به گزارش ثریا - رضا قنبری با بیان اینکه مردم هنوز از کاربردهای هوش مصنوعی خبر ندارند و نمی‌دانند ظهور این فناوری چه اتفاق بزرگی است، اظهار کرد: مهمترین چیزی که در طی یکی، دو سال اخیر هوش مصنوعی را در میان مردم پررنگ کرد، ChatGPT بود، در حالیکه هوش مصنوعی قدمتی ۷۰ ساله دارد و ۷ دهه از اولین کاربردهای آن می‌گذرد و اکنون روزبه‌روز کاربردهایش گسترش می‌یابد.

وی با بیان اینکه هوش مصنوعی داده‌های بسیاری را به صورت ارزان و راحت در اختیار کاربران قرار می‌دهد، افزود: این باعث شده است که امروز هوش مصنوعی تا لبه زندگی ما جلو بیاید، وگرنه پیش از این هم کاربردهای بسیاری درصنعت داشته است. ما حدود ۱۰ سال پیش با استفاده از یکی از ابزارهای محاسبات نرم که اشتراکات زیادی با هوش مصنوعی دارد، نرم‌افزاری ساختیم که سال‌هاست در توزیع آب مشهد مورد استفاده قرار دارد و مردم هم در جریان این موضوع نیستند و نمی‌دانند که سال‌هاست هوش مصنوعی در چنین حوزه‌هایی به کار گرفته شده است.

عضو هیات علمی دانشکده علوم ریاضی دانشگاه فردوسی مشهد در خصوص کاربردهای هوش مصنوعی در ارتقاء سطح آموزش، عنوان کرد: در حال حاضر آموزش در کشور ما از کیفیتی که باید، برخوردار نیست. همچنین باید به سبک آموزش توجه ویژه داشته باشیم. سبک آموزش ما برگرفته از انقلاب صنعتی قبلی است. ۲۰۰ سال پیش آموزش اجباری و عمومی نبود. پس از صنعتی شدن جوامع، نیاز به تکنولوژی‌های جدید حس می‌شد و با توجه به بروز جنگ‌های مختلف، نیاز داشتند که سرعت تولید را بالا ببرند. نهایتا به این رسیدند که آموزش را همگانی و استاندارد کنند. نتیجه این شد که برای هر سنی، یک سری سرفصل‌های آموزشی تدوین و مقرر شد دانش‌آموزان پس از سپری کردن ۱۲ سال آموزشی، وارد دانشگاه شوند.

قنبری ادامه داد: اکنون ابزارهای آموزشی بسیار متنوع و عمدتا رایگان اند. امروز استانداردسازی آموزش با شخصی‌سازی آموزش در تضاد قرار گرفته است، یعنی دیگر نباید استانداردهایی که تا کنون در امر آموزش وجود داشته است را در مورد تمام دانش‌آموزان اجرا کرد. ممکن است دانش‌‎آموزی در سن ۸ سالگی، بتواند سرفصل‌هایی که برای دانش‌آموزان ۱۰ ساله نوشته شده است را بیاموزد. چرا نباید این کار انجام شود؟

وی اضافه کرد: ما امروز می‌توانیم آموزش را شخصی‌‎سازی کنیم، زیرا هم دیتاهای گسترده‌ای در اختیار داریم و هم دسترسی به این دیتاها بسیار ارزان است. بنابراین آینده‌ای که من برای هوش مصنوعی در آینده می‌بینم، این است که آموزش بسیار شخصی‌سازی شده است و در دورترین نقاط، هر انسانی می‌تواند متناسب با استعدادهای خود در هر سنی آموزش ببیند. من بسیار خوش‌بینم که چنین تحولاتی به واسطه هوش مصنوعی در آموزش رخ دهد و آموزش استاندارد شده، جای خود را به آموزش شخصی‌سازی شده بدهد.

این متخصص علوم داده در خصوص وضعیت هوش مصنوعی در ایران، بیان کرد: یکی از بزرگترین آفت‌های نوآوری و فناوری در کشور ما، اهمیت دادن بیش از حد به تعداد مقالات است. ما امروز به لحاظ تولید علم هوش مصنوعی و نوشتن مقاله در این خصوص، در سطح جهان جزو ۱۰ کشور اول دنیا قرار داریم، اما متاسفانه در حوزه استفاده از هوش مصنوعی، خیلی خوب عمل نکردیم، به ویژه در آن جایی که طرف حساب ما دولت یا شرکت‌های بزرگ هستند.

قنبری اظهار کرد: به برکت وجود جوانان باغیرت ایرانی، ما در این شرایط تحریمی توانسته‌ایم در حوزه هوش مصنوعی که خیلی ابزارمحور نیست، کارهای فوق‌العاده‌ای انجام دهیم و جوانان ما نرم‌افزارهایی را توسعه داده‌اند که هم‌نظیر پیشرفته‌ترین نرم‌افزارهای خارجی هستند.

عضو هیات علمی دانشکده علوم ریاضی دانشگاه فردوسی مشهد تاکید کرد: ما باید مسائل کلانی که قابلیت حل با هوش مصنوعی را دارند، احصا کنیم و از این ابزار برای حل آن‌ها بهره ببریم. البته در صنعت وضعیت بهتری داریم، اما در تصمیم‌گیری‌های کلان از این ابزار استفاده نمی‌شود.

بخش خصوصی به شرط عدم وجود سیاست‌های دستوری، می‌تواند شگفت‌آفرین شود

وی با اشاره به وضعیت آینده ایران در هوش مصنوعی، گفت: وضعیت آینده ما در این حوزه، به دو عامل رفتارهای دولت و رویکرد فناوران ایرانی و بخش خصوصی بستگی دارد. دولت‌ها نباید با نگاه سیاسی به مسائل نگاه کنند و برای حل مشکلات باید به چنین ابزارهایی اهمیت دهند. اما جایی که بخش خصوصی و فناوران وارد شوند، آینده بسیار خوبی در انتظارمان خواهد بود. در همین حوزه آموزش ما پلتفرم‌های بسیاری خوبی داریم که با استفاده از هوش مصنوعی و توسط بخش خصوصی ساخته شده‌اند.

قنبری ادامه داد: بخش خصوصی بسیار در حوزه هوش مصنوعی پیشرفته است و بیشتر از این هم می‌تواند پیشرفت کند، چون دست مردم است و کسی به آنان دستور نمی‌دهد که چه کنند. من فکر می‌کنم با ظرفیت‌های بسیار خوب و دانشجویان باانگیزه‌ای که داریم، وضعیت‌مان در هوش مصنوعی بسیار بهتر هم شود، خصوصا در حوزه آموزش بسیار پیشرفت خواهیم کرد، زیرا متولی اصلی آموزش، پدر و مادرها هستند که به دلیل وجود فضای رقابتی در بین بچه‌ها، خود به خود به سمت آموزش‌هایی که توسط هوش مصنوعی آماده می‌شود و آموزش شخصی‌سازی شده، حرکت خواهند کرد.

این متخصص علوم داده با بیان اینکه اکنون بزرگترین حمایتی که دولت می‌تواند از بخش خصوصی بکند، این است که خیلی کاری به فعالیت‌های آن نداشته باشد، افزود: باید توجه داشت وقتی ما در مورد حاکمیت نوآوری و فناوری صحبت می‌کنیم، الزاما منظورمان هوش مصنوعی نیست. ما با تعدادی از دانشجویان نخبه دانشگاه فردوسی یک نرم‌افزار بسیار پیچیده در حوزه مدیریت و تصمیم‌گیری آب ساختیم. وقتی این نرم‌افزار را به مسئولین مربوطه نشان می‌دهیم، اولین سوال از ما می‌پرسند آیا برای ساخت این محصول از هوش مصنوعی استفاده شده است. ما برای ساخت این محصول از پیبشرفته‌ترین الگوریتم‌های بهینه‌سازی و ریاضیات استفاده کرده‌ایم. هوش مصنوعی تنها یک ابزار است. باید نگاه کرد هر مسئله‌ای با چه ابزاری حل می‌شود و سپس از آن بهره گرفت.

وی تصریح کرد: امروزه استفاده از هوش مصنوعی و حضور در رقابت‌های جهانی مستلزم دسترسی آسان به اینترنت و فناوری‌های مربوط به آن است. در موارد زیادی دیده شده است که دو دانشجو در آزمایشگاه ساده خود، نرم‌افزارهایی را ساخته‌اند و به بزرگترین شرکت‌های جهانی فروخته‌اند. بنابراین خود بخش خصوصی آن قدری زرنگ هست که بتواند منابع لازم خود را به دست آورد و در حوزه هوش مصنوعی پیشرفت کند.

منبع : دانشکده علوم ریاضی دانشگاه فردوسی مشهد