به گزارش ثریا - اهمیت اشتغال برای توسعه کشور و هدفمندی زندگی اعضای آن ناگفته پیداست، همچنین بخشی از هدف آموزش عالی ارتقای دانش و مهارت‌های جوانان جامعه برای یافتن شغل مناسب و متناسب با استعدادها و توانایی‌های آنهاست.

بر اساس آمار مرکز ملی آمار، بیکاری جمعیت دانش آموختگان آموزش عالی (مجموع جمعیت) در بهار ۱۴۰۱ حدود ۱۳.۲ درصد و در بهار سال جاری حدود ۱۲.۱ درصد بوده که کاهش ۱.۱ درصدی را نشان می‌دهد. همچنین آمار موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی از دانش آموخته های سال های ۹۶ و ۹۷ نشان می‌دهد نسبت شاغلان به دانش آموختگان ۴۲.۵۸ درصد و به طور کلی نرخ مشارکت اقتصادی دانش آموختگان در اقتصاد کشور ۵۴ درصد و بالاترین نرخ اشتغال متعلق به مقاطع دکتری، کارشناسی ارشد و بعد کارشناسی است‌.

بر همین اساس این سوال به ذهن می‌رسد که برای کاهش بیکاری دانش‌آموختگان چه باید کرد؟ وزارت علوم می‌تواند با توانمندسازی دانش آموختگان برای احراز شرایط اشتغال به بهبود وضعیت اشتغال کمک کند. اقدامات وزارت علوم در این زمینه شامل چهار راهبرد گسترش هدفمند آموزش عالی، اصلاح محتوای رشته های تحصیلی، تحصیلات نخبگان و استعدادهای درخشان و توسعه برنامه‌های مهارت افزایی حین تحصیل است.

دروس مهارتی و اشتغال‌پذیری

دروس مهارتی و اشتغال‌پذیری در گذشته در دروس دانشگاه دو یا سه واحد کارآموزی بود و باکیفیت برگزار نمی‌شد، اما اکنون بین سه تا ۱۵ واحد با توجه به رشته‌های مختلف قابل برنامه‌ریزی است. این واحدها در پنج نوع تعریف شده‌اند؛ کاربینی یک واحد و ۱۶ ساعت که هشت ساعت بازدید از محیط‌های کاری و هشت ساعت سمینارهای شغلی است. کارآموزی شامل ۲ واحد در ترم تابستان، کارورزی هشت واحد (یک ترم) به سه صورت؛ شامل کارورزی در صنایع، دوره های پودمانی با دانشگاه‌های علمی کاربردی یا فنی و حرفه‌ای و همکاری با شرکت‌های دانش بنیان است. کارآفرینی شامل ۲ واحد که مرتبط با رشته تحصیلی باشد. افزون بر این، توسعه مهارت‌های نرم شغلی نیز ۲ واحد است که برای دانشجویان همه رشته‌ها، حتی رشته‌های نظری نیز کاربرد دارد.

مدیر دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در این باره گفت: این دروس برای اولین بار در کنار دروس تخصصی و پایه رشته‌های مختلف در برنامه‌ها قرار گرفته و در احکام قانون برنامه توسعه هفتم نیز ذکر شده است. همچنین اختیار ویژه به روسای دانشگاه‌ها و هیات‌های امنا برای برنامه‌ریزی ۴۰ واحد درسی داده شده است تا در چارچوب همان ۱۳۲ واحد (در مقطع کارشناسی) این دروس مهارتی و اشتغال‌پذیری را به دروس اصلی دانشجویان اضافه کنند.

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شیوه‌نامه اجرای این دروس را از شهریور گذشته ابلاغ کرد و دانشگاه‌ها به صورت نمونه این دروس مهارتی را به دروس اصلی اضافه کردند و این روند در مهر ۱۴۰۳ شامل همه دانشگاه‌های کشور خواهد شد.

آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی رییس‌جمهور نیز در دیدار با شماری از روسای دانشگاه‌ها و مدیران وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در دانشگاه جامع امام حسین (ع) در تاریخ سوم بهمن با تاکید بر موضوع مهارت‌آموزی در دانشگاه‌ها ضمن اعلام آمادگی دولت برای مساعدت در امر مهارت‌آموزی دانشجویان، وزارت علوم را مکلف کرد که ظرف مدت یک ماه زیرساخت‌های لازم را برای ایجاد پیوند و هم‌افزایی میان دانشجویان و مجریان و بهره‌گیری از دانش آنان در صنعت و معدن، کشاورزی، راهسازی و دیگر بخش‌های مختلف اجرایی فراهم کند.

رضا نقی زاده ، اظهار داشت: در راستای تسهیل دروس مهارتی و اشتغال‌پذیری که در سال ۱۴۰۲ در شورای عالی برنامه‌ریزی تصویب شد، با دستور معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب شد کارگروهی متشکل از نمایندگانی از معاونت فناوری، معاونت پژوهشی و معاونت آموزشی وزارت علوم و نمایندگانی از وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان فنی و حرفه ای و وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی موضوع آیین نامه تسهیل دروس مهارتی اشتغال‌پذیری را برای اجرا در دستگاه‌های مختلف کشور تدوین تا به هیات وزیران ارائه کنند.

وی ادامه داد: بر این اساس نسخه اول پیش نویس آیین نامه دروس مهارتی و اشتغال‌پذیری آماده شده است. البته شیوه‌نامه جرای این دروس از شهریور ۱۴۰۲ ابلاغ شد و دانشگاه‌ها موظف شدند این دروس را به دروس اصلی اضافه کنند.

نقی‌زاده در مورد ماهیت آیین‌نامه توضیح داد و گفت: در این آیین‌نامه هم مساله بیمه و هم مساله حضور باید تسهیل شود. زیرا براساس شیوه‌نامه‌ای که شهریور ماه ابلاغ شد، این دروس شامل ۵ نوع درس است؛ کاربینی، کارآموزی، کارورزی، مهارت های نرم شعلی و کارآفرینی که سه تا از این نوع درس‌ها یعنی کاربینی، کارآموزی و کارورزی نیاز به همکاری با دستگاه‌های اجرایی و واحدهای صنعتی دارد تا دانشجویان با مراجعه به این واحدها دروس را به شکل عملی در محیط صنعتی یا دستگاه‌های اجرایی بگذرانند.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور ادامه داد: طبق مصوبه شورای عالی اشتغال مقرر شد، آیین‌نامه‌ای در این زمینه توسط وزارت علوم و با همکاری دو وزارتخانه صنعت، معدن، تجارت و تعاون، کار و رفاه اجتماعی تهیه و در این آیین‌نامه برای دستگاه‌ها و شرکت‌ها مشوق‌هایی هم تعیین شود. پیش نویس این آیین‌نامه با معاونت‌ها و اداره کل‌های وزارت علوم و وزارت کار تهیه و به معاون آموزشی وزارت علوم ارائه شده است تا پس از بررسی‌ و نهایی شدن توسط وزیر علوم در کمیسیون مربوطه در هیات دولت مطرح و در هیات وزیرات تصویب شود.

وی تاکید کرد: همچنین رییس جمهور طی سخنانی در دانشگاه جامع امام حسین (ع) به این موضوع اشاره کرد که دستگاه‌های اجرایی باید برای اجرای عملی این دروس با وزارت علوم همکاری کنند. انتظار داریم از سال دیگر اجرای دروس مهارتی و اشتغال‌پذیری در همه مقاطع کارشناسی در همه دانشگاه‌ها انجام شود. زیرا بازنگری دروس تمام رشته‌های کارشناسی تا مهرماه پایان می‌پذیرد و امیدواریم این آیین‌نامه تسهیل اجرای دروس مهارتی و اشتغال پذیری امکان قانونی را فراهم کند که شرکت‌های دولتی و دستگاه‌های اجرایی با انگیزه بیشتری با وزارت علوم در اجرای دروس مهارتی و اشتغال‌پذیری همکاری کنند.

منبع : دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری