشدار داده بودند که این اقدام ممکن است احساسات مسیحیان را جریحه‌دار کند.

این اقدام اردوغان، موافقت‌ها و مخالفت‌های گسترده‌ای را در داخل و خارج ترکیه در پی داشت. در داخل ترکیه سکولارها و کسانی که به دنبال دولت مدرن از نوع آتاتورکی آن هستند و سیاست‌های اردوغان این اقدام را در تضاد با اندیشه دولت مدرن می‌دانند، با او مخالفت کردند. در مقابل، مدافعان اردوغان و جریان‌های اسلام‌گرای ترکیه، حتی کسانی که از اردوغان آسیب‌دیده‌اند، از این اقدام حمایت کرده و با تجمع در مقابل ایاصوفیا اشتیاق‌شان را برای بازگشایی رسمی ایاصوفیا به عنوان مسجد اعلام کرده و منتظرند که در مراسمی رسمی که تا چند روز دیگر و با حضور اردوغان برگزار می‌شود، مسجد شدن آن را جشن بگیرند. البته اردوغان و دلتمردان ترکیه تأکید کرده‌اند با مسجد شدن ایاصوفیا همچنان پیروان همه ادیان می‌توانند وارد این مکان تاریخی شده و در حالی که پیش از این باید برای بازدید از ایاصوفیا بلیط تهیه می‌شد، دیگر هزینه‌ای لازم نیست و همه می‌توانند رایگان وارد این محل شوند.

در خارج از ترکیه نیز از آنجایی که امپراطوری روم شرقی بر اساس فرهنگ یونانی و کلیسای ارتدکس شکل گرفته بود و در آن روزگار، ایاصوفیا کلیسا بوده است، کشور یونان و کلیسای ارتدکس روسیه، که پوتین نیز به آن تعلق خاطر داشته و از آن حمایت می‌کند، به شدت با این اقدام مخالفت کرده و پیش از اجرایی شدن این تصمیم هشدار داده بودند که این اقدام ممکن است احساسات مسیحیان را جریحه‌دار کند، همانگونه که در سال ۲۰۱۷ وقتی از ایاصوفیا اذان و در شب قدر، قرآن پخش شد، اختلافات میان ترکیه و یونان و کلیسای ارتدکس بالا گرفت.

گفتنی است که یونان تنها کشور اروپایی است که در پایتخت آن مسجدی وجود ندارد و ترکیه از این مسئله استفاده کرده و موضع ایاصوفیا را به عدم اجازه ساخت مسجد در پایتخت یونان پیوند می‌زند. نکته قابل توجه دیگر اینکه، یونان همچنان از واژه «قسطنطنیه» به جای واژه «استانبول» استفاده می‌کند. همچنین درباره روسیه باید گفت مناقشه روسیه و ترکیه در مسئله ایاصوفیا در زمانی صورت می‌گیرد، که این دو در لیبی نیز در برابر هم قرار دارند.

دیگر کشورهای اروپایی از جمله فرانسه، اتحادیه اروپا و سازمان جهانی یونسکو نیز با این اقدام مخالفت کرده و آمریکایی‌ها هم در برابر این اقدام اردوغان موضع گرفته و گفته‌اند چنین تصمیمی ناامید کننده است. اردوغان نیز در برابر این سخنان گفته که مسئله ایاصوفیا یک مسئله داخلی و مربوط به ترکیه است و دیگران نباید در این زمینه دخالت کنند.

محمد الغزالی چشم انداز ارتدوکسیان برای تبدیل کردن بخشی از ترکیه با محوریت ایاصوفیا به کانون کلیسای ارتدکس را در کنار تبدیل شدن قدس و مسجد الاقصی به عنوان کانونی برای یهودیان و تبدیل شدن رم و واتیکان به عنوان کانونی برای کلیسای کاتولیک، قرار می‌دهد. به هر صورت، جریان‌های اسلام‌گرا امیدوارند که این اقدام اردوغان طلیعه‌ای برای بازپس‌گیری مسجدالاقصی از دست یهودیان باشد.

اما در کشورهای اسلامی‌، جریان‌های سکولار و چپ‌گرا با این اقدام مخالفت کرده و جریان‌های اسلام‌گرا مانند اخوان‌المسلمین به طور رسمی از این اقدام حمایت کرده‌اند. این گروه‌ها در برابر این انتقاد قرار دارند که اگر بنا باشد ایاصوفیا به گذشته‌اش باز گردد، باید تبدیل به کلیسا شود، چرا که تا پیش از امپراطوری عثمانی و مسجد شدن ایاصوفیا، این مکان در طول سده‌ها کلیسا بوده است. در برابر چنین انتقادی جریان‌های اسلام‌گرا به این نکته اشاره می‌کنند که سلطان محمد فاتح ایاصوفیا را از مسیحیان خریده و سپس آن را وقف کرده است. در حکم دادگاه عالی ترکیه نیز این نکته مورد تأکید قرار گرفته است.

همچنین جریان‌های اسلام‌گرایی که به اردوغان تمایل دارند، در برابر دیگر مسلمانانی که این اقدام اردوغان را نادرست می‌دانند، سکوت جامعه جهانی و حکام کشورهای اسلامی در برابر انتقال سفارت آمریکا به قدس و تخریب مساجد مسلمانان در کشورهایی مثل یونان را عنوان کرده و به تخریب مساجد در پی استیلای مسیحیان بر اندلس یا همان اسپانیا را یادآور می‌شوند.

به علاوه، جریان‌های اسلام‌گرا اشعار حزن‌انگیزی که در پی اقدام آتاتورک در موزه کردن ایاصوفیا سروده شده را به یاد آورده و از جمله، نوشته‌ای از «محمد الغزالی» در دهه نود میلادی را بازخوانی می‌کنند که وی از پروژه‌ای برای تبدیل کردن مناطقی از ترکیه و با محوریت ایاصوفیا به کانون مسیحیت ارتدکس سخن می‌گوید. در این نوشته محمد الغزالی چشم انداز ارتدوکسیان برای تبدیل کردن بخشی از ترکیه با محوریت ایاصوفیا به کانون کلیسای ارتدکس را در کنار تبدیل شدن قدس و مسجد الاقصی به عنوان کانونی برای یهودیان و تبدیل شدن رم و واتیکان به عنوان کانونی برای کلیسای کاتولیک، قرار می‌دهد. به هر صورت، جریان‌های اسلام‌گرا امیدوارند که این اقدام اردوغان طلیعه‌ای برای بازپس‌گیری مسجدالاقصی از دست یهودیان باشد.

صفحه فیسبوک دارالافتای مصر در کنار مخالفت با اقدام اردوغان، از فتح قسطنطنیه به دست سلطان محمد فاتح با عنوان «اشغال» نام برد. این تعبیر خشم کاربران فضای مجازی را در پی داشت و آنها این اقدام را نشانه این دانستند که دارالافتاء به آلت دست سیاسیون تبدیل شده و اختلافات مصر و ترکیه در دیگر موضوعات از جمله در مسئله لیبی، در داستان ایاصوفیا نیز نمود پیدا کرده است. به هر روی، اعتراض‌ها دارالإفتاء را مجبور کرد که تعبیرش درباره اشغال قسطنطنیه را اصلاح کند ولی همچنان بر مخالفت با اقدام اردوغان اصرار دارد.

در مقابل، فعالان رسانه‌ای امارات و عربستان سعودی در مقابل اقدام اردوغان موضع گرفته‌اند. از جمله می‌توان به انعکاس نظرات مخالفان اردوغان توسط روزنامه سعودی الشرق الاوسط و توییت وزیر فرهنگ و جوانان امارات اشاره کرد که این اقدام اردوغان را در تضاد با تساهل و تسامح دینی و اصول همزیستی مسالمت‌آمیز دانسته‌اند. برخی از کاربران فضای مجازی در برابر وزیر اماراتی موضع گرفته و اقدامات غیر انسانی امارات در یمن و لیبی را گوشزد کرده و گفته‌اند که گویا مسجد شدن ایاصوفیا اماراتی‌ها و سعودی‌ها را بیش از غربی‌ها ناراحت و نگران کرده است.

ایاصوفیا در مصر نیز مسئله‌ساز شد و صفحه فیسبوک دارالافتای مصر در کنار مخالفت با اقدام اردوغان، از فتح قسطنطنیه به دست سلطان محمد فاتح با عنوان «اشغال» نام برد. این تعبیر خشم کاربران فضای مجازی را در پی داشت و آنها این اقدام را نشانه این دانستند که دارالافتاء به آلت دست سیاسیون تبدیل شده و اختلافات مصر و ترکیه در دیگر موضوعات از جمله در مسئله لیبی، در داستان ایاصوفیا نیز نمود پیدا کرده است. به هر روی، اعتراض‌ها دارالإفتاء را مجبور کرد که تعبیرش درباره اشغال قسطنطنیه را اصلاح کند، ولی همچنان بر مخالفت با اقدام اردوغان اصرار دارد.

با وجود همه مخالفت‌ها و موافقت‌ها می‌توان اینگونه نتیجه گرفت که مسجد شدن ایاصوفیا تا حد زیادی وحدت داخلی ترکیه را به دنبال دارد و کسانی که آرمان‌های اسلامی را دنبال می‌کنند، با وی همراه کرده است ولی فشارها و سنگ‌اندازی‌های خارجی علیه اردوغان نیز از نتایج این تصمیم است.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

محرم امسال در چیذر جلسه نداریم/ پویش پرچم و احیای روضه‌های قدیمی

رائفی‌پور علت حمله به چاوشی را فاش کرد+عکس

دستورالعمل برگزاری مراسم ماه محرم و صفر اعلام شد

باید سعی کنیم چهره واقعی امر به معروف و نهی از منکر شکل بگیرد

حکمت، انسان را از سلطه شهوات خارج می‌کند/ فلسفه اخلاق چیست؟

وضعیت بیمارستان صحرایی ایران در بیروت+عکس

خاطره ضرغامی از ماه چهره خلیلی+عکس

ظریف به سفارت لبنان رفت+عکس

هجوم مردم به ساحل مازندران +عکس

ساحل گیلان جای سوزن انداختن نیست+عکس

کارناوال خیابانی عید غدیر با اسب و شتر در تهران+عکس

بازیگر زن ایرانی کچل کرد+عکس

تصاویر جدید از ناو آمریکایی خاکستر شده +عکس

و‌ضعیت دردناک آتش نشانان در گرمای کیش +عکس

سالگرد ازدواج وزیر ارتباطات+عکس

عملیات نجات توسط فیل‌ها+عکس

اولین بیمارستان صحرایی ایران در بیروت+عکس

برآورد خسارت انفجار بیروت توسط ناسا +عکس

آتش بازار پردیس کیش را خاکستر کرد+عکس

امضای ظریف دردفتر یادبود جان‌باختگان بیروت +عکس

سادات در حال عیدی دادن در صحن مجلس+عکس

کشف پایگاه مخفی اتمی کره‌ شمالی +عکس

بهترین نوع ماسک برای پیشگیری از کرونا+عکس

مراسم یادبود ماه چهره خلیلی در منزل بازیگر معروف+عکس

کاهش قیمت سکه و دلار، پس از مصاحبه همتی

روسیه هفته آینده واکسن کرونا را توزیع می‌کند

پاسخ دفتر احمدی‌نژاد به رییس بنیاد مستضعفان

کرونا در این استان ۳ خیز برداشت

علت اصلی مرگ بیشتر بیماران کرونایی پیدا شد

واکسن کرونا روی این افراد تاثیر ندارد

این نشانه یعنی حتما کرونا گرفته‌اید

روحانی زمان تمام شدن کرونا را مشخص کرد

ملک ۲۰۰ میلیاردی مدرسه حداد عادل چه شد؟

کاهش آمار کرونای ایران، بساط این کار را داغ کرد

طرح گشایش اقتصادی هنوز قطعی نشده است/مشکلات برگزاری کنکور حل شود

مجلس با سلب فوریت از طرح تخصیص قیر رایگان مخالفت کرد

تازه‌ترین آمار ثبت نام در پذیرش بدون کنکور/ اعلام اصلاحات دفترچه

نظرسنجی از داوطلبان شرکت کننده در آزمون کارشناسی ارشد فعال شد

فعالیت آموزشی هیات علمی دانشگاه آزاد رصد می‌شود

استوری همسر مهران مدیری+عکس

لحظه دیدار دو خواهر گمشده بعد از ۵۰ سال+عکس

۵ احتمال‌ درباره گشایش اقتصادیِ روحانی

چمدان زن مسافر حاوی اسکلت یک مرد لو رفت +عکس

شغل دختر زیبای آلمانی باعث تعجب همه شد+عکس

ویروس کشنده جدید از چین رسید

سیل شکایات پس از انتشار این تبلیغ+عکس

کار جدید حیاتی جنجالی شد+عکس

آقای بازیگر با تیپی که تا به حال ندیده‌اید+عکس

ساخت کیف از ستون فقرات انسان +عکس

حرکت زشت گردشگر استرالیایی داخل موزه+عکس

ماسک متفاوت شقایق دهقان+عکس

عادل فردوسی‌پور به شکل عجیبی پیر شده+عکس

این فرمانده ارتش ایران وزیر شد +عکس

واکنش عجیب ترامپ باعث تعجب همه شد+عکس

کنایه سنگین رسایی به دولت روحانی+عکس

حمله سربازان به وزارت‌خانه‌های بیروت+عکس

اعتراضات بیروت به خاک و خون کشیده شد+عکس

مرکز بیروت در آتش می‌سوزد+عکس

استایل کرونایی مجری جنجالی+عکس

عاشقانه‌ ستایش برای همسرش+عکس

جشن عروسی خاص زوج کُرد +عکس

واکنش مریم امیرجلالی به توهین و بی ادبی+عکس

لجبازی چینی‌ها در ساخت پل سوژه شد+عکس

آقای رئیس‌جمهور، نمودار این شکلیه؟+عکس

باور کنید اینجا ایران است+عکس

هندی‌ها این طوری کنکور دادند+عکس

گیاه خون آشام که بقیه گیاهان را می‌بلعد+عکس

چندش آورترین شغل دنیا+عکس

این بادکنک‌ها هر روز صهیونیست‌ها را منفجر می‌کند+ عکس

خلبانان آمریکایی که هیروشیما و ناکازاکی را بمباران کردند +عکس

ترکیه یک بندر به لبنان می دهد +عکس

منهتن در خاموشی کامل فرو رفت + عکس

شوخی‌های مردم با بازیگر شدن جواد خیابانی+عکس

بنر عجیب در دماوند همه را شوکه کرد+عکس

تسلیت متفاوت مهدی فخیم زاده برای ماه چهره خلیلی+عکس

عید دیدنی متفاوت امام جمعه ارومیه با مردم+عکس

واکنش پرویز پرستویی به درگذشت ماه‌چهره خلیلی+عکس

جواد خیابانی و شهاب حسینی در یک فیلم+عکس

صحنه خجالت آور در بیمارستان اصفهان+عکس

اشک‌های خانم بازیگر برای درگذشت ماه چهره خلیلی

ساحل بیروت قبل و بعد از انفجار+عکس

این نشانه یعنی حتما کرونا گرفته‌اید

لاغری سریع با این میوه کوچک

کنایه تند مجری ممنوع التصویر به معاون وزیر بهداشت+عکس

زیباترین عروس و داماد ایران+عکس

خروج خانواده هلندی از ایران با کامیون نظامی+عکس

مجری معروف روی تخت بیمارستان +عکس

خلبانان آمریکایی که هیروشیما و ناکازاکی را بمباران کردند +عکس

این فرمانده ارتش ایران وزیر شد +عکس

بی‌خیالی دردناک مادر مشهدی+عکس

این آقازاده جایگزین احسان علیخانی شد+عکس

خبر ناامید کننده درباره واکسن کرونا

علت اصلی مرگ بیشتر بیماران کرونایی پیدا شد

اولین تصویر از داماد متواری وزیر سابق+عکس

هجوم مردم به سمت شمال+عکس

جزئیات تازه از جنایت خونین سعادت‌آباد +عکس

چاقو وسط صورت یکی از آقازاده‌ها+عکس

اختلاف دو مسئول سیاسی ایران علنی شد+عکس

تصویر دردناک از سقوط هواپیمای مسافربری+عکس

ترامپ در دو قدمی مرگ+عکس

حمله سربازان به وزارت‌خانه‌های بیروت+عکس

تصاویر هولناک از شدت خرابی‌ها در بیروت+عکس

همدردی جالب امارات با لبنان +عکس

حریرچی وسط مسافران مترو تهران+عکس

صحنه ترسناک سرقت در خوزستان +عکس

تصویری متفاوت از عمو پورنگ که سروصدا کرد+عکس

خانه ماه چهره خلیلی در انگلیس+عکس

صحنه خجالت آور در بیمارستان اصفهان+عکس

مجید مظفری در اورژانس بیمارستان+عکس

پاسخ تند رائفی پور+عکس