شبکه علمی ثریا به نقل از ترجمان ـ تیم وو: تصور کنید دو نفر در آنِ واحد در حال کندهکاری بر روی یک کُندهٔ چوبی هستند. یکی از قلم حجاری و دیگری از ارّهٔ برقی استفاده میکند. برای اینکه از سرنوشت آن کنده باخبر شوید، تمایل داریدکدام یک را تماشا کنید؟
این منطق ارّه/قلم منجر به این پیشنهاد شده است که تکامل تکنولوژیک برای آیندهٔ نزدیک بشر اهمیت بیشتری دارد تا تکامل بیولوژیک؛ امروزه، بجای اینکه معنیِ انسانیت را قلم حجاریِ بیولوژیک تعریف کند، ارّهٔ تکنولوژیک باز تعریف میکند. ابزارهایی که ما استفاده میکنیم، شیوهٔ زندگی ما را سریعتر از آنچه فکر میکنیم تغییر میدهند. همانطور که قبلاً نیز گفته بودم، ما به مثابه همان کندهٔ چوب هستیم و بعضی اوقات حتی متوجه تغییر نمیشویم.
فرض این مطلب که ما با مصنوعات تکنولوژیک از پوشش گرفته تا نحوهٔ زیستمان -به عنوان مثال تلفنهای هوشمند و اتوموبیلهای نسل جدید و غیره- در حال تکامل هستیم، این سؤال را به ذهن متبادر میکند که آیا این نوع از تکامل ما را در مسیر دلخواهمان قرار خواهد داد؟ این موضوع از آن جهت سؤال برانگیز است که معمولاً چنین فرض میشود که تکامل بیولوژیک چنین میکند.
برخی مانند «کوین کلی» مؤسس مجلهٔ «وایرد» معتقدند که بیتردید جواب این سؤال «آری» است. کما اینکه وی در کتاباش «آنچه تکنولوژی میخواهد» [۱] مینویسد: «تکنولوژی همانی را میخواهد که زندگی طلب میکند: افزایش بهرهوری، فرصت، شکوفایی، پیچیدگی، تنوع، تخصصگرایی، حضورِ فراگیر، آزادی، همزیستی متقابل، زیبایی، شور و هیجان، ساختار و افزایش تکامل.»

این تئوریِ «افزایش» را میتوانیم با یک سفر به شمال، به منطقهای دورافتادهای در جنوب «خلیج هادسون»، به آزمایش بگذاریم. آنجا محل سکونت قوم «اوجیکری» [۲] است. آنها مردمانی هستند با حدود ۳۰ هزار نفر جمعیت که در سرزمینی سرد و بیآب و علف که تقریباً به وسعت کشور آلمان است، زندگی میکنند. در طولِ قرن بیستم معمولاً افراد قوم اوجیکری را در سطح تکنولوژیکِ ساده و بدوی طبقهبندی میکردند؛ که به عنوان اقوام بدوی، در تابستانها در چادر و در زمستانها در کلبه زندگی میکردند. کفشهای برفی، سورتمههایی که توسط سگها کشیده میشد و قایقهای باریک (کانو) [۳]، بیشترین طریقهٔ حمل و نقل آنها بود که برای ردیابی و شکار ماهی، خرگوش و گوزن بکار میرفته است. دکتری که با اوجیکری در دههٔ ۱۹۴۰ زندگی میکرده فقدان بیمارهای روانی و سوء مصرف مواد را در درون این جمعیت گزارش کرده بود، به طوری که مشاهدات وی حکایت از این داشت که «آنها مردمی استوار و مذهبی بودند که شکیبایی فراروانی داشتند». اوجیکریها همواره بیگانگان را با توان جسمی و روحی خود تحت تأثیر قرار میدادند. نویسندهای که در دههٔ ۱۹۵۰ به آنجا سفر کرده بود، مینویسد «اوجیکریها مردمی نابغه، شجاع و از خود گذشته هستند» و در این منطقه «تنها افرادی میتوانند دوام بیاورند که حاضرند با سختی روبرو شوند و ایثارگری کنند».
اوجیکریها قرنهاست که با مهاجران اروپایی در تماس هستند، ولی در دههٔ ۱۹۶۰ زمانی که کامیونها توانستند به شمال سفر کنند، تکنولوژیهای جدید مانند موتورهای احتراق داخلی و الکتریسته وارد این منطقه شد. قوم اوجیکری با آغوش باز از این تکنولوژیهای نوین استقبال کرد. به عبارتی، شاید بتوان اینگونه گفت که آنها یک تکامل سریع را تجربه کردند و با پیشرفتهای تکنولوژیک که ماحصل هزاران سال بود رهِ صد ساله را یک شبِ طی کردند.
خبر مسرّرت بخش این است که اوجیکریها دیگر با رنج و قحطیِ زمستان-که به طور مداوم به واسطهٔ آنجان خود را از دست میدادند- تهدید نمیشدند. آنها دیگر به راحتی میتوانستند مواد غذایی مورد نیاز خود را وارد و ذخیرهسازی کنند و از لذتهایی چون شکلات و نوشیدنیهای الکی بهرهمند شوند. کارهای ثابتی مثل ساختن و سوار شدن بر کانوها و یا استفاده از کفشهای برفی به واسطهٔ ورود موتور قایق و اتومبیلهای برفی حذف شدند. تلویزیون در دههٔ ۱۹۸۰ راه خود را به شمال باز کرد و از آن زمان به طور روز افزون بین مردم محبوبتر شده است.
امّا، در واقع، ماجرای قوم اوجیکری پایان خوشی ندارد. از زمان ورود تکنولوژیهای نوین، جمعیت این منطقه از افزایش چشمگیر چاقی، بیماریهای قلبی و دیابت نوع ۲ رنج میبرد. مشکلات اجتماعی همچون بیکاری، اعتیاد به الکل و مواد مخدر در میان آنها بسیار شایع شده است و همچنین آمار خودکشی در این منطقه به یکی از بالاترین نرخهای خودکشی در جهان تبدیل شده است. دیابت، به طور خاص، چنان در میان جمعیت آنها فراگیر شده است (به طوری که ۴۰ درصد از جمعیت آنان را تحت تأثیر قرار داده است) که پژوهشگران فکر میکنند بسیاری از کودکان، در حالیزاده میشوند که از پیش استعداد فراوانی برای ابتلا به این بیماری دارند. چاقی در سنین کودکی بسیار فراگیر است و کودکان ده ساله گاهی اوقات میانسال به نظر میرسند. اخیراً، رئیس اجتماع کوچک اوجیکری ارزیابی کرده است که تقریباً نیمی از جمعیت بالغ این قوم به مورفین و یا دیگر مُسَّکنها و مخدرها اعتیاد دارند.
اگرچه تکنولوژی صرفاً تنها دلیل این تغییرها نیست، امّا دانشمندان به روشنی عنوان کردهاند که تکنولوژی یک مؤلفهٔ مؤثر است. در گذشته، سبکِ زندگی اوجیکریها تمرینهای بدنی فراوانی را دربرمیگرفت، به گونهای که میتوانست با تمرینهای یک ورزشکار حرفهای برابری کند. در اویل قرن بیستم یک پژوهشگر چنین مینویسد: «۱۰۰ کیلومتر پیاده روی در روز برای آنها چیز غریبی نبود». امّا آن روزها دیگر به تاریخ پیوسته است و آسایش دنیای مدرن جایگزین شده است. به رغم اشاعهٔ طب مدرن، مؤلفههای سلامت قوم اوجیکری به طوری کاهش یافته است که به آسانی نمیتوان آنها را تغییر داد. اوجیکری به معنایِ واقعی کلمه با پیشرفتهای تکنولوژیکی در حال نابود شدن است.
قوم اوجیکری موردی نادر است. معمولاً برای اینکه جامعهای با تکنولوژیهای نوین سازگار شود زمان لازم است، امّا این گروه علاوه بر مسائل عنوان شده مشکلات دیگری مانند مستعمره شدن و ممانعت از تداوم فرهنگی را نیز تجربه کرده است. به هر تقدیر، این داستان هشدارهای قابل تأملی را برای نوع بشر در بردارد. مشکل اساسی با تکامل تکنولوژیک این است که تحت کنترل ما انسانهاست و متأسفانه، ما همیشه بهترین تصمیمات را اتخاذ نمیکنیم.
این موضوع همچنین بیان کنندهٔ تفاوتهای بنیادین بین تکامل تکنولوژیک و بیولوژیک نیز هست.
نیروی محرکهٔ تکامل تکنولوژیک عبارت است از تکامل خود، به همین سبب بجای اینکه مبتنی بر سازگاری باشد مبتنی بر آن چیزی است که ما انسانها میخواهیم. این مسئله در اقتصاد بازار حتی پیچیدهتر هم میشود. هویت تکنولوژیک ما انسانها توسط تصمیمات شرکتهای تجاری تعیین میشود؛ و آنها نیز چنین باور دارند که تصمیماتشان بر اساس فهمی است که از رفتارهای اقتصادی و تقاضاهای ما دارند، شکل میگیرد. به عنوان گونههای یک نوع، ما نیز با اوجیکریها چندان تفاوت نداریم. ما به عنوان ارگانیسمهای جستجوگر آسایش، بیشترین هزینه را صرف به حداقل رساندن درد و به حداکثر رساندن لذت میکنیم؛ و زمانی که بحث از تکنولوژی میشود، ما اصولاً در پی آسان کردن امور هستیم یا نهایتاً اینکه حوصلهیمان سر نرود؛ و البته اینکه قدری جوانتر به نظر بیاییم.
تمایل ما برای آسایش، به همراه قدرت تکنولوژیکیای که در دست ماست، پیشامد ناخوشایندی را رقم خواهد زد؛ که اگر مراقب نباشیم، تکامل تکنولوژیک، ما را بجای اینکه به سوی شگفتیها رهنمون کند به سمت بیتحرکی [۴] هدایت خواهد کرد. آیندهای که اینچنین تعریف شود، نه توسط اندیشهٔ کمال طلب بلکه توسط عدم وجود سختی و محنت تعریف شده است.
بیتحرکی (که به طرزی به یاد ماندنی در فیلم وال-ای به تصویر کشیده شده است) نیز چندان اجتنابناپذیر نیست. امّا احتمال وقوع آن این موضوع را روشن میکند که به عنوان گونههای انسانی، ما به ماشینها برای اینکه بشریت را در مسیر نگه داریم نیاز داریم. صنعت تکنولوژیک که تلاش فراوانی را صرف تعریف انسان میکند، بجای اینکه صرفاً نیازهای محدودمان را برآورده کند، همچنین وظیفه دارد ما را در رسیدن به تکامل یاری نماید. تکنولوژی به طور بالقوه هم فرصت و هم ابزار رسیدن به چیزی والاتر را در خود دارد؛ و ما به عنوان مصرفکنندهها باید یادمان باشد که تقاضاهای جمعیمان است که سرنوشتمان و شرایط پساانسان را مشخص خواهد کرد.
«تیم وو» نویسندهٔ کتاب «جابجایی مهم» [۵]، استاد دانشکده حقوق دانشگاه کلمبیا است. این دومین یادداشت از مجموعه نوشتارهای تیم وو دربارۀ تکنولوژی و هوش است. یادداشت اول او با عنوان «اگر یک مسافر زمان با موبایل هوشمند مواجه میشد» پیشتر منتشر شده است.
پینوشتها:
[1] Kelly, Kevin. What technology wants. Penguin, 2010
[2] Oji-Cree
[3] canoe
[4] Sofalarity
[5] Wu, Tim. The master switch: The rise and fall of information empires. Vintage, 2011
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام میشود
۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند
تصویب ضوابط ایجاد دورههای تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»
نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاهها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکدهها بر پوشش دانشجویان
پیامنور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس میدهد+جزئیات
آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه میشوند
توسعه همکاریهای علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی
نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی
تأکید رئیس دانشگاه علمیکاربردی بر تشکیل انجمن دانشآموختگان
یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد
مشوقهای جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژههای پرریسک
سیستمهای زیرساختی آمریکا شکافهای رفع نشدنی دارند
ثبت رویداد از ایده تا کسبوکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی
کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
پاویون دانشبنیانها در نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی
نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت
نشست تخصصی دستگاههای پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد
ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد
نتایج نهایی رشتههای با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.