به گزارش ثریا مرکز پژوهشی آرا در پژوهشی که چکیده آن در ادامه آمده است به اهمیت توجه به افکار عمومی و ظرفیت‌هایی که در مواقع بحران به منظور ارتقا اقتدار ملی دارد پرداخته است.
در ادامه این گزارش را می‌خوانید:
با تشدید تنش‌های نظامی میان جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی، افکار عمومی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی سرمایه اجتماعی، نقشی تعیین‌کننده در پشتیبانی ملی از تصمیمات راهبردی ایفا می‌کند. این واکنش‌ها در جامعه ایران نه‌تنها بازتابی از احساسات و باورهای عمومی است، بلکه معیاری برای سنجش ظرفیت‌های بسیج اجتماعی و انسجام ملی در شرایط بحرانی محسوب می‌شود.
تحلیل وضعیت افکار عمومی در این زمینه واجد لایه‌هایی چندگانه است:
لایه هیجانی: همراه با بروز احساسات دینی، ملی و ضدصهیونیستی که در قالب تجمعات و حمایت‌های مردمی ظهور می‌یابد.
لایه تحلیلی: ناظر بر ارزیابی عقلانی از هزینه‌ها و پیامدهای درگیری نظامی، مطالبه‌گر شفافیت و اقناع‌سازی از سوی نهادهای رسمی.
لایه کنشی: مشارکت در اقدامات داوطلبانه، پویش‌های ملی و پشتیبانی اجتماعی از نیروهای مسلح.
این لایه‌ها، در مجموع، افکار عمومی را به یک متغیر راهبردی در حکمرانی امنیتی تبدیل کرده‌اند که در صورت مدیریت مؤثر، می‌توانند پشتوانه‌ای قدرتمند برای تاب‌آوری ملی باشند.
چالش‌ها
باوجود ظرفیت‌های گسترده برای بهره‌گیری از افکار عمومی به‌عنوان سرمایه‌ای راهبردی در جهت تقویت انسجام ملی، تاب‌آوری اجتماعی و پشتیبانی از سیاست‌های دفاعی کشور، تحقق این هدف نیازمند غلبه بر مجموعه‌ای از موانع و چالش‌های بنیادین در سطوح ساختاری، ارتباطی و نهادی است. تجربه‌های گذشته و تحولات اخیر نشان می‌دهد که در غیاب سازوکارهای یکپارچه، داده‌محور و مبتنی بر حکمرانی مشارکتی، هماهنگی میان مردم، نخبگان، رسانه‌ها و نهادهای تصمیم‌ساز با اختلال مواجه می‌شود و اثربخشی سیاست‌ها در مدیریت افکار عمومی کاهش می‌یابد. ازاین‌رو، شناسایی دقیق چالش‌های موجود، شرط لازم برای طراحی پاسخ‌های سیاستی مؤثر و تقویت آمادگی ملی در شرایط بحرانی است.
در ادامه، برخی از چالش‌های کلیدی که مانع از بهره‌برداری مطلوب از ظرفیت افکار عمومی در مواجهه با تهدیدات راهبردی به‌ویژه در شرایط جنگی می‌شوند، مرور می‌گردد:
- نبود سامانه منسجم برای رصد پیوسته، علمی و داده‌محور نگرش‌های عمومی
- فرسودگی و ناکارآمدی الگوهای سنتی اطلاع‌رسانی و روایت‌پردازی
- ضعف در هم‌افزایی میان رسانه‌های رسمی، نخبگان فرهنگی و نهادهای سیاست‌گذار
- شکنندگی اعتماد عمومی در مواجهه با پیام‌های متناقض، شایعات و جنگ روانی
- فقدان ساختار یکپارچه و مؤثر در حکمرانی ادراکی و مدیریت امنیت روانی جامعه
راهبردهای پیشنهادی
در پاسخ به چالش‌های فوق، مجموعه‌ای از اقدامات سیاستی قابل‌طرح است:
- توسعه زیرساخت‌های داده‌محور برای پایش ادراک عمومی: راه‌اندازی سامانه ملی پایش افکار عمومی با بهره‌گیری از هوش مصنوعی، کلان‌داده و تحلیل‌گران میان‌رشته‌ای برای رصد بلادرنگ تحولات روانی و اجتماعی جامعه.
- بازآفرینی مدل‌های اطلاع‌رسانی و تقویت روایت‌سازی ملی: تشکیل مرکز ملی روایت‌های راهبردی با مأموریت تولید روایت‌های بومی و امیدآفرین، مقابله با جنگ روانی دشمن و هماهنگی میان رسانه‌ها، نهادهای امنیتی و فرهنگی.
- ارتقای مشارکت‌پذیری اجتماعی و شبکه‌سازی مردمی: فعال‌سازی نهادهای داوطلب، گروه‌های جهادی و نیروهای محلی برای کاهش اضطراب اجتماعی، تقویت پیوند دولت-ملت و مشارکت در برنامه‌های ملی.
- تغییر در الگوهای حکمرانی بحران به سمت مدل تعاملی و انعطاف‌پذیر: طراحی سازوکارهای بازخوردپذیر، استفاده از پنل‌های مشورتی نخبگان و افزایش شفافیت تصمیم‌سازی برای ارتقای مشروعیت و اثربخشی سیاست‌ها.
- سرمایه‌گذاری بر امنیت روانی و آموزش تاب‌آوری عمومی: اجرای برنامه‌های ملی سواد رسانه‌ای، تولید محتوای اقناعی، تقویت خطوط پاسخگویی رسمی، و مقابله با اضطراب‌آفرینی از سوی رسانه‌های معارض.
اقدامات فوری پیشنهادی
در شرایط فعلی، برخی اقدامات کوتاه‌مدت نیز توصیه می‌شود:
- تشکیل اتاق عملیات روانی - رسانه‌ای برای هماهنگی روایت‌ها و پاسخگویی سریع به شایعات
- تقویت ارتباط مستقیم با مردم از طریق نشست‌های خبری کوتاه، سامانه‌های تعاملی و شبکه‌های محلی
- تولید و انتشار فوری بسته‌های محتوایی اقناعی توسط نخبگان فرهنگی و رسانه‌ای
- بهره‌گیری از نهادهای مردمی برای تقویت انسجام محلی و مدیریت اضطراب اجتماعی
جمع‌بندی
در شرایط جنگی، افکار عمومی نه تهدید، بلکه ظرفیتی راهبردی برای افزایش اقتدار ملی است؛ مشروط بر آنکه به‌صورت علمی رصد، تحلیل و مدیریت شود. هم‌افزایی میان نهادهای رسانه‌ای، امنیتی، فرهنگی و مردمی، در کنار تغییر رویکرد به حکمرانی تعاملی، می‌تواند تضمین‌کننده تاب‌آوری اجتماعی و ثبات ملی در مواجهه با تهدیدات آینده باشد.
منبع: مهر
تب هوش مصنوعی در شرکت‌ها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
داروهایی که به نفع ویروس عمل می‌کند و سلامت بیمار را به خطر می‌اندازد
کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان
تصویر روز ناسا از شب در سیاره‌ای وهم‌انگیز
کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟
کتاب صوتی «پل‌های مدیسون کانتی» منتشر شد
چرا از قهرمانان فقط مدال‌هایشان را می‌بینیم؟
کتاب «هم‌سفیر» منتشر شد
ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمی‌گردد
کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌ای و پرتراکم شهری
دانش‌آموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند
چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟
محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحه‌ها برای نوجوانان در چت جی پی تی
ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمی‌شود
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
محرابی که در عید قربان تبریز به خون نشست؛ نخستین شهید محراب که بود؟
نمایشگاه جدید موزه «جستجوی ایران» افتتاح شد؛ بازخوانی ریشه‌های بحران هویت و گسست تاریخی
رمانی در ستایش قدیس مهربانی برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شد
۱۷۳ هنرمند در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان رقابت می‌کنند
تنوع دیدگاه‌ها معیار انتخاب در کارگاه نقاشی جشنواره تجسمی جوانان است
هومن کیایی و مجتبی رجبی‌معمار «داستان زندگی من» را روایت می‌کنند
فیلم‌های «بالاچ» و «سومری‌ها» اکران می‌شوند
معرفی اعضای هیئت انتخاب آثار جشنواره تئاتر خیابانی مریوان
تلاش برای کشف استعدادها؛ بخش بین‌المللی تئاتر نیاز به تقویت دارد
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
متا خارج از دادگاه نوجوان شاکی را راضی به تسویه کرد
دانشگاه آزاد اسلامی در زمره ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد
اجرای طرح فروش حضوری و مجازی کتاب‌فروشی‌ها در «بازار کتاب»
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر می‌شود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار
«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ
از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجان‌پور تا گرامی‌داشتی برای اکبر عبدی
رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «هم‌کلام» می‌شود
نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد
موسیقی بازی‌ها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال
معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت
اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد
گرم‌کن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم می‌شود
آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیه‌ها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دست‌ساز» جهان
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
بسیج دانش‌آموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
نقش سوره‌های کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
افزایش سرانه های آموزشی در استان تهران/ ساخت مدرسه به تنهایی کافی نیست
کودکان البرزی مأموریت نیمه‌تمام شهید ماکان نصیری را ادامه می‌دهند
تصادف تریلی با سرویس مدرسه در اردکان؛ یک دانش‌آموز جان باخت
کاظمی: نظام سنجش آموزش‌وپرورش نیازمند تحول اساسی است
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سی‌ویکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
هشدار افتا درباره قطع دسترسی به دامنه‌های خارجی؛ لزوم مهاجرت به ir
چت جی پی تی بیمار مبتلا به صرع را به سرپیچی از دستور پزشکان تشویق کرد
متا برای معتاد کردن نوجوانان به دادگاه می رود
یک انفجار کیهانی ۲۷ روزه در فضا کشف شد
اپل دو دستگاه جدید معرفی کرد +قیمت
جاسوسی شرکت اسرائیلی از کاربران استارلینک فاش شد
خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است؛ پس چرا باید عبادت کنیم؟
آیت الله رشاد: بیانیه رهبر معظم انقلاب، محرک تاریخی پیشرفت علمی کشور است
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیه‌ها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
کودکان البرزی مأموریت نیمه‌تمام شهید ماکان نصیری را ادامه می‌دهند
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دست‌ساز» جهان
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سی‌ویکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
متا برای معتاد کردن نوجوانان به دادگاه می رود
بسیج دانش‌آموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
افزایش سرانه های آموزشی در استان تهران/ ساخت مدرسه به تنهایی کافی نیست
کاظمی: نظام سنجش آموزش‌وپرورش نیازمند تحول اساسی است
خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است؛ پس چرا باید عبادت کنیم؟
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
تصادف تریلی با سرویس مدرسه در اردکان؛ یک دانش‌آموز جان باخت
آیت الله رشاد: بیانیه رهبر معظم انقلاب، محرک تاریخی پیشرفت علمی کشور است
رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
هشدار افتا درباره قطع دسترسی به دامنه‌های خارجی؛ لزوم مهاجرت به ir
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
یک انفجار کیهانی ۲۷ روزه در فضا کشف شد
اپل دو دستگاه جدید معرفی کرد +قیمت
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
نقش سوره‌های کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
آیا دینداری مانع پیشرفت می‌شود؟
چت جی پی تی بیمار مبتلا به صرع را به سرپیچی از دستور پزشکان تشویق کرد
جاسوسی شرکت اسرائیلی از کاربران استارلینک فاش شد
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.