همانطور که میگویند هر چیزی چاره دارد جز مرگ، دقیقاً بیانگر همین مشکل است. زمانی که مرگ برای اعضای خانواده و نزدیکان اتفاق میافتد حالا به هر شکلی و در هر سنی که باشند میتواند بر اطرافیان شوک وارد کند.
اگر دقت کنید در یک سال گذشته در کشور ما حوادث پیشبینی نشده زیادی رخ داد و ما تعداد زیادی از هموطنان خود را بیدلیل از دست دادیم. بعد از فاجعه پلاسکو در سال ۹۵، ریزش معدن یورت در سال ۹۶، زلزله کرمانشاه، سوختن کشتی سانچی و حالا سقوط هواپیمای مسافربری نمونهای از این حوادث بود که امسال شوک عظیمی به مردم و اطرافیان این حوادث وارد کرد.
یا در زمان سوختن کشتی سانچی خانوادهها امیدوار بودند از دل آتش سوزان عزیزانشان زنده بیرون بیایند. اینها نه تنها شوک ناشی از بروز حادثه است بلکه امیدواری خانوادهها برای یافتن اثری از عزیزانشان به افزایش شدت این شوک کمک میکند.
استرس بعد از سانحه چیست؟
تصادف شدید، مورد دزدی یا حمله قرار گرفتن، از دست دادن عزیزان در حوادث طبیعی یا غیرطبیعی پیشبینی نشده و بسیاری دیگر از تجربههای آسیبزا، مثل وارد شدن ضربهای بر پیکره فیزیکی و روانشناختی ما هستند.همه ما کم و بیش در زندگیمان با چنین ضربههایی روبه رو شدهایم، اما گاهی به دلایل مختلف، یکی از این ضربهها، تأثیر عمیقی بر ما به جای میگذارد. گویی همیشه برای ما زنده است و هرلحظه امکان تکرار آنها وجود دارد در نتیجه همواره نگران هستیم. اگر این شرایط ادامه یابد در این صورت دچار مشکلی میشویم که به آن اختلال استرس پس از ضربه یا post traumatic stress disorder) PTSD) میگوییم.
وقتی این اختلال روی میدهد، زندگی را برای فرد و اطرافیانش بهشدت سخت و طاقتفرسا میکند. فرد مدام در ترس و وحشت و بیقراری است و گاهی حتی کارهای معمول خود را نمیتواند انجام دهد.
ممکن است شما خودتان در محل بروز حادثه نباشید، اما با تصویرسازی از لحظههای آخر زندگی عزیزانتان این اختلال در شما تشدید میشود.
گاهی صحنه حادثه حتی لحظهای فرد را رها نمیکند و اطرافیان از حساسیت و تحریکپذیری بیشازحد فرد و خشمهای ناگهانی او به ستوه میآیند.
در این حالت گاهی صدای به هم خوردن یک در میتواند فرد را تا حد یک خشم انفجاری بکشاند. ازاینرو این علائم بهویژه وقتی شدید است به بروز افسردگی و اضطراب در فرد و اطرافیانش منجر میشود.
اگر این علائم در فردی به مدت یک ماه طول بکشد نام اختلال میگیرد؛ و در ضمن فرد متخصصی آن را تائید کرده باشد؛ چراکه در واقع پس از هر ضربهای، بروز این علائم در همه افراد طبیعی است و وقتی طول میکشد نشانه اختلال خواهد بود. علائم اصلی اختلال استرس پس از ضربه عبارت است از:
واکنش ترس، درماندگی یا وحشت شدید
یادآوریهای مکرر و عذابآور واقعه
دیدن مکرر واقعه در رؤیا
رفتار کردن فرد بهگونهای که انگار واقعه تکرار میشود
واکنش جسمی و رنج و عذاب شدید در رویارویی با چیزهایی که به نوعی به آن اتفاق مربوط باشند
اجتناب کردن از محرکهای مرتبط با آن اتفاق؛ بهعنوان مثال اجتناب از مکانهای مرتبط
علائم دیگر که ممکن است در سایر مشکلات روانشناختی دیده شود و اینجا هم رخ میدهد، عبارت است از:
کم علاقگی در انجام امور مهم زندگی، بیانگیزگی و ناامیدی، مشکل در تمرکز، خشم و گوشبهزنگ بودن.
علائم در کودکان
بعضی از این علائم در بچهها کمی متفاوت رخ میدهد. به عنوان مثال کودکی که دچار ضربهای مثل آسیب جسمی یا جنسی شده ممکن است بهسختی بتواند راجع به آن صحبت کند و آن را بیشتر در قالب بازی و کابوس دیدنها نمایان کند.
بچهها معمولاً به انجام تکرار بازیهایی با مضمون حادثه میپردازند و خوابهای نامشخص به شکل کابوسهای ترسناک یا خوابهایی درباره غول و اتفاقات ترسناک میبینند. علائم جسمی مثل شب ادراری، دلدرد و سردرد نیز در آنها شایع است. ضربههای شایع در دوران کودکی بلایای طبیعی، آزارهای جنسی و جسمی مزمن، سوختگی و آدمربایی است.
شیوع اختلال استرس پس از ضربه
ازآنجایی که احتمال ضربه، آنهم از نوع شدید برای همه افراد وجود دارد بنابراین اختلال استرس پس از ضربه نیز از اختلالات به نسبت شایع روانشناختی محسوب میشود. میزان شیوع این اختلال، ۸ درصد در جمعیت عمومی است.
احتمال آن در زنان بیشتر از مردان و حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد است و در مردان بین ۵ تا ۶ درصد بیشترین ضربههای اصلی در زنان، حمله یا تجاوز و در مردان، جنگ است.
همچنین بر اساس تحقیقات، احتمال بروز این اختلال در افراد مجرد، مطلقه یا کسانی که همسرشان را از دست دادهاند، بیشتر است. ممکن است دلیلش، کمتر بودن میزان حمایت اجتماعی در این گروه افراد باشد.
به یاد داشته باشید داشتن حمایت اجتماعی هنگام بروز ضربه میتواند از بروز اختلال پس از ضربه و همچنین در پیشگیری از آن مفید باشد. در ضمن در سطوح اقتصادی ـ. اجتماعی پایینتر، این اختلال بیشتر مشاهدهشده است.
آسیبشناسی اختلال
روان شـــنــاســان و روانپزشکان نظریههایی درباره علت ابتلا به این اختلال مطرح کردهاند. به عنوان مثال، تئوری روانکاوانه معتقد است اتفاق یا ضربه، یک نقطه حساس یا تعارض ناخودآگاه در فرد را فعال میکند. این تئوری تا حد زیادی قابل توجیه است، چون بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال معتقدند ضربههای سختتر را تجربه کردهاند، اما باعث مشکل در آنها نشده است، چراکه درواقع از درون نسبت به آن آسیبپذیر نبودهاند.
بر اساس تئوریهای دوم افراد به این دلیل دچار این اختلال میشوند که در پردازش اطلاعات مربوط به یک اتفاق مشکلدارند. به عنوان مثال فرد همیشه اتفاقات را بسیار بدتر و فاجعهبارتر از آنچه هست برآورد میکند. طبق بعضی نظریهها، برخی افراد واکنشهای زیستی خاصی مانند بالا بودن غیرطبیعی سطح فعالیت دستگاه عصبی خودکار دارند که در مواقع استرس و ضربه، آنها را مستعد ابتلا به اختلال استرس پس از ضربه میکند.
بعضی از عوامل، افراد را نسبت به بروز اختلال پس از ضربه مستعد میکند. بعضی از این عوامل عبارت است از:
آسیبهای دوران کودکی
کافی نبودن سیستم حمایت خانوادگی و اجتماعی
داشتن ویژگی شخصیت بدبینانه یا وابسته
درمان
براساس مطالعات انجام شده ۳۰ درصد افرادی که دچار این علائم میشوند، بدون درمان و خود به خود بهبود پیدا میکنند، اما بقیه آنها در صورت درمان نشدن ممکن است همچنان در طولانی مدت با آن درگیر باشند.
درمان این اختلال به دو صورت فردی و گروهی انجام میشود و در هر دو شکل درمان فردی و گروهی، تمرکز اصلی درمان آن است که فرد تشویق شود درباره واقعه و معنای آن اتفاق تا جای ممکن صحبت کند.
عنصر اصلی در این زمینه، حمایت است. در درمان فردی، درمانگر یک فضای امن و حمایتگرانه ایجاد میکند و در درمان گروهی نیز هم درمانگر و هم سایر اعضای گروه نقش حمایتی در قبال هم ایفا میکنند.
ویژگی منحصربه فرد گروه درمانی این است که فرد با افرادی که از این نظر به او شبیه هستند روبه رو میشود و همین نکته صحبت درباره اتفاق را برای او آسانتر میکند. در بسیاری از انواع درمانهای فردی و گروهی، روشهای آرامسازی خود یا ریلکسیشن به افراد آموزش داده میشود.
وقتی علائم بسیار شدید و آزاردهنده است، تجویز دارو به دست روانپزشک نیز کمککننده است.
یکی از درمانهایی که درباره این مشکل مطرحشده درمان با حساسیتزدایی و باز پردازش حرکات چشم است که توسط متخصصی به نام «شاپیرو» شکل گرفت. او معتقد است در موقع بروز افکار منفی و تکرار واقعه، حرکات چشم بسیار سریع میشود و اگر بتوان این حرکات را کنترل کرد، افکار هم کمتر آسیبزا خواهد بود. اگرچه در ایران این روش چندان رایج نیست، اما بعضی شواهد حاکی از اثربخشی آن است. بههرحال، همانطور که در ابتدا اشاره شد، کمک به حل این مشکل بیش از همه متکی بر صحبت راجع به آن، بهویژه با کمک یک متخصص و حمایت اجتماعی است.
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمیشود
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.