به گزارش ثریا - همانقدر که رمز و رازهای زیادی درباره Big Bang (مهبانگ یا انفجار بزرگ) وجود دارد، دوره کوتاه اما پرآشوبی که بلافاصله پسازآن روی داد نیز همچنان در مملو از ابهام است. دانشمندان هنوز بهطور دقیق نمیدانند که کیهان چگونه از یک دریای یکنواخت و تاریک به گردبادی آشفته و پر از ستارههای درخشان تبدیل شد؟ نخستین ستارهها چه ویژگیهایی داشتند و چگونه متولد شدند؟
تا امروز گمانهزنیهای متعددی در این راستا وجود داشته که هنوز هیچیک نتوانسته پاسخی قطعی برای این سؤالات ارائه کند. شاید یکی از دلایلی که هنوز نتوانستهایم به جواب این پرسشها برسیم، کمنور بودن شدید این دوره است (دورهای که تحت عنوان "سپیدهدم کیهانی" شناخته میشود) ؛ چرا که همین موضوع باعث میشود تا استنباط ویژگیهای اجرام اولیه کیهان بسیار دشوار و رصد مستقیم آنها تقریباً غیرممکن باشد.
سیگنال ۲۱ سانتیمتری رمزگشا
البته حالا و طبق گفته تیمی از اخترشناسان بینالمللی، این وضعیت در آستانه تغییر است. در مطالعه جدیدی که در نشریه Nature Astronomy منتشرشده، محققان استدلال میکنند که ما به آستانه رمزگشایی از یک سیگنال رادیویی بسیار قدیمی نزدیک شدهایم؛ سیگنالی که تنها ۱۰۰ میلیون سال پس از مهبانگ منتشرشده است.
این سیگنال که به نام سیگنال ۲۱ سانتیمتری شناخته میشود (نامش اشاره به طولموج مشخص آن دارد)، در دورهای منتشرشده که کیهان اولیه در حال زایش نخستین ستارهها و سیاهچالهها بوده است.
آناستازیا فیالکوف، اخترشناس دانشگاه کمبریج و یکی از نویسندههای این مطالعه، درباره این تحقیق گفت: «این فرصت منحصربهفردی است تا بتوانیم متوجه شویم که نور نخستین جهان چگونه از دل تاریکی سر برآورده است. گذار از جهانی سرد و تاریک به جهانی سرشار از ستارهها، داستانی است که ما تازه در آغاز فهم آن هستیم.»
چند صد هزار سال پس از انفجار بزرگ و پس از دورهای از سرد شدن، اولین اتمهای جهان عمدتاً از هیدروژن خنثی (شامل یک پروتون با بار مثبت و یک الکترون با بار منفی) شکل گرفتند.
اما شکلگیری نخستین ستارهها، این توازن را برهم زد. با فعال شدن این راکتورهای کیهانی، نوری از آنها ساطع شد که آنقدر پرانرژی بود که مجدداً این هیدروژنهای خنثی غالب را یونیزه کرد. در این فرآیند، آنها فوتونهایی منتشر کردند که نوری در طولموج مشخص ۲۱ سانتیمتر تولید کردند و حالا بهعنوان نشانه انکارناپذیری از زمان شکلگیری نخستین ساختارهای کیهانی شناخته میشود. رمزگشایی از این تابشها بهمنزله کلیدی برای باز کردن درهای دوره طلوع کیهان به شمار میرود.
توسعه مدلی برای رمزگشایی
حالا پژوهشگران با استفاده از تلسکوپ "آزمایش رادیویی برای تحلیل هیدروژن کیهانی" که در حال حاضر در حال کالیبره شدن است و همچنین آرایه عظیم Square Kilometer Array که در استرالیا در حال ساخت است، مشغول توسعه مدلی هستند که میتواند جرم اولین ستارهها (که گاهی بهعنوان ستارههای نسل سوم شناخته میشوند) را از دل سیگنال ۲۱ سانتیمتری استخراج کند.
پژوهشگران در روند توسعه این مدل کشف کردند که تا پیشازاین، اخترشناسان تأثیر سامانههای ستارهای موسوم به "دوگانههای پرتوی ایکس" را بهدرستی لحاظ نکرده بودند. اینها سامانههایی هستند که در آنها یک سیاهچاله یا ستاره نوترونی، در حال ربودن ماده از یک ستاره معمولی در مدار خود است و در این فرآیند نوری در طیف پرتوی ایکس تولید میشود.
بهطور خلاصه به نظر میرسد که این سامانههای پرتوی ایکس، روشنتر و پرشمارتر از چیزی هستند که پیشتر تصور میشد. فیالکوف دراینباره گفت: «ما اولین گروهی هستیم که وابستگی سیگنال ۲۱ سانتیمتری به جرم نخستین ستارهها را بهصورت منسجم مدلسازی کردهایم؛ ازجمله تأثیر نور فرابنفش ستارهای و تابش پرتوی ایکس از سامانههای پرتوی ایکس که در زمان مرگ نخستین ستارهها شکل میگیرند. این یافتهها حاصل شبیهسازیهایی هستند که شرایط آغازین کیهان (ازجمله ترکیب هیدروژن-هلیوم حاصل از مهبانگ) را در نظر میگیرند.»
درمجموع، این مطالعه گام امیدبخش دیگری در حوزه اخترشناسی رادیویی به شمار میرود؛ حوزهای که با پیشرفتهای اخیر، به کشف جهانی کاملاً تازه به نام"جهان با درخشندگی سطحی پایین" منجر شده است. جهانی که میتواند بهطور بالقوه درک ما از سپیدهدم کیهانی را به سطح بیسابقهای ارتقا دهد.
الوِی د لرا آسدو، اخترشناس کمبریج و یکی از محققان اصلی تلسکوپ REACH دراینباره توضیح داد: «پیشبینیهایی که ما ارائه دادهایم، پیامدهای عظیمی در مسیر درک ماهیت نخستین ستارگان در جهان دارند. ما شواهدی را ارائه کردهایم که نشان میدهد تلسکوپهای رادیویی ما قادرند جزئیاتی درباره جرم این ستارگان اولیه ارائه دهند و درعینحال مشخص شد که این نورهای اولیه ممکن است با ستارههای امروزی تفاوتهای چشمگیری داشته باشند.»
منبع: futurism
کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد
بازخوانی حادثه خروج اوپنایآی/ چگونه هوش مصنوعی مهاجم شد؟
رومینگ اربعین ارزانتر شد/ توصیه به استفاده از بستههای ایرانی
حال علامه امینی وقتی از مسیر مشایه به نزدیک کربلا میرسید، منقلب میشد
گوشهای از دلدادگی موکبداران عراقی در پیادهروی اربعین
اولین زیارت اربعین مادران داغدیده میناب؛ روایتی از دلهایی که سوخت
مریم همتیان بازیگر سینما و تئاتر درگذشت
داریوش فرضیایی بازیگر سریال جدید سیمافیلم شد
گانگستر مشهور سینما از دنیا رفت
مراسم یادبود اکبر عبدی برگزار شد؛ پخش سریال اکبر عبدی بعد از صفر
لطفاً زبان فارسی را تکه پاره نکنید!
پویش بزرگ کتابخوانی اربعین حسینی با محوریت «آب هرگز نمیمیرد» برگزار میشود
نخهای نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد میکند
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
برافراشتهشدن پرچم ایران در بینالحرمین
راهاندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازیهای رایانهای در کشور
رکورد سریع ترین پهپاد الکتریکی جهان شکسته شد
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی
ابر خوشه استارلینک صاحب ۲۴ ماهواره جدید شد
۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند
همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
تاسیسات آبی هفت ایالت آمریکا تحت حملات هک
صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶
وقتی لذت سلفی غمِ سوگ را میبلعد؛ ۲ حکم قضایی به نفع سینماگران ایرانی
طلب خونخواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)
«مرد عنکبوتی» با رکوردشکنی از راه رسید؛ درخشش «روز کاملاً جدید»
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
ورود بیش از سه میلیون زائر خارجی به عراق از اول محرم
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
کاهش ۵۰ درصدی خوردگی تجهیزات نیروگاهی با فناوری نانوحباب
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
رئیس دانشگاه الزهرا کربلا: نهضت حسینی مرزهای طایفهای را شکست داد
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
راهاندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات به زائران اربعین
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
مفاهیم نهجالبلاغه را در پیادهروی اربعین ترویج کنیم
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافتهای موسیقی خراسان
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
جزئیات آزمونهای دانشنامه و گواهینامه تخصصی پزشکی را اینجا بخوانید
اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسیر شغلی خود را طراحی میکنند
مدیر ارشد اوپن ای آی به این شبکه اجتماعی معتاد شده بود
متا تحقیق درباره خطرات اینستاگرام برای نوجوانان را نادیده گرفت
پرتاب ۵ هزار ماهواره آمازون برای بهبود کیفیت اینترنت در جهان
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
طلب خونخواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)
۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند
اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی
اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.