به گزارش ثریا اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب توانستهاند برای اولین بار یک پدیده نجومی به نام «زیگزاگ اینشتین» را مشاهده کنند. به بیان سادهتر جیمز وب تصویری را منتشر کرده که در آن یک اختروش در شش نقطه متفاوت دیده میشود. این پدیده بهلطف یک «همگرایی گرانشی» ممکن شده است که آلبرت اینشتین در سال ۱۹۱۵ نظریهاش را ارائه داد.
اخترشناسان این سیستم را J۱۷۲۱+۸۸۴۲ نامیدهاند که در آن نور یک اختروش (یک هسته کهکشانی بسیار پرنور) از گرانش دو کهکشان با فاصله زیاد و جایگیری دقیق عبور کرده است. این پدیده بسیار نادر نه تنها یک نمونه عالی از نظریه نسبیت عام اینشتین درباره گرانش محسوب میشود، بلکه از نوع یک زیگزاگ است که خصوصیات آن در همگراییهای گرانشی متداول وجود ندارد.
اولین زیگزاگ اینشتین ممکن است دانشمندان را در حل دو راز بزرگ کیهانشناسی راهنمایی کند. اولین راز مربوط به انرژی تاریک است؛ نیرویی که موجب شتابگرفتن انبساط کیهان میشود و حدود ۷۰ درصد انرژی موجود در کیهان را تشکیل میدهد. دومی، اختلافنظر دانشمندان در اندازهگیری نرخ انبساط کیهان یا ثابت هابل است.
همگرایی گرانشی زمانی رخ میدهد که نور در مسیر خود از نزدیکی یک جسم بسیار پرجرم عبور میکند که فضا-زمان را بهشدت خم کرده است. به این ترتیب، نور از چند مسیر با طول متفاوت به ما میرسد، و چند بار و در زمانهای مختلف در یک تصویر تلسکوپ ظاهر میشود.
تصاویری که با همگرایی گرانشی ایجاد میشوند، انواع مختلفی دارند؛ ازجمله حلقههای اینشتین، صلیبهای اینشتین، و در مورد نادر فعلی، زیگزاگ اینشتین.
اشیائی که نورشان از اثر همگرایی گرانشی یک کهکشان عبور میکند، معمولاً دو یا چهار بار در یک تصویر تلسکوپ ظاهر میشوند. اما در این تصویر، نور اختروش از دو کهکشان عبور کرده است و یک آرایش ششتایی ایجاد شده است. این آرایش زیگزاگ اینشتین نام دارد، زیرا در دوتا از این تکرارها، نور از یک سمت کهکشان اول و از سمت دیگر کهکشان دوم عبور کرده است.
اخترشناسان قبلاً J۱۷۲۱+۸۸۴۲ را پیدا کرده بودند، اما بهنظر میرسید که اختروش تنها چهار بار در آن تکرار میشود. حساسیت بالای تلسکوپ فضایی جیمز وب هر شش تکرار اختروش را در آن نشان داد.
کاربرد زیگزاگ اینشتین در حل رازهای کیهانشناختی
اخترشناسان درحال کار روی J۱۷۲۱+۸۸۴۲ هستند تا ثابت هابل را اندازهگیری کنند. اکثر اختروشهایی که دچار همگرایی شدهاند برای این منظور کاربرد دارند، اما وجود دو همگرایی اضافی و متفاوت در این تصویر باعث میشود تا دقت اندازهگیری بالاتر برود.
اختلافنظر دانشمندان در مقدار ثابت هابل یک معمای بزرگ است که «تنش هابل» نام دارد. روی کاغذ، اندازهگیری این ثابت از طریق خصوصیات کیهان اولیه و برونیابی آن برای زمان حال، و اندازهگیری آن از طریق خصوصیات کیهان نزدیک ما، باید به یک مقدار برابر منجر شوند. اما درحالحاضر چنین نیست.
این اختلاف ممکن است ناشی از خطای اندازهگیری در یکی از این دو روش، یا هردو آنها، باشد. به همین علت دانشمندان دنبال روشهایی هستند که بتوانند این خطاها را شناسایی و رفع کنند. زیگزاگ اینشتین یکی از پدیدههایی است که آنها میتوانند از آن برای کاهش عدمقطعیت استفاده کنند.
یکی دیگر از کاربردهای این پدیده این است که میتوان از آن برای مقیدکردن معادله وضعیت انرژی تاریک کیهان استفاده کرد. بنابراین دانشمندان میتوانند هم معادله انرژی تاریک و هم ثابت هابل را با J۱۷۲۱+۸۸۴۲ تعیین کنند؛ کاری که معمولاً بهصورت همزمان ممکن نیست.
البته این هدف نیازمند کار نظری و توسعه زیرساختهای فنی است و دانشمندان هنوز نمیتوانند این دو مقدار را بدون خطا محاسبه کنند. آنها پیشنویس مقاله خود را در arXiv منتشر کردهاند.
منبع: ایسنا
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.