شبکه علمی ثریا به نقل از ترجمان ـ تیم وو: آیا ما باهوشتر میشویم یا کودنتر؟ نیکولاس کار [۲]، سال ۲۰۱۰ در کتابش «سطحیها: کاری که اینترنت با مغزهای ما میکند» [۳] اینترنت را برای افزایش مشکلات شناختی سرزنش میکند در حالی که کلایو تامپسون [۴] در کتاب اخیرش، «باهوشتر از آنچه فکر میکنید: چگونه تکنولوژی ذهنهای ما را بهینه میسازد» [۵] استدلال میکند که تکنولوژیها در حال تقویت قابلیتهایمان هستند.
برای راستیآزمایی این دو ادعاء آزمایش فرضی ذیل را در نظر بگیرید:
یک مسافر زمان فرهیخته که در سال ۱۹۱۴ زندگی میکرده، وارد اتاقی میشود که توسط پرده به دو قسمت تقسیم شده است. محققی به او میگوید که وظیفهاش، از طریق پرسیدن هر سؤال دلخواهی، مشخص کردن هوش شخصی است که در طرف دیگر پرده قرار دارد.
پرسشهای مسافر زمان با صدایی که دارای لهجه است (لهجه امریکایی قرن بیست و یکم) جواب داده میشود که او تشخیص نمیدهد. زنی که در آن طرف پرده است دارای یک حافظۀ فوقالعاده است. او میتواند بدون تأخیر زیادی هر متنی از کتاب مقدس یا شکسپیر را بخواند. توانایی ریاضی او فوقالعاده است – سوالهای سخت ظرف چند ثانیه حل میشوند- او همچنین و اگر چه با تلفظی عجیب، قادر به صحبت کردن به چند زبان خارجی است. از همه جالبتر، توانایی او در توصیف تقریباً هر نقطهای از زمین با جزئیات زیاد است گویی که آن را از بالا مشاهده میکند. او همچنین در ربط دادن مفاهیم به ظاهر تصادفی به یکدیگر ماهر است و وقتی مسافر زمان از او میپرسد که چگونه خداوند میتواند هم خیر باشد و هم قادر مطلق، او میتواند پاسخهای نظری پیچیدهای ارایه کند.

بر اساس این آزمون تورینگ [۶] تعدیل شده، مسافر زمان ما این طور نتیجه میگیرد که در قرن گذشته، نژاد بشر به یک سطح جدید هوش برتر دست یافته است. او با ملاحظه استفاده از یک زبان ویژه که در سال ۱۹۱۴ موجود نبود (و بعدها توسط جان فون نویمان ابداع شد) ممکن است این طور نتیجه بگیرد که نژاد انسان به مرحلهای بینظیر رسیده، جایی که در آن به هوش و بینشی فراتر از فهم ذهن سال ۱۹۱۴ دست یافته است.
البته آن زن پشت پرده یکی از ما است. به بیان دیگر او انسانی عادی است که فهم خود را با دو ابزار تقویت کرده است: تلفن همراهش و نیز اتصالش به اینترنت یا به عبارت دیگر پایگاههایی چون ویکیپدیا، گوگلمپز و کورا.
برای ما او معمولی است ولی برای آن مرد حیرتانگیز است. با استفاده از ماشینها، ما انسانهای ارتقایافته و خدایان مصنوعی هستیم اگر چه نسبت به این واقعیت مانند سایر اموری که به آن عادت داریم به نحو چشمگیری بیتفاوت شدهایم.
بدون ابزارهایمان، مساله برطرف میشود و ما کودنتر از آن دوستمان هستیم که در اوائل قرن بیستم زندگی کرده است و دامنه توجه [۷] طولانیتری دارد و ممکن است بتواند لاتین را بخواند و بنویسد و حساب را سریعتر انجام دهد.
نمایش مسافر زمان نشان میدهد که پاسخ به این سؤال که آیا ما در حال باهوشتر شدن هستیم یا نه بسته به آن است که چطور «ما» را طبقهبندی کنید. دلیل اینکه تامپسون و کار به نتایج متفاوتی میرسند همین مطلب است. تامپسون دربارۀ سایبورگ - یک موجود با هر دو اجزای ارگانیک و مکانیکی - قضاوت میکند حال آنکه کار انسان در پس آن را.
پروژهٔ ارتقای انسان [۸] در طول پنجاه سال گذاشته در حال اجرا بوده است. این پروژه در اوایل دهۀ شصت در پنتاگون شروع شد. آن زمانی که جی. سی. آر. لیکلیدر [۹] روانشناس و مسئول تأمین اعتبار تحقیقات پیشرفته، دربارۀ آن چیزی میاندیشید که خود همزیسیتی کامپیوتر-انسان مینامید. (لیکلیدر همچنین پیشنهاد تأمین اعتبار پروژهای را به بخش دفاعی داد که در نهایت همان اینترنت شد).
او بر این باور بود که اهمیت ویژه کامپیوترها در ارتقای قابلیتهای انسان است و به همین سبب او از میان سایر پروژهها پروژۀ داگلاس انگلبارت، نویسندۀ کتاب «ارتقای هوش انسان» [۱۰] را تأمین اعتبار کرد؛ که پیشنهاد روشی نظاممند و جدید برای بهینه ساختن کارایی ذهنی افراد انسان ارایه میداد.
انگلبرت مرکز تحقیقات ارتقا یافتن را پایه گذاشت که در دهۀ شصت فکر واسطه کاربری تصویری بر مبنای صفحه نمایش، صفحه کلید و ماوس را توسعه داد. بسیاری از محققان آن مرکز بعدها به کار در آزمایشگاههای معروف شرکت زیراکس (Xerox) مشغول شدند. ایدۀ واسطهٔ کاربری توسط شرکت اَپل نیز استفاده شد.
از آن زمان به بعد، پروژۀ اصلی رشتۀ کامپیوتر ساختن چیزهای مستقلاً باهوش (مانند HALL) نبوده، بلکه تلاش برای ارتقای هوش ما در نقاط ضعف آن بوده است. موفقترین و سودمندترین محصولات آنهایی هستند که به ما در انجام کارهایی کمک کردهاند که در غیر این صورت از انجام آن ناتوان بودیم.
حافظه محدود ما نشان میدهد که در حساب ضعیف هستیم و هیچ فردی دیگر عملیات تقسیم طولانی انجام نمیدهد. از طرف دیگر، حافظههای ما غیرقابلاعتماد هستند و بنابراین آن را بافضای ذخیره الکترونیک جبران کردهایم. در مقایسه با کامپیوتر مغز انسان در برقراری ارتباط با سایر مغزها ضعیف است. بنابراین ابزارهایی چون ویکیپدیا و موتور جستجوی گوگل را اختراع کردیم که به این نوع اتصال کمک کنند.
دوست مسافر زمان ما ثابت میکند که اگر چه پروژهٔ ارتقای انسان یک موفقیت به حساب میآید نمیتوانیم هزینههای آن را انکار کنیم. تصور نقصان بیولوژیکی هشداردهنده است و همیشه این احساس آزار میدهد که هوشهای کمکی «ما» به شمار نمیروند. ولی نباید اشتباه کرد، ما هم اکنون موجوداتی غیر از آنی که قبلاً بودیم شدهایم. بجای تکامل و تحول بیولوژیک در حال تکامل تکنولوژیک هستیم در مسیری که باید امیدوار باشیم مثبت است.
پینوشتها:
[1] TIM WU
[2] Nicholas Carr
[3] The Shallows: What the Internet Is Doing to Our Brains
[4] Clive Thompson
[5] Smarter Than You Think: How Technology Is Changing Our Minds for the Better
[6] Turing test
[7] فاصله زمانی که شخص میتواند روی یک فعالیت تمرکز کند.
[8] human augmentation
[9] J. C. R. Licklider
[10] Augmenting Human Intellect
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام میشود
۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند
تصویب ضوابط ایجاد دورههای تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»
نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاهها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکدهها بر پوشش دانشجویان
پیامنور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس میدهد+جزئیات
آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه میشوند
توسعه همکاریهای علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی
نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی
تأکید رئیس دانشگاه علمیکاربردی بر تشکیل انجمن دانشآموختگان
یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد
مشوقهای جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژههای پرریسک
سیستمهای زیرساختی آمریکا شکافهای رفع نشدنی دارند
ثبت رویداد از ایده تا کسبوکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی
کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
پاویون دانشبنیانها در نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی
نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت
نشست تخصصی دستگاههای پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد
ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد
نتایج نهایی رشتههای با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.