به گزارش ثریا شفق قطبی یکی از پدیدههای جوی است. شفق قطبی پدیدهی ظهور نورهای رنگین و متحرک در آسمان شب است و معمولاً در عرضهای نزدیک به دو قطب زمین بر اثر برخورد ذرات باردارِ باد خورشیدی و یونیزه شدن مولکولهای موجود در یونسپهر(یونوسفر) زمین به وجود میآید.
شفقهای قطبی نورهای زیبایی هستند که به طور طبیعی در آسمان دیده میشوند و معمولاً در شب و در عرضهای جغرافیایی قطبی به چشم میخورند. آنها در یونوسفر تشکیل و در سپیدهدم قطبی رویت میشوند. در عرض جغرافیایی قطب شمال به آنها شفقهای شمالی نیز گفته میشود. به شفقهای قطبی، نور قطب شمال هم گفته میشود زیرا آنها غالباً در نیم کره شمالی دیده میشوند و هر قدر به قطب شمال نزدیک میشوید با توجه به مجاورت با قطب مغناطیسی شمالی زمین احتمال بیشتری میرود که بتوانید آنها را ببینید. برای نمونه، در شهرهای شمالی کانادا که بسیار نزدیک به قطب هستند، امکان رویت آنها بسیار زیاد است.
در قطب جنوب نیز این رویداد روی میدهد، اما تنها در جنوبیترین عرض جغرافیایی قابل رویت است و گاهی نیز در آمریکای جنوبی و استرالیا مشاهده میشود.
اما در ژوئیه ۲۰۲۱ در اتفاقی جالب گزارش شد که کاوشگر "هوپ"(Hope) که توسط امارات متحده عربی برای مطالعه جو مریخ فرستاده شده بود، تصاویری از شفق شبانه در مریخ منتشر کرده است.
"جاستین دیگان" دانشمند علوم سیارهای در دانشگاه "کلرادو" و معاون علمی این ماموریت در آن زمان گفت: ثبت آنها آسان نیست و به همین دلیل است که اساساً دیدن آنها با ماموریت مریخی امارات به نوعی هیجان انگیز و غیرمنتظره بود.
شفق قطبی بدون میدان مغناطیسی سراسری
این اتفاقی بود که به ندرت دیده میشود و این سوال را مطرح کرد که چگونه شفق قطبی در سیاره سرخ بدون میدان مغناطیسی جهانی شکل میگیرد؟ بر اساس یک بیانیه مطبوعاتی جدید که به تازگی منتشر شده است، اکنون فیزیکدانان به رهبری دانشگاه "آیووا" به پاسخ این سوال رسیدهاند.
شفق مریخ یک نمایش نور در آسمان است که بیشتر در طول شب در نیمکره جنوبی سیاره سرخ رخ میدهد. در حالی که وجود آنها برای مدتی مشخص شده بود، دانشمندان در مورد چگونگی شکلگیری آنها متحیر بودند، زیرا مریخ مانند زمین دارای میدان مغناطیسی جهانی که منبع اصلی تشکیل شفق قطبی در زمین است، نیست.
اکنون فیزیکدانان ادعا میکنند که تحقیقات جدید نشان داده است که شفق قطبی در مریخ از طریق تعامل بین باد خورشیدی و میدانهای مغناطیسی ایجاد شده توسط پوسته مریخ در عرضهای جغرافیایی جنوبی این سیاره ایجاد میشود.
"زاخاری گیرازیان" دانشمند پژوهشگر در دپارتمان فیزیک و نجوم و نویسنده مسئول این مطالعه گفت: ما اولین مطالعه دقیق را داریم که به چگونگی تأثیر شرایط باد خورشیدی بر شفق قطبی در مریخ میپردازد.
وی افزود: یافتههای اصلی ما این است که درون ناحیه قوی پوسته، نرخ وقوع شفق، بیشتر به جهتگیری میدان مغناطیسی باد خورشیدی بستگی دارد، در حالی که نرخ وقوع آن در خارج از منطقه قوی پوسته، بیشتر به فشار دینامیکی باد خورشیدی بستگی دارد.
محققان برای رسیدن به این نتیجه مجبور شدند بیش از ۲۰۰ مشاهده مجزا از شفق قطبی در مریخ را توسط فضاپیمای "MAVEN" به رهبری ناسا با استفاده از ابزاری به نام "تحلیلگر یون باد خورشیدی" مطالعه کنند. این ابزار جریان پروتون باد خورشیدی و مغناطیس را در اطراف مریخ اندازهگیری میکند و ماهیت برهمکنش باد خورشیدی با اتمسفر بالایی را بررسی میکند.
"گیرازیان" میگوید: اکنون زمان بسیار هیجان انگیزی برای تحقیق در مورد شفق قطبی در مریخ است. پایگاه داده مشاهدات گسسته شفق قطبی که ما از "MAVEN" داریم در نوع خود اولین است که به ما امکان میدهد برای اولین بار ویژگیهای اساسی شفق مریخی را درک کنیم.
شفق پروتونی؟
این یافتههای جدید مکمل مطالعهای است که سال گذشته منتشر شد و نشان داد که رایجترین شفق قطبی در مریخ، شفق پروتونی است.
شفقهای پروتونی دستهای متمایز از پدیدههای شفقی هستند که توسط پروتونهای پرانرژی که در جو سیارهای رسوخ میکنند، ایجاد میشوند.
محققان میگویند، شفق پروتونی زمانی شکل میگیرد که پروتونهای باد خورشیدی با هیدروژن در بخشهای گسترده جو مریخ تعامل و به مناطق پایینتر سفر میکنند.
این مطالعه جدید در مجله Geophysical Research: Space Physics منتشر شده است.
منبع: خبرگزاری ایسنا
ظرفیت ۶۸۰ نفری برای فلوشیپ پزشکی
اعلام نتایج نهایی آزمون دستیاری فوق تخصصی پزشکی
توضیح وزیر علوم درباره حضوری شدن کلاسها و امتحانات دانشگاهها
کلاس های تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد
معرفی۱۳۶مؤسسه غیرمجاز اعزام دانشجو به مراجع قضایی
عید قربان؛ تجلی بندگی و عبور از تعلقات در مکتب ادیان ابراهیمی
به مناسبت عید قربان: حیات معنوی انسان بدون ایثار امکانپذیر نیست
برگزاری پویش یکماهه حفظ سوره فتح در آستانه ماه محرم
جشنواره تورنتو به استقبال «اودیسه» نولان میرود
کارگردان و عضو خانه تئاتر دچار حادثه شد
شکوه دعای امروز عرفه در مسجد مقدس جمکران
متن تشکر سید مجید موسوی از مهدی رسولی+عکس
پیرمرد بیرجرندی در اوج طوفان پرچم ایران را بر زمین نینداخت
«تیرانداز زبردست» با استقبال کودکان و نوجوانان به چاپ دوم رسید
تارا و رؤیای داشتن یک تلفن همراه شخصی
رمان «فرار از زنگ ورزش» برای نوجوانان منتشر شد
قصه گویی یک اسباببازی ارزان اما اثرگذار برای کودکان
ارسطوی پایتخت با یک سریال جدید به شبکه یک آمد
جناب خان و الیکا عبدالرزاقی به آنتن تلویزیون برگشتند
اسلامهراسی علیه زنان محجبه در اروپای سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است
عدالت و پیشرفت در نگاه شهید لاریجانی چگونه بود؟
بازتاب گسترده پیام رهبر انقلاب به مناسبت برگزاری حج در رسانههای بین المللی
شرایط تغییر مدرسه در مرداد و شهریور اعلام شد
درخواست رئیس جمهور: زمینه حضور اساتید برجسته برای انتقال آموزشهای نوین فراهم شود
آییننامه «توسعه مشارکتهای مردمی از طریق تشکیل هیئت امنا در مدارس دولتی» تصویب شد
آگهی/ خرید قسطی طلای آب شده تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان از وال گلد
این دعای عرفه را بخوانید تا ببینید چرا پدران ما قرنهاست حسین حسین (ع) میگویند
روزه گرفتن در روز عرفه چه حکمی دارد؟
توصیه آیت الله جوادی آملی برای انجام این عمل در روز عرفه
از ظهر تا غروب عرفه؛ این ساعتها را از دست ندهید
آمار ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ به حدود یک میلیون نفر رسید
جریمه چند میلیون دلاری و سنگین در انتظار گوگل در اروپا
رئیسجمهور مصوبه بازگشایی اینترنت بینالملل را ابلاغ کرد
صفحه اینترنت پرو از سایت همراه اول حذف شد+عکس
روایت وزیر ارتباطات از بازگشایی اینترنت
۵۰ برج فناوری احداث میشوند: ۳ دانشگاه پایلوت زیست بومی نوآوری میشود
«سعی صفا و مروه» در حج نماد چیست؟
افزایش پذیرش دانشجوی شهریهپرداز در دانشگاه تربیت مدرس
تائید ۱۲ رئیس دانشگاه و رئیس شهرک علمی صنعتی اصفهان
جزئیات برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاه تربیت مدرس و علم و صنعت اعلام شد
کلاسهای دانشگاه شریف تا اطلاع ثانوی مجازی شد
کارمند گوگل در پی اعتراض به همکاری با رژیم صهیونیستی اخراج شد
مصوبات مهم جلسه ستاد فضای مجازی درباره وضعیت اینترنت اعلام شد
۱۷ هزار نسخه خطی کمنظیر و در معرض خطر دیجیتال سازی شد
«آدم با صدای بلند برای فرزندانش گریست» کتاب شد
کتابهایی خواندنی برای بچههای ایران
فروش فیلم جدید اصغر فرهادی در فرانسه چقدر است؟
اگر خرمشهر آزاد نشده بود چه اتفاقی میافتاد؟
پیام آیتالله نوری همدانی به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی
دیگر اثری از بخارهای قمر مشتری نیست
الهام پاوه نژاد برای سالروز آزادسازی خرمشهر نوشت+عکس
شما بودید که شرف را معنا کردید +عکس
محسن شریفیان به مدرسه میناب رفت+عکس
«مثلی لا یبایع مثله» شعار اربعین حسینی امسال شد
راهکارهای مدیریت اضطراب دانشآموزان در روزهای امتحان چگونه است؟
امتحانات نهایی دانشآموزان مجازی میشود؟
عملیات بیتالمقدس در ۲۰ کتاب درسی ثبت میشود
امام باقر (ع) احیاگر مرجعیت علمی اهل بیت و پیشگام مبارزه با تحریف دین
یک ماهواره جاسوسی در فضا شناسایی شد
تمدید مهلت ثبت مهمانی و نقل و انتقال دانشجویان تا ۸ خرداد
ارتقای خدمات خوابگاهی دانشگاه تهران همزمان با آغاز اسکان دانشجویان
تمهیدات جدید آموزشی در دانشگاه علم و صنعت اعلام شد
جزئیات امتحانات و کلاسهای ترم دوم در چند دانشگاه کشور اعلام شد
بدرقه عاصم منیر توسط سید عباس عراقچی با یک تصویر خاص
پاسخ یحیی گلمحمدی به یاوه گویی ترامپ +عکس
اعتراف غم انگیز نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات درباره استفاده از هوش مصنوعی
نمایشگاه کتاب تهران تمدید شد
نگاهی به حقوق فرزندان در آینه تربیت الهی
توصیه امام باقر (ع) برای اصلاح جامعه چه بود؟
رباتی که امید را به کودکان مبتلا به ام اس بازگرداند
رباتهای انساننما در مزارع چین مشغول به کار شدند+عکس
موشک «نیو گلن» پس از سانحه دوباره مجوز پرتاب گرفت
قلمرو مهآلود یک ستاره در حال مرگ رصد شد
فرمانده اولین پرواز انسانی به مریخ یک میلیاردر است+عکس
علت زنگ نزدن طلا کشف شد
استرس خاطرات شما را نابود میکند
مهلت ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۵ تمدید شد
«اردیبهشت کتاب» به دلیل استقبال گسترده مردم تا جمعه ۸ خرداد تمدید شد
بهترینهای جشنواره کن از نظر منتقدان/ فیلم اصغر فرهادی کجاست؟
چرا برنامه شهیدیفرد در میان پربازدیدهای تلویزیون نبود؟
جزئیات امتحانات و کلاسهای ترم دوم در چند دانشگاه کشور اعلام شد
ارتقای خدمات خوابگاهی دانشگاه تهران همزمان با آغاز اسکان دانشجویان
بدرقه عاصم منیر توسط سید عباس عراقچی با یک تصویر خاص
کلاسهای تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد
حجت الاسلام پناهیان: مردم پس از میدان سراغ میز مدیران خواهند رفت
شما بودید که شرف را معنا کردید +عکس
۴۰ شرکت دانش بنیان در جنگ تحمیلی سوم به صورت کامل تخریب شد
تمهیدات جدید آموزشی در دانشگاه علم و صنعت اعلام شد
پیام آیتالله نوری همدانی به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی
آغاز ثبتنام پانزدهمین دوره ارزیابی تخصصی قاریان و مدرسان قرآن کریم
الهام پاوه نژاد برای سالروز آزادسازی خرمشهر نوشت+عکس
دیگر اثری از بخارهای قمر مشتری نیست
آگهی/ خرید قسطی طلای آب شده تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان از وال گلد
چرا برنامه شهیدیفرد در میان پربازدیدهای تلویزیون نبود؟
یک ماهواره جاسوسی در فضا شناسایی شد
علت زنگ نزدن طلا کشف شد
ثبت نام بیش از ۵۷۰ هزار نفر در کنکور ۱۴۰۵ و آزمون دانشجومعلم
محسن شریفیان به مدرسه میناب رفت+عکس
فروش فیلم جدید اصغر فرهادی در فرانسه چقدر است؟
تمدید مهلت ثبت مهمانی و نقل و انتقال دانشجویان تا ۸ خرداد
کلاسهای دانشگاه شریف تا اطلاع ثانوی مجازی شد
نگاهی به حقوق فرزندان در آینه تربیت الهی
امتحانات نهایی دانشآموزان مجازی میشود؟
کتابهایی خواندنی برای بچههای ایران
فعالیت شرکت تاکسی خودران وایمو در یک شهر دیگر تعلیق شد
نمایشگاه کتاب تهران تمدید شد
اعتراف غم انگیز نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات درباره استفاده از هوش مصنوعی
امام باقر (ع) احیاگر مرجعیت علمی اهل بیت و پیشگام مبارزه با تحریف دین
«مثلی لا یبایع مثله» شعار اربعین حسینی امسال شد
قلمرو مهآلود یک ستاره در حال مرگ رصد شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.