کد خبر: 120363
ف
اعتبارزدایی از مشروطیت با بابی خواندن پرچمداران آزادی
چاپ پنجم کتاب «تاریخ مکتوم» مقداد نبوی رضوی منتشر شد. نویسنده در این کتاب با تفسیرهای مغرضانه و شخصی از برخی اسناد تاریخی معلمان جنبش مشروطه خواهی ایرانیان را بابی خوانده است.

به گزارش ثریا - انتشارات شیرازه کتاب ماه چاپ پنجم کتاب «تاریخ مکتوم: نگاهی به تلاش‌های سیاسی فعالان ازلی در مخالفت با حکومت قاجار و تدارک انقلاب مشروطه» نوشته مقداد نبوی رضوی را در ۳۳۶ صفحه و بهای ۹۰ هزار تومان منتشر کرد.

چاپ نخست این کتاب با شمارگان دوهزار و ۲۰۰ نسخه و بهای ۱۵ هزار تومان در سال ۱۳۹۳ توسط انتشارات پردیس دانش منتشر شده بود. چاپ نخست «شیرازه کتاب ما» از این کتاب در سال ۱۳۹۵ با شمارگان ۵۵۰ نسخه و بهای ۲۰ هزار تومان در دسترس مخاطبان قرار گرفت.

«تاریخ مکتوم» پنج فصل دارد که عناوین آن به ترتیب عبارتند از: «هنایش خرد در آثار و مآثر شیخ هادی نجم آبادی»، «روزگاری که بر تکاپوگران بابی گذشت»، «دربار شاهی و قتل ناصرالدین شاه»، «فروزندگان مشعل مشروطیت» و «زندگانی ملک المتکلمین».«تاریخ مکتوم» پنج فصل دارد که عناوین آن به ترتیب عبارتند از: «هنایش خرد در آثار و مآثر شیخ هادی نجم آبادی»، «روزگاری که بر تکاپوگران بابی گذشت»، «دربار شاهی و قتل ناصرالدین شاه»، «فروزندگان مشعل مشروطیت» و «زندگانی ملک المتکلمین».

نویسنده در این کتاب با تاکید بر دستور میرزا یحیی صبح ازل (جانشین باب) به بابی‌های ازلی مبنی بر مکتوم کردن عقیده خود، به تلاش‌های فعالان ازلی در جنبش مشروطه خواهی می‌پردازد. به بیان نویسنده این فعالان که در اصل خود را شیعه معرفی می‌کردند و صاحب کرسی فقه شیعه بودند، در نهان آئین ازلی داشتند. هرچند که پژوهش نویسنده خاص و شایان توجه است، اما باورهای ایدئولوژیک نویسنده باعث شده تا آگاهانه بسیاری از چهره‌های بزرگ و معلمان جریان مشروطه خواهی ایرانیان را نیز بابی بخواند. آنطور که از پژوهش‌های نبوی رضوی بویژه با دو کتاب دیگرش یعنی «میرزا مهدی اصفهانی» و «مکتب شیخیه: در نگاه مکتب معارف خراسان» برمی‌آید، خاستگاه و علایق فکری او انجمن حجتیه است.

به‌عنوان مثال، نویسنده هرچند به درستی، به برخی از شخصیت‌های ازلی مانند ملک‌المتکلمین، سیدجمال الدین واعظ اصفهانی، میرزا علی‌اکبر ارداقی و… اشاره می‌کند، اما با ارائه تفسیرهای شخصی از برخی متون و عقاید تعدادی از تاثیرگذاران بر مشروطه، سعی در معرفی آنها به عنوان چهره‌ای ازلی دارد. او در این کتاب شخصیت برجسته و آزادی‌خواهی چون شیخ هادی نجم آبادی را با ارائه تفسیرهایی مغرضانه از کتاب «تحریر العقلا» سماً ازلی معرفی می‌کند. این در صورتی است که شیخ هادی در همین کتاب بارها به باب تاخته و قرآن کریم را کلامی ابدی خوانده است.

یکی از فجایعی که باور ایدئولوژیک نویسنده در این کتاب آفریده اشاره تلویحی او به ازلی بودن شخصیت برجسته‌ای چون آقا سیدجمال الدین اسدآبادی است. او در این کتاب مدام سید را «سیدجمال الدین افغانی» می‌خواند، گویی اینکه می‌خواهد به هویت ایرانی او تشکیک وارد کند. البته خود سید نیز اهمیت چندانی نمی‌داد که به چه نام بخوانندش؛ برای او اتحاد جهان اسلام اصلی اساسی بود، اما تاکید بر پسوند «افغانی» سید در این دوران، به نظر برنامه‌ای است برای ایرانی زدایی از شخصیت او. البته مقداد نبوی رضوی در کتاب بعدی خود این تاختن تلویحی به شخصیت سیدجمال الدین اسدآبادی را به کناری گذاشت و علناً او را به بی‌دینی و بددینی و ضدیت با مظاهر اسلام و حتی بی‌نمازی و مشروب خواری متهم کرد و این امر با پاسخ بسیاری از تاریخ‌نگاران مواجه شد.

نبوی رضوی در کتاب «اندیشه اصلاح دین در ایران: مقدمه‌ای تاریخی» نیز مانند «تاریخ مکتوم» عموم مشروطه‌خواهانی را که به‌دلیل تعلق به مشروطه دست به اصلاح دین برای هماهنگی میان شرع و دموکراسی زده بودند، ازلی خوانده است. در کتاب «اندیشه اصلاح دین در ایران» نیز مانند «تاریخ مکتوم» چهره‌هایی چون شیخ هادی نجم آبادی و سید اسدالله خرقانی ازلی معرفی شده‌اند و معلم پیشرو اندیشه اصلاح دین در دوران پهلوی یعنی شریعت سنگلجی نیز دارای دو خاستگاه فکری بابی ازلی و وهابیت است. در شیوه پژوهشی نویسنده نحوه مواجهه‌اش با اسناد تاریخی دوگانه است.

به‌عنوان مثال یکی از اسناد نبوی رضوی در ازلی معرفی کردن سیدجمال واعظ اصفهانی و ملک المتکلمین کتاب «باب کیست و سخن او چیست؟» نوشته مرحوم نورالدین چهاردهی است. مرحوم چهاردهی سیدجمال واعظ و ملک المتکلمین را از بزرگان بابی ازلی شمرده است. چهاردهی تحقیقات فراوان درباره بابی‌ها و ازلی‌ها داشت و با بسیاری از ازلی‌ها نیز دوستی نزدیک داشت و توانست با همین ارتباطات خود کتاب مهم «باب کیست و سخن او چیست؟» را در رد بابیه و بی‌آبرو کردن آنها بنویسد.

اما یک نکته مهم این میان وجود دارد: مدرسی چهاردهی در همین کتاب و در همان صفحاتی که سیدجمال واعظ و ملک المتکلمین را بابی ازلی خوانده نوشته که تهمت‌هایی هم مبنی بر ازلی بودن شیخ هادی نجم آبادی در افواه شایع بود، اما این کار دشمنانش بود و دامن آن مرد بزرگ از این تهمت و گناه مبراست. حال رویکرد نبوی رضوی در این باره مبهم است. او بر اساس چه سندهایی حرف چهاردهی را در بابی بودن سیدجمال و ملک‌المتکلمین را می‌پذیرد، اما حرف قاطع او در رد ازلی بودن شیخ هادی مورد تاییدش نیست؟

به‌طور کل اگر نویسنده می‌توانست باورها و عقاید ایدئولوژیک خود را به تاریخ‌نگاری‌اش راه ندهد کتاب «تاریخ مکتوم: نگاهی به تلاش‌های سیاسی فعالان ازلی در مخالفت با حکومت قاجار و تدارک انقلاب مشروطه» بدل به پژوهشی درخشان می‌شد.

منبع : نشر نو


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند

گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان

اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید

رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران

تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب

حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند

هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی می‌شود

بسیج همه‌جانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید

نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید

هدایت‌های روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری

شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد

چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟

تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنه‌ای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است

جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی

«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمی‌کند/اخلاق ویژه جامعه شبه‌مدرن شهری!

پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید

روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان

کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد

دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانش‌آموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع

میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید

ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد

تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست

دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید

تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی

آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید

قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد

توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاست‌گذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان

نقشۀ مسدودی خیابان‌های منتهی به مصلی تهران

حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب

رزمندگان هوافضای سپاه در آماده‌ باش کامل عملیاتی

کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین

چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟

دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید

دعوت ستاد کانون‌های مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید

تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب

بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران

آیا تو را تشییع می‌کنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟

رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید

جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران

رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت می‌دانستند

رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن

واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام

سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ

هم‌اکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران

بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید

گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد

مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد

دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران

دانشگاه‌ها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده می‌شوند

اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد

«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغه‌های نوجوانان

قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل

۴.۵ میلیون دانش‌آموز در مدارس غیردولتی تحصیل می‌کنند

فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب

استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است

وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است

۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده می‌شود

مدرسه کانون هویت‌سازی و پرورش عزت و امید است

لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد

چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟

کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداری‌ها را آشکار می‌کند

اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان

کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان می‌شود

لحظه‌به‌لحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی می‌شود

گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس

علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟

آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه برگزار می‌شود

حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران

قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان: صدور مرحله‌ای کارت نخبگی بنیاد ملی نخبگان آغاز شد

اساسنامه جدید مؤسسات آموزش عالی غیردولتی توسط پزشکیان ابلاغ شد

تاخیر یک ساله در تشکیل جلسه شورای عالی فضای مجازی

تأمین کمک‌هزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر

پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن

۳ لایه پنهان تسلیحاتی‌سازی استارتاپ‌ها برای قتل عام سایبری و نظامی

رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس

اینستاگرام به دنبال شخصی سازی الگوریتم کاربران

جزئیات آزمون ارزیابی علمی متقاضیان انتقال رشته فیزیوتراپی از خارج اعلام شد

استرالیا جریمه شبکه‌های اجتماعی را دو برابر کرد

یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز می‌شود

هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است

مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد

دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران

بسیج همه‌جانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید

دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید

میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید

بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید

دانشگاه‌ها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده می‌شوند

گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد

تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب

هدایت‌های روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری

توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاست‌گذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان

نقشۀ مسدودی خیابان‌های منتهی به مصلی تهران

جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران

دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید

هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی می‌شود

حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب

چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟

قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد

جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی

حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند

تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی

سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ

آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید

شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد

تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنه‌ای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است

ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد

بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران

کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد

پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید

نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید