به گزارش ثریا - همانقدر که رمز و رازهای زیادی درباره Big Bang (مهبانگ یا انفجار بزرگ) وجود دارد، دوره کوتاه اما پرآشوبی که بلافاصله پسازآن روی داد نیز همچنان در مملو از ابهام است. دانشمندان هنوز بهطور دقیق نمیدانند که کیهان چگونه از یک دریای یکنواخت و تاریک به گردبادی آشفته و پر از ستارههای درخشان تبدیل شد؟ نخستین ستارهها چه ویژگیهایی داشتند و چگونه متولد شدند؟
تا امروز گمانهزنیهای متعددی در این راستا وجود داشته که هنوز هیچیک نتوانسته پاسخی قطعی برای این سؤالات ارائه کند. شاید یکی از دلایلی که هنوز نتوانستهایم به جواب این پرسشها برسیم، کمنور بودن شدید این دوره است (دورهای که تحت عنوان "سپیدهدم کیهانی" شناخته میشود) ؛ چرا که همین موضوع باعث میشود تا استنباط ویژگیهای اجرام اولیه کیهان بسیار دشوار و رصد مستقیم آنها تقریباً غیرممکن باشد.
سیگنال ۲۱ سانتیمتری رمزگشا
البته حالا و طبق گفته تیمی از اخترشناسان بینالمللی، این وضعیت در آستانه تغییر است. در مطالعه جدیدی که در نشریه Nature Astronomy منتشرشده، محققان استدلال میکنند که ما به آستانه رمزگشایی از یک سیگنال رادیویی بسیار قدیمی نزدیک شدهایم؛ سیگنالی که تنها ۱۰۰ میلیون سال پس از مهبانگ منتشرشده است.
این سیگنال که به نام سیگنال ۲۱ سانتیمتری شناخته میشود (نامش اشاره به طولموج مشخص آن دارد)، در دورهای منتشرشده که کیهان اولیه در حال زایش نخستین ستارهها و سیاهچالهها بوده است.
آناستازیا فیالکوف، اخترشناس دانشگاه کمبریج و یکی از نویسندههای این مطالعه، درباره این تحقیق گفت: «این فرصت منحصربهفردی است تا بتوانیم متوجه شویم که نور نخستین جهان چگونه از دل تاریکی سر برآورده است. گذار از جهانی سرد و تاریک به جهانی سرشار از ستارهها، داستانی است که ما تازه در آغاز فهم آن هستیم.»
چند صد هزار سال پس از انفجار بزرگ و پس از دورهای از سرد شدن، اولین اتمهای جهان عمدتاً از هیدروژن خنثی (شامل یک پروتون با بار مثبت و یک الکترون با بار منفی) شکل گرفتند.
اما شکلگیری نخستین ستارهها، این توازن را برهم زد. با فعال شدن این راکتورهای کیهانی، نوری از آنها ساطع شد که آنقدر پرانرژی بود که مجدداً این هیدروژنهای خنثی غالب را یونیزه کرد. در این فرآیند، آنها فوتونهایی منتشر کردند که نوری در طولموج مشخص ۲۱ سانتیمتر تولید کردند و حالا بهعنوان نشانه انکارناپذیری از زمان شکلگیری نخستین ساختارهای کیهانی شناخته میشود. رمزگشایی از این تابشها بهمنزله کلیدی برای باز کردن درهای دوره طلوع کیهان به شمار میرود.
توسعه مدلی برای رمزگشایی
حالا پژوهشگران با استفاده از تلسکوپ "آزمایش رادیویی برای تحلیل هیدروژن کیهانی" که در حال حاضر در حال کالیبره شدن است و همچنین آرایه عظیم Square Kilometer Array که در استرالیا در حال ساخت است، مشغول توسعه مدلی هستند که میتواند جرم اولین ستارهها (که گاهی بهعنوان ستارههای نسل سوم شناخته میشوند) را از دل سیگنال ۲۱ سانتیمتری استخراج کند.
پژوهشگران در روند توسعه این مدل کشف کردند که تا پیشازاین، اخترشناسان تأثیر سامانههای ستارهای موسوم به "دوگانههای پرتوی ایکس" را بهدرستی لحاظ نکرده بودند. اینها سامانههایی هستند که در آنها یک سیاهچاله یا ستاره نوترونی، در حال ربودن ماده از یک ستاره معمولی در مدار خود است و در این فرآیند نوری در طیف پرتوی ایکس تولید میشود.
بهطور خلاصه به نظر میرسد که این سامانههای پرتوی ایکس، روشنتر و پرشمارتر از چیزی هستند که پیشتر تصور میشد. فیالکوف دراینباره گفت: «ما اولین گروهی هستیم که وابستگی سیگنال ۲۱ سانتیمتری به جرم نخستین ستارهها را بهصورت منسجم مدلسازی کردهایم؛ ازجمله تأثیر نور فرابنفش ستارهای و تابش پرتوی ایکس از سامانههای پرتوی ایکس که در زمان مرگ نخستین ستارهها شکل میگیرند. این یافتهها حاصل شبیهسازیهایی هستند که شرایط آغازین کیهان (ازجمله ترکیب هیدروژن-هلیوم حاصل از مهبانگ) را در نظر میگیرند.»
درمجموع، این مطالعه گام امیدبخش دیگری در حوزه اخترشناسی رادیویی به شمار میرود؛ حوزهای که با پیشرفتهای اخیر، به کشف جهانی کاملاً تازه به نام"جهان با درخشندگی سطحی پایین" منجر شده است. جهانی که میتواند بهطور بالقوه درک ما از سپیدهدم کیهانی را به سطح بیسابقهای ارتقا دهد.
الوِی د لرا آسدو، اخترشناس کمبریج و یکی از محققان اصلی تلسکوپ REACH دراینباره توضیح داد: «پیشبینیهایی که ما ارائه دادهایم، پیامدهای عظیمی در مسیر درک ماهیت نخستین ستارگان در جهان دارند. ما شواهدی را ارائه کردهایم که نشان میدهد تلسکوپهای رادیویی ما قادرند جزئیاتی درباره جرم این ستارگان اولیه ارائه دهند و درعینحال مشخص شد که این نورهای اولیه ممکن است با ستارههای امروزی تفاوتهای چشمگیری داشته باشند.»
منبع: futurism
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
راهاندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات به زائران اربعین
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
مفاهیم نهجالبلاغه را در پیادهروی اربعین ترویج کنیم
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافتهای موسیقی خراسان
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
جزئیات آزمونهای دانشنامه و گواهینامه تخصصی پزشکی را اینجا بخوانید
اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسیر شغلی خود را طراحی میکنند
مدیر ارشد اوپن ای آی به این شبکه اجتماعی معتاد شده بود
متا تحقیق درباره خطرات اینستاگرام برای نوجوانان را نادیده گرفت
پرتاب ۵ هزار ماهواره آمازون برای بهبود کیفیت اینترنت در جهان
تسهیلات ویژه دانشگاه آزاد برای اربعین امسال/ استقرار مواکب در ۵ مرز کشور
ثبت نام جذب دانشآموختگان دکتری در دانشگاهها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود
مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند
«مردم نمایی» روایتی دیگر از ماجرای نیما تکیدو
حاج حسین ملک داراییهای فناپذیر را به میراثی تمدنی تبدیل کرد
پناهیان: بزرگترین تشییعهای تاریخ مربوط به امامین انقلاب است
جستجوی حقیقت در مهآلودگی ابطالپذیری پوپر/سطحینگری در علوم انسانی
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
تصویری از تابوت استاد مرحوم اکبر عبدی
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند
بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟
حافظه مکتوب ایران چگونه زنده میماند؟
بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی در فضای مجازی
صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد
خونخواهی رهبر شهید ادامه یک مطالبه تاریخی است؛ انتقام با بیشترین ضربه
اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵
خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد
خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ میشود
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار میشود
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
چت جی پی تی در سراسر جهان مختل شد
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر میشود
اتحادیه اروپا گوگل را ۸۹۰ میلیون یورو جریمه کرد
سیزدهمین پرتاب استارشیپ موفقیت آمیز بود
رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد
آغاز همکاری مشترک برای تدوین سند ملی صلاحیت حرفهای ICT
۳۵۰ پرونده دانشگاه پیامنور در دیوان عدالت اداری بررسی شد
ضرورت تدوین استانداردهای تازه برای خدمات پزشکی پیشرفته
تصمیمگیری درباره حضوری شدن دوره کارشناسی با شورای عالی امنیت ملی است
عزای عمومی برای مردی که خاطره مشترک میلیونها ایرانی بود
مرحله غیرمتمرکز المپیاد علمی دانشجویی کشور برگزار شد
آغاز حضوری سال تحصیلی جدید/آمادگی دانشگاهها برای سناریوهای مختلف
معیارهای جدید همترازی رشتههای دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد
پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟
رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد
تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت
امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله پذیر نیست
فروش بدون کارمزد خودرو در استانهای درگیر جنگ
کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند
جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
ثبت نام جذب دانشآموختگان دکتری در دانشگاهها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود
کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر میشود
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
تسهیلات ویژه دانشگاه آزاد برای اربعین امسال/ استقرار مواکب در ۵ مرز کشور
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد
حافظه مکتوب ایران چگونه زنده میماند؟
رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد
اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ
وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار میشود
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.