شبکه علمی ثریا به نقل از گاردین ـ استیوِن پول: انگار آشفتگی خیابانهایمان کم بوده که این روزها افرادی سوار بر «اسکوتر برقی» هم به آن افزوده شدهاند، تخته اسکیتهای الکتریکی با نورهای رنگی، خودرانهایی بدون دسته که صدها پوند قیمت دارند. اوایل این ماه اوسین بولت را سوار بر یکی از این خودرانها در هیترو دیدهاند؛ حق دارد، احتمالاً بعدازآن همه دوی سرعت دیوانهوار در مسابقات قهرمانی جهان، پاهایش کمی خسته بودهاند. اما بهانۀ بقیۀ افراد چیست؟
اسکوتر برقی برخلاف آنچه از اسم انگلیسی آن به ذهن میرسد -پرواز کردن :hover- درواقع پرواز نمیکند. چرخ دارد. اگر بخواهید حس پرواز را به بهترین شکل روی آن تجربه کنید، باید دامن یا شنل بلندی بپوشید که تا زمین کشیده شود و آنگاه وانمود کنید مثل یک روح موتوری در هوا حرکت میکنید.
اما این نامگذاریِ نهچندان دقیق نشانگر آرزویی قطعی است. در داستانهای علمی-تخیلی دهۀ ۱۹۵۰ وعدۀ ماشینهای پرنده را میدادند. حالا آن ماشینها کجا هستند؟ یک آیندهگرای ناامید با خود میاندیشد خوب است تا زمانی که بتوانم مانند یک ایکاروسِ۱ امروزی پرواز کنم، روی تختهای دوچرخ پرسه بزنم و وانمود کنم به زمین وصل نیست. یا شاید کاربرانِ خودران، بهسوی مکون۲ میروند، دشمن سبز سر گندۀ دن دِیر که روی یک سکوی پرنده اوج میگرفت. یا مارتی مکفلای و تخته اسکیت پرندهاش در فیلم «بازگشت به گذشته». یا شاید میخواهند دالک باشند. کیست که نخواهد؟
البته این اختراعِ گران و غیرضروری ابزاری فوقالعاده برای چیزی است که بیش از یک قرن پیش تورستاین وبلن، جامعهشناس و اقتصاددان امریکایی «ولخرجی متظاهرانه» نامید. شاید عابران متوجه نشوند که ساعت اپل مدل بالایی در دست دارید یا اینکه کفشهای ورزشیتان از طلا ساخته شدهاند. اما بعید است نفهمند روی اسکوتر برقی سُر میخورید و درحالیکه بدنتان را به شکلی غیرطبیعی و تا حدی خندهدار خم کردهاید، از کنارشان رد میشوید. ستارههای پاپ و رپ از جاستین بیبر تا ردههای پایینتر عاشق اسکوتر برقی هستند. باید هم اینگونه باشد، زیرا بخشی از خیر اجتماعی که در فرهنگ مشاهیر صورت میگیرد، این است که افراد معروف و پولدار همیشه کارهای جدیدی انجام میدهند تا بقیۀ ما بتوانیم با خوشحالی به آنها بخندیم.
البته اسکوتر برقی نوعی سیاست پنهان نیز دارد. ظاهراً این وسیله جدیدترین پیامد فردگرایی سیلکون ولی۳ است که بر اساس آن ثروتمندانی که میتوانند از پسِ خرید این وسیله برآیند، مسائل اجتماعی را بهسادگی شخصی میکنند و از کنارشان رد میشوند. شهرها نیازمند وسایل حملونقل عمومی بهتری برای همه هستند اما من مشکلی ندارم جک، چون یک اسکوتر برقی دارم. پس، با سواری روی اسکوتر برقی اعلام میکنید که از طرفداران آین رَند۴، راهبۀ لیبرتاریانیسم دیوانهوار، هستید و از مخالفان شارل بودلر، شاعر ولگرد و سرایندۀ پرسهزنیهای بیهدف در شهر. خودرانسوارْ خودخواهیِ منحصربهفردی دارد و بیتوجهی خود را به شکل سیار به نمایش میگذارد.
البته در زندگی شهری چیزهای بدتری هم به چشم میخورد. اسکوتر برقی را میتوان با تعرفۀ سوخت سبز شارژ کرد و درنتیجه از جهت زیستمحیطی از سرویس درخواست تاکسی اوبر بهتر است، زیرا اوبر درواقع با پیشرفت سریع فناوری خود، باعث میشود اتومبیلهای بیشتری با سوخت فسیلی در حرکت باشند و گرم شدن زمین تشدید شود. از سوی دیگر، جای شکرش باقی است که اسکوترها این ژست پرافاده مزخرف را با خود ندارند که «من دارم زمین و خودم را نجات میدهم»، ژستی که در انواع حملونقل سالم متظاهرانه به چشم میخورد: دوچرخهسواران ناشایستی که کاری به چراغراهنما ندارند و به ترتیب از روی جدول کنار خیابان رد میشوند؛ دوندگانی که آرنجشان را جلو و عقب میبرند و دیگران را در پیادهرو هل میدهند و با عرق مبارک خیسشان میکنند. میتوانید خیلی راحت خودران سوار شوید و همزمان سیگار بکشید یا برای نورپردازی بهتر، سیگار الکترونیکی مصرف کنید. یک روز صبح بهجای اینکه در لباس ورزشی نامناسب لاکرا۵ با وزنهای پنج کیلویی دستوپنجه نرم کنید، این را امتحان کنید.
پس در مقایسه با مجموعه آزردگیهایی که بر دل شاعر ولگرد شهر مدرن مینشیند، خودرانسوارها رتبۀ پایینی دارند. خودرانسوار بهمراتب بهتر از عابر پیادۀ احمقی است که ناگهان وسط پیادهرو میایستد تا چیزی یادداشت کند. شاید دستگاههای جدید به بینظمی خیابانها دامن بزنند اما به سرزندگی ملت هم کمک میکنند. درواقع ما همه زاغهنشینیم اما بعضی به ماشینهای پرنده چشم دوختهایم۶.
این مطلب با همکاری ترجمان در صفحۀ «اندیشه» شمارۀ ۵۷۶ مجلۀ «همشهری جوان»، منتشر شده است.
پینوشتها:
* این مطلب در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۶ با عنوان Hoverboards: conspicuous consumption or fun glimpse of the future در وبسایت گاردین منتشر شده است و سایت ترجمان در تاریخ ۷ آبان ۱۳۹۵ این مطلب را با عنوان اسکوتر برقی؛ ولخرجی متظاهرانه یا نگاهی به آینده؟ ترجمه و منتشر کرده است.
[۱] در اسطورههای یونان، ایکاروس به همراه پدرش به کمک بالهایی از پر و موم، از زندان گریخت. پدر توصیه نمود در ارتفاعات پایین و بالا پرواز نکند اما وی به خورشید نزدیک شد، مومها آب شدند، بالها جدا گشتند و او به دریا افتاد.
[۲] شخصیتی در داستانهای کمیک استریپ.
[۳] Silicon Valley
[۴] Ayn Rand
آین رند، رماننویس، فیلسوف، نمایشنامهنویس و فیلمنامهنویس روسی-آمریکایی بود. حمایت وی از لیبرالیسم کلاسیک و سرمایهداری لسه فر باعث شده جایگاه ویژهای بین طرفداران جنبش لیبرتارین داشته باشد.
[۵] لاکرا پارچهای با الیاف مصنوعی با خاصیت کشسانی بالا است.
[۶] اشاره به جملهای از اسکار وایلد: ما همه زاغهنشینیم اما بعضی به ستارگان چشم دوختهایم.
مترجم: نجمه رمضانی
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد میشود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد
روایت شیخ حسین انصاریان از سه حقی که خداوند بر انسانها نهاده است
تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم
مصرفگرایی؛ پارادایم فرهنگی که تمام زندگی بشر را تسخیر کرد
شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کمبرخوردار
علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس
خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران
امیرحسین مدرس برنامه نغمههای حسینی را به مناسبت ماه محرم اجرا میکند
منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) حال و هوای محرمی گرفت
نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه میرود
پانتهآ پناهیها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه میرود
زمان تشییع پیکر بهروز رضوی اعلام شد
مساجد پایگاههایی برای شناسایی استعدادهای درخشان
به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال
اخلاص و پیامرسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا
نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم
شبکههای اجتماعی برای زیر ۱۶ سالهها ممنوع شد
تمرکز بر امنیت سایبری و تابآوری شبکه در ایام تشییع رهبر شهید
دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاههای ایران
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
طرح «حامی» برای جبران کاستیهای یادگیری دانشآموزان اجرا میشود
وام ودیعه مسکن دانشجویان علوم پزشکی برای شهر تهران افزایش یافت
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
سنت منطقی اسلامی چگونه پشتوانه مواجهه با منطق ریاضی است؟
جهان اسلام به این روحانی فرزانه و اهل ادب میبالد
بانو مجتهده امین نماد توانمندی زنان است
بازیگر معروف: صداپیشگان شایسته دریافت اسکار بازیگری هستند
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
حرمهای کربلا در آستانه محرم سیاه پوش شدند
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
هزینه ثبتنام جهش تحصیلی دانشآموزان اعلام شد
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانهای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
طراح بازی «نجات دختران اپستین توسط بچههای میناب» از این بازی میگوید
درباره زندگی رازآمیز درختان در این کتاب بخوانید
هکرها پیامرسان دولتی فرانسه را هک کردند
رونمایی آستان مقدس علوی از پروژه نگارش نسخهای نفیس از نهجالبلاغه
اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل میکند
وزیر علوم: اساتید دانشگاه با امید و انگیزه در کلاس درس حاضر شوند
مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحرانها؛ بریتانیا شبکههای اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد
شکایت جدید علیه OpenAI؛ ChatGPT نتوانست جلوی خودکشی کاربر را بگیرد
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
آگهی/ از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
اهمیت هوش مصنوعی در مسیر ارتقای کیفیت آموزشی
جلسه تلاوت و هماندیشی قاریان بینالمللی مزین به نام رهبر شهید
فلسفه در اندیشه حضرت امام، مقدمهای ضروری برای رسیدن به عرفان است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
چه چیزی کلید مرگ را در کهکشانها میچرخاند؟
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل میکند
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.