به گزارش ثریا مرکز پژوهشی آرا در پژوهشی که چکیده آن در ادامه آمده است به اهمیت توجه به افکار عمومی و ظرفیتهایی که در مواقع بحران به منظور ارتقا اقتدار ملی دارد پرداخته است.
در ادامه این گزارش را میخوانید:
با تشدید تنشهای نظامی میان جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی، افکار عمومی بهعنوان یکی از مؤلفههای اصلی سرمایه اجتماعی، نقشی تعیینکننده در پشتیبانی ملی از تصمیمات راهبردی ایفا میکند. این واکنشها در جامعه ایران نهتنها بازتابی از احساسات و باورهای عمومی است، بلکه معیاری برای سنجش ظرفیتهای بسیج اجتماعی و انسجام ملی در شرایط بحرانی محسوب میشود.
تحلیل وضعیت افکار عمومی در این زمینه واجد لایههایی چندگانه است:
لایه هیجانی: همراه با بروز احساسات دینی، ملی و ضدصهیونیستی که در قالب تجمعات و حمایتهای مردمی ظهور مییابد.
لایه تحلیلی: ناظر بر ارزیابی عقلانی از هزینهها و پیامدهای درگیری نظامی، مطالبهگر شفافیت و اقناعسازی از سوی نهادهای رسمی.
لایه کنشی: مشارکت در اقدامات داوطلبانه، پویشهای ملی و پشتیبانی اجتماعی از نیروهای مسلح.
این لایهها، در مجموع، افکار عمومی را به یک متغیر راهبردی در حکمرانی امنیتی تبدیل کردهاند که در صورت مدیریت مؤثر، میتوانند پشتوانهای قدرتمند برای تابآوری ملی باشند.
چالشها
باوجود ظرفیتهای گسترده برای بهرهگیری از افکار عمومی بهعنوان سرمایهای راهبردی در جهت تقویت انسجام ملی، تابآوری اجتماعی و پشتیبانی از سیاستهای دفاعی کشور، تحقق این هدف نیازمند غلبه بر مجموعهای از موانع و چالشهای بنیادین در سطوح ساختاری، ارتباطی و نهادی است. تجربههای گذشته و تحولات اخیر نشان میدهد که در غیاب سازوکارهای یکپارچه، دادهمحور و مبتنی بر حکمرانی مشارکتی، هماهنگی میان مردم، نخبگان، رسانهها و نهادهای تصمیمساز با اختلال مواجه میشود و اثربخشی سیاستها در مدیریت افکار عمومی کاهش مییابد. ازاینرو، شناسایی دقیق چالشهای موجود، شرط لازم برای طراحی پاسخهای سیاستی مؤثر و تقویت آمادگی ملی در شرایط بحرانی است.
در ادامه، برخی از چالشهای کلیدی که مانع از بهرهبرداری مطلوب از ظرفیت افکار عمومی در مواجهه با تهدیدات راهبردی بهویژه در شرایط جنگی میشوند، مرور میگردد:
- نبود سامانه منسجم برای رصد پیوسته، علمی و دادهمحور نگرشهای عمومی
- فرسودگی و ناکارآمدی الگوهای سنتی اطلاعرسانی و روایتپردازی
- ضعف در همافزایی میان رسانههای رسمی، نخبگان فرهنگی و نهادهای سیاستگذار
- شکنندگی اعتماد عمومی در مواجهه با پیامهای متناقض، شایعات و جنگ روانی
- فقدان ساختار یکپارچه و مؤثر در حکمرانی ادراکی و مدیریت امنیت روانی جامعه
راهبردهای پیشنهادی
در پاسخ به چالشهای فوق، مجموعهای از اقدامات سیاستی قابلطرح است:
- توسعه زیرساختهای دادهمحور برای پایش ادراک عمومی: راهاندازی سامانه ملی پایش افکار عمومی با بهرهگیری از هوش مصنوعی، کلانداده و تحلیلگران میانرشتهای برای رصد بلادرنگ تحولات روانی و اجتماعی جامعه.
- بازآفرینی مدلهای اطلاعرسانی و تقویت روایتسازی ملی: تشکیل مرکز ملی روایتهای راهبردی با مأموریت تولید روایتهای بومی و امیدآفرین، مقابله با جنگ روانی دشمن و هماهنگی میان رسانهها، نهادهای امنیتی و فرهنگی.
- ارتقای مشارکتپذیری اجتماعی و شبکهسازی مردمی: فعالسازی نهادهای داوطلب، گروههای جهادی و نیروهای محلی برای کاهش اضطراب اجتماعی، تقویت پیوند دولت-ملت و مشارکت در برنامههای ملی.
- تغییر در الگوهای حکمرانی بحران به سمت مدل تعاملی و انعطافپذیر: طراحی سازوکارهای بازخوردپذیر، استفاده از پنلهای مشورتی نخبگان و افزایش شفافیت تصمیمسازی برای ارتقای مشروعیت و اثربخشی سیاستها.
- سرمایهگذاری بر امنیت روانی و آموزش تابآوری عمومی: اجرای برنامههای ملی سواد رسانهای، تولید محتوای اقناعی، تقویت خطوط پاسخگویی رسمی، و مقابله با اضطرابآفرینی از سوی رسانههای معارض.
اقدامات فوری پیشنهادی
در شرایط فعلی، برخی اقدامات کوتاهمدت نیز توصیه میشود:
- تشکیل اتاق عملیات روانی - رسانهای برای هماهنگی روایتها و پاسخگویی سریع به شایعات
- تقویت ارتباط مستقیم با مردم از طریق نشستهای خبری کوتاه، سامانههای تعاملی و شبکههای محلی
- تولید و انتشار فوری بستههای محتوایی اقناعی توسط نخبگان فرهنگی و رسانهای
- بهرهگیری از نهادهای مردمی برای تقویت انسجام محلی و مدیریت اضطراب اجتماعی
جمعبندی
در شرایط جنگی، افکار عمومی نه تهدید، بلکه ظرفیتی راهبردی برای افزایش اقتدار ملی است؛ مشروط بر آنکه بهصورت علمی رصد، تحلیل و مدیریت شود. همافزایی میان نهادهای رسانهای، امنیتی، فرهنگی و مردمی، در کنار تغییر رویکرد به حکمرانی تعاملی، میتواند تضمینکننده تابآوری اجتماعی و ثبات ملی در مواجهه با تهدیدات آینده باشد.
منبع: مهر
حسین گل گلاب مردی که با این شعر در ایران ماندگار شد
روایتی از غدیر فراتر از یک واقعه تاریخی در کتاب «زیارت غدیریه»
اصل ماجرای شایعه استعفای پزشکیان چه بود؟
راهاندازی رشته «موسیقی ردیف دستگاهی» در دانشگاه استاد فرشچیان
ثبت نام کودکان این کشور در اینستاگرام و تیک تاک ممنوع شد
چرا توصیه شده زیارت جامعه کبیره بخوانیم؟ مداومت آیت الله بهجت
نسخه بنیاد علم برای توقف افت علمی دانشگاهها
خسارت جنگ به ۶۰ شرکت فناوری دانشگاه شریف
حسین سیب سرخی به سوگ مادر نشست
گردهمایی اندیشمندان جهان اسلام در نشست بین المللی غدیر، ولایت و وحدت برگزار میشود
نمایشگاه عکس فیلمهای احمدرضا درویش با عنوان «سرزمین خورشید» افتتاح شد
آهنگ جدید علیرضا قربانی برای ایران منتشر شد
امام هادی(ع) چگونه تهدید محاصره را تبدیل به فرصت ایجاد شبکه وکالت کرد؟
پرفروشترین کتابهای نمایشگاه مجازی کتاب هفتم مشخص شدند
خانم خبرنگار: نقد کتاب گمشده امروز رسانههاست
جامعه ایرانی با تکیه بر دینداری و مقاومت سرمایهای عظیم برای کشور است
آیتالله رشاد: فهم معارف ولایت، توفیقی از جانب خداست
استاد داوری اردکانی: بود و نبود فلسفهای که با نظم زندگی در هماهنگی نباشد، یکی است
بازخوانی و تحلیل پیامهای رهبر انقلاب در دانشگاه آزاد اسلامی
مهلت ثبتنام کارشناسی ارشد پردیس بینالمللی دانشگاه امیرکبیر تمدید شد
احتمال تغییر در تقویم آموزشی دانشگاهها برای مدیریت بحران انرژی قوت گرفت
ایران با ارتقای دو پلهای در رتبه ۶ جهانی مدارک علمی پراستناد قرار گرفت
برنامه کامل زمان بندی آزمونهای سال ۱۴۰۵ اعلام شد
اعتراف به ضعفهای کاخ سفید در دوران بایدن در کتاب خاطرات همسرش
چگونه یک بنای ایرانی، معماری غرب را دگرگون کرد؟
در اینجا کتابها بیشتر از اسباببازی فروش رفتند
استوری پرواز همای به یاد شهدای جنگ رمضان
تصویر دیده نشده از شهید نصرالله و سپهبد سلامی و محمد پاکپور
«دولتشهر تنها»، خرده روایت هایی از روستاهای کردنشین و محله های تهران
شاهنامه چگونه سیستم ایمنی جامعه ایرانی را تقویت میکند؟
وزیر ارشاد: تجمعات خیابانی اکسیر شجاعت مردم ایران را تکثیر کرد
کاظمی: پیشنهادات تاثیر قطعی معدل در کنکور به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شد
وزیر آموزش و پرورش: نهضت عدالت آموزشی فقط مدرسهسازی نیست
امسال تمامی مراحل ثبت نام دانش آموزان غیرحضوری انجام میشود
امتحانات پایههای اول تا دهم از امروز آغاز میشود
محکومیت ۱۲ میلیاردی فرزاد فرزین باطل شد
عروسی خون در «کشتارگاه» را ببینید
بازدیدهای به وقت ایران ۱۰ میلیونی شد
زمان دقیق برگزاری کنکور سراسری و ارشد ۱۴۰۵ اعلام شد
مدل جدید چت جی پی تی تبدیل به سلاح بانک های ژاپنی در مقابل هکرها شد
میز مطالعات اجتماعی جنگ در وزارت علوم تأسیس شد
بازگشت تدریجی به محیطهای دانشگاهی آغاز شد
وطندوستی در ذهنیت ایرانی اصل مسلم است
«بچه مردم» به جشنواره زلین جمهوری چک میرود
«صبح روز چهلم» روی آنتن میرود؛ روایتی از جنگ رمضان
مستند «عروس لبنان» آماده نمایش شد
از تثبیت اجاره بهای سالنهای کنسرت چه خبر؟
رابرت دنیرو دوباره برای اسکورسیزی بازی میکند
توزیع ۳۰ هزار وعده غذایی میان زائران در حرم حضرت عباس(ع)
تمدید ثبت نام در مرحله دوم آزمون دکتری ۱۴۰۵ در دانشگاه علامه
آخرین مهلت پذیرش دکتری استادمحور بدون آزمون دردانشگاه علم و صنعت ایران
اینستاگرام، فیس بوک و واتساپ پولی میشوند؟
ساعت ۱۲ امشب آخرین فرصت ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵
فیلم کوتاه «تامینا» روایت انسان های گرفتار انتخاب
فرماندهی رهبر شهید در بحرانها چگونه بود؟
از شروع «طوفان» با بازی کنت برانا تا اجرای نمایشی جدید در کاخ هنر
احیای موزه هنرهای معاصر اهواز با رویداد «سرزمین خورشید»
«آدابالحرب و الشجاعه»، نثری استوار از عشق به صلح و آیین جنگ
آزمون جایگزین دانشآموختگان پزشکی خارج از کشور برگزار شد
گوگلپلی و اپاستور در دسترس قرار گرفت
منع ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ برای ۳ گروه از داوطلبان
ظرفیت ۶۸۰ نفری برای فلوشیپ پزشکی
اعلام نتایج نهایی آزمون دستیاری فوق تخصصی پزشکی
توضیح وزیر علوم درباره حضوری شدن کلاسها و امتحانات دانشگاهها
کلاس های تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد
معرفی۱۳۶مؤسسه غیرمجاز اعزام دانشجو به مراجع قضایی
عید قربان؛ تجلی بندگی و عبور از تعلقات در مکتب ادیان ابراهیمی
به مناسبت عید قربان: حیات معنوی انسان بدون ایثار امکانپذیر نیست
برگزاری پویش یکماهه حفظ سوره فتح در آستانه ماه محرم
جشنواره تورنتو به استقبال «اودیسه» نولان میرود
کارگردان و عضو خانه تئاتر دچار حادثه شد
شکوه دعای امروز عرفه در مسجد مقدس جمکران
متن تشکر سید مجید موسوی از مهدی رسولی+عکس
پیرمرد بیرجرندی در اوج طوفان پرچم ایران را بر زمین نینداخت
«تیرانداز زبردست» با استقبال کودکان و نوجوانان به چاپ دوم رسید
تارا و رؤیای داشتن یک تلفن همراه شخصی
رمان «فرار از زنگ ورزش» برای نوجوانان منتشر شد
قصه گویی یک اسباببازی ارزان اما اثرگذار برای کودکان
ارسطوی پایتخت با یک سریال جدید به شبکه یک آمد
جناب خان و الیکا عبدالرزاقی به آنتن تلویزیون برگشتند
منع ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ برای ۳ گروه از داوطلبان
ساعت ۱۲ امشب آخرین فرصت ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵
ظرفیت ۶۸۰ نفری برای فلوشیپ پزشکی
اعلام نتایج نهایی آزمون دستیاری فوق تخصصی پزشکی
به مناسبت عید قربان: حیات معنوی انسان بدون ایثار امکانپذیر نیست
آخرین مهلت پذیرش دکتری استادمحور بدون آزمون دردانشگاه علم و صنعت ایران
برنامه کامل زمان بندی آزمونهای سال ۱۴۰۵ اعلام شد
کارگردان و عضو خانه تئاتر دچار حادثه شد
توضیح وزیر علوم درباره حضوری شدن کلاسها و امتحانات دانشگاهها
جشنواره تورنتو به استقبال «اودیسه» نولان میرود
بازگشت تدریجی به محیطهای دانشگاهی آغاز شد
عید قربان؛ تجلی بندگی و عبور از تعلقات در مکتب ادیان ابراهیمی
برگزاری پویش یکماهه حفظ سوره فتح در آستانه ماه محرم
معرفی۱۳۶مؤسسه غیرمجاز اعزام دانشجو به مراجع قضایی
عدالت و پیشرفت در نگاه شهید لاریجانی چگونه بود؟
شکوه دعای امروز عرفه در مسجد مقدس جمکران
آزمون جایگزین دانشآموختگان پزشکی خارج از کشور برگزار شد
شرایط تغییر مدرسه در مرداد و شهریور اعلام شد
درخواست رئیس جمهور: زمینه حضور اساتید برجسته برای انتقال آموزشهای نوین فراهم شود
زمان دقیق برگزاری کنکور سراسری و ارشد ۱۴۰۵ اعلام شد
کلاس های تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد
بازدیدهای به وقت ایران ۱۰ میلیونی شد
«بچه مردم» به جشنواره زلین جمهوری چک میرود
آییننامه «توسعه مشارکتهای مردمی از طریق تشکیل هیئت امنا در مدارس دولتی» تصویب شد
متن تشکر سید مجید موسوی از مهدی رسولی+عکس
میز مطالعات اجتماعی جنگ در وزارت علوم تأسیس شد
احتمال تغییر در تقویم آموزشی دانشگاهها برای مدیریت بحران انرژی قوت گرفت
رمان «فرار از زنگ ورزش» برای نوجوانان منتشر شد
«تیرانداز زبردست» با استقبال کودکان و نوجوانان به چاپ دوم رسید
اسلامهراسی علیه زنان محجبه در اروپای سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.