به گزارش ثریا مرکز پژوهشی آرا در پژوهشی که چکیده آن در ادامه آمده است به اهمیت توجه به افکار عمومی و ظرفیتهایی که در مواقع بحران به منظور ارتقا اقتدار ملی دارد پرداخته است.
در ادامه این گزارش را میخوانید:
با تشدید تنشهای نظامی میان جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی، افکار عمومی بهعنوان یکی از مؤلفههای اصلی سرمایه اجتماعی، نقشی تعیینکننده در پشتیبانی ملی از تصمیمات راهبردی ایفا میکند. این واکنشها در جامعه ایران نهتنها بازتابی از احساسات و باورهای عمومی است، بلکه معیاری برای سنجش ظرفیتهای بسیج اجتماعی و انسجام ملی در شرایط بحرانی محسوب میشود.
تحلیل وضعیت افکار عمومی در این زمینه واجد لایههایی چندگانه است:
لایه هیجانی: همراه با بروز احساسات دینی، ملی و ضدصهیونیستی که در قالب تجمعات و حمایتهای مردمی ظهور مییابد.
لایه تحلیلی: ناظر بر ارزیابی عقلانی از هزینهها و پیامدهای درگیری نظامی، مطالبهگر شفافیت و اقناعسازی از سوی نهادهای رسمی.
لایه کنشی: مشارکت در اقدامات داوطلبانه، پویشهای ملی و پشتیبانی اجتماعی از نیروهای مسلح.
این لایهها، در مجموع، افکار عمومی را به یک متغیر راهبردی در حکمرانی امنیتی تبدیل کردهاند که در صورت مدیریت مؤثر، میتوانند پشتوانهای قدرتمند برای تابآوری ملی باشند.
چالشها
باوجود ظرفیتهای گسترده برای بهرهگیری از افکار عمومی بهعنوان سرمایهای راهبردی در جهت تقویت انسجام ملی، تابآوری اجتماعی و پشتیبانی از سیاستهای دفاعی کشور، تحقق این هدف نیازمند غلبه بر مجموعهای از موانع و چالشهای بنیادین در سطوح ساختاری، ارتباطی و نهادی است. تجربههای گذشته و تحولات اخیر نشان میدهد که در غیاب سازوکارهای یکپارچه، دادهمحور و مبتنی بر حکمرانی مشارکتی، هماهنگی میان مردم، نخبگان، رسانهها و نهادهای تصمیمساز با اختلال مواجه میشود و اثربخشی سیاستها در مدیریت افکار عمومی کاهش مییابد. ازاینرو، شناسایی دقیق چالشهای موجود، شرط لازم برای طراحی پاسخهای سیاستی مؤثر و تقویت آمادگی ملی در شرایط بحرانی است.
در ادامه، برخی از چالشهای کلیدی که مانع از بهرهبرداری مطلوب از ظرفیت افکار عمومی در مواجهه با تهدیدات راهبردی بهویژه در شرایط جنگی میشوند، مرور میگردد:
- نبود سامانه منسجم برای رصد پیوسته، علمی و دادهمحور نگرشهای عمومی
- فرسودگی و ناکارآمدی الگوهای سنتی اطلاعرسانی و روایتپردازی
- ضعف در همافزایی میان رسانههای رسمی، نخبگان فرهنگی و نهادهای سیاستگذار
- شکنندگی اعتماد عمومی در مواجهه با پیامهای متناقض، شایعات و جنگ روانی
- فقدان ساختار یکپارچه و مؤثر در حکمرانی ادراکی و مدیریت امنیت روانی جامعه
راهبردهای پیشنهادی
در پاسخ به چالشهای فوق، مجموعهای از اقدامات سیاستی قابلطرح است:
- توسعه زیرساختهای دادهمحور برای پایش ادراک عمومی: راهاندازی سامانه ملی پایش افکار عمومی با بهرهگیری از هوش مصنوعی، کلانداده و تحلیلگران میانرشتهای برای رصد بلادرنگ تحولات روانی و اجتماعی جامعه.
- بازآفرینی مدلهای اطلاعرسانی و تقویت روایتسازی ملی: تشکیل مرکز ملی روایتهای راهبردی با مأموریت تولید روایتهای بومی و امیدآفرین، مقابله با جنگ روانی دشمن و هماهنگی میان رسانهها، نهادهای امنیتی و فرهنگی.
- ارتقای مشارکتپذیری اجتماعی و شبکهسازی مردمی: فعالسازی نهادهای داوطلب، گروههای جهادی و نیروهای محلی برای کاهش اضطراب اجتماعی، تقویت پیوند دولت-ملت و مشارکت در برنامههای ملی.
- تغییر در الگوهای حکمرانی بحران به سمت مدل تعاملی و انعطافپذیر: طراحی سازوکارهای بازخوردپذیر، استفاده از پنلهای مشورتی نخبگان و افزایش شفافیت تصمیمسازی برای ارتقای مشروعیت و اثربخشی سیاستها.
- سرمایهگذاری بر امنیت روانی و آموزش تابآوری عمومی: اجرای برنامههای ملی سواد رسانهای، تولید محتوای اقناعی، تقویت خطوط پاسخگویی رسمی، و مقابله با اضطرابآفرینی از سوی رسانههای معارض.
اقدامات فوری پیشنهادی
در شرایط فعلی، برخی اقدامات کوتاهمدت نیز توصیه میشود:
- تشکیل اتاق عملیات روانی - رسانهای برای هماهنگی روایتها و پاسخگویی سریع به شایعات
- تقویت ارتباط مستقیم با مردم از طریق نشستهای خبری کوتاه، سامانههای تعاملی و شبکههای محلی
- تولید و انتشار فوری بستههای محتوایی اقناعی توسط نخبگان فرهنگی و رسانهای
- بهرهگیری از نهادهای مردمی برای تقویت انسجام محلی و مدیریت اضطراب اجتماعی
جمعبندی
در شرایط جنگی، افکار عمومی نه تهدید، بلکه ظرفیتی راهبردی برای افزایش اقتدار ملی است؛ مشروط بر آنکه بهصورت علمی رصد، تحلیل و مدیریت شود. همافزایی میان نهادهای رسانهای، امنیتی، فرهنگی و مردمی، در کنار تغییر رویکرد به حکمرانی تعاملی، میتواند تضمینکننده تابآوری اجتماعی و ثبات ملی در مواجهه با تهدیدات آینده باشد.
منبع: مهر
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.