شبکه علمی ثریا- سید مصطفی میرزاباقری برزی، پژوهشگر و تحلیلگر ارشد رسانه و ارتباطات، یادداشتی را درباره جنگ روایتها به رشته تحریر در آورده که در ادامه میخوانیم:
«در میدان نبرد ممکن است دشمن را به عقب رانده باشیم، خطوط دفاعیاش را شکسته باشیم و یا حتی اقتدار نظامی خود را در میدان اثبات کرده باشیم؛ اما در میدان روایت تنها چیزی که مهم است این است که چه کسی داستان را تعریف میکند و چگونه تعریف میکند.
جنگ امروز، دیگر تنها با سلاح و تاکتیک نظامی تعیین نمیشود؛ بلکه با روایت، ادراک عمومی و قاب رسانهای شکل میگیرد و نتیجه آن، در ذهن مردم رقم میخورد نه صرفاً در میدان. متأسفانه باید گفت که در این میدان، ما گاه بازندهایم، نه به دلیل ضعف در قدرت میدانی، بلکه به دلیل عدم توانایی در روایتگری اثربخش و ساختارسازی رسانهای.
روایت؛ مهمترین سلاح در جنگ ترکیبی
در جنگهای اخیر به ویژه جنگ ۱۲ روزه با رژیم صهیونیستی، ما از حیث میدانی دست بالا را داشتیم: ابتکار، تکنولوژی بومی، هدفگیری نقطهزن، تاکتیکهای سیال و گاهی غافلگیرکننده. حتی مظلومیتی اصیل و قابل دفاع در سطوح بینالمللی. اما سوال اینجاست: چرا این موفقیتها و واقعیتها در سطح افکار عمومی بازتاب شایسته ندارد؟
پاسخ روشن است: چون ما روایت نمیکنیم یا اگر هم میکنیم، روایتهای ما نمیرسد یا شنیده نمیشود. رسانههای دشمن با قدرت شبکهای، زمانبندی دقیق و اشراف روانشناختی بر مخاطب، شکستهای خود را پیروزی جلوه میدهند و تصویر ما را وارونه میکنند. آنان در اتاق فرمان روایت، آینده میدان را میسازند ما اما هنوز درگیر پاسخهای دیرهنگام، بیروح و صرفاً خبری آن هم دیرهنگام هستیم.
ما حق داریم، اما حق شنیده نمیشود
یکی از خطاهای بنیادینی که گریبانگیر بخشهایی از جبهه رسانهای ما شده، این باور است که چون «حق با ماست»، پس مردم به طور طبیعی ما را خواهند دید و خواهند پذیرفت، اما واقعیت تلخ این است که دیده شدن مساوی با حق پنداشته شدن است، نه برعکس.
در عصر رسانه، صرف داشتن حق و حقیقت کافی نیست؛ آن حقیقت باید با زبانی روایت شود که بتواند: ۱- مخاطب را جذب کند، ۲- احساس او را درگیر کند، ۳- ذهن او را قانع کند و ۴- او را از تماشاگر به همراه، و از همراه به کنشگر تبدیل کند.
متأسفانه باید گفت که دشمن در این زمینه موفقتر عمل کرده و توانسته روایت را با تصویرسازی احساسی، دروغهای دقیق، گرافیک قوی و تولید مداوم، به ابزاری برای مدیریت ادراک عمومی تبدیل کند.
ما روایت داریم؛ فرمانده روایت نداریم
یکی از دلایل اصلی ضعف ما در میدان روایت، نداشتن یک قرارگاه روایتسازی منسجم و تخصصی است. همانطور که جنگ کلاسیک به اتاق عملیات، فرمانده میدانی و کار اطلاعاتی نیاز دارد، جنگ رسانهای هم نیازمند فرماندهی، راهبرد و کار ترکیبی و شبکهای است.
روایت مؤثر نباید صرفاً واکنشی، رسمی، و خشک باشد. بلکه باید: ۱- پیشدستانه باشد: روایتگری قبل از موج خبری دشمن، ۲- چندلایه باشد: ترکیب تحلیل، احساس، انسانمحوری و تصویر، ۳- مخاطب محور باشد: به زبان مردم، نه فقط برای نخبگان یا سیاستمداران و ۵- پیوسته باشد نه مقطعی یا حادثه محور.
برای این منظور، پیشنهاد مشخص آن است که: ۱- قرارگاه روایت ملی با ترکیب متخصصان رسانه، روانشناسان اجتماعی، فعالان میدانی، نویسندگان و تحلیلگران تشکیل شود، ۲- روایتها، بر اساس شناخت دقیق از مخاطب هدف، دستهبندی و طراحی شوند و ۳- خروجیهای این قرارگاه، صرفاً بیانیه و خبر رسمی نباشد؛ بلکه در قالبهای مختلف تولید محتوا (ویدئو، پادکست، رمان، مستند، موشنگرافی، شعر، نقاشی دیجیتال و…) عرضه شود.
روایتسازی، میدان آینده را میسازد
اگر روایت ما نتواند تصویر درستی از پیروزیها، مظلومیتها و واقعیتهای ما ارائه دهد، عملاً زمینه را برای روایتسازی جعلی دشمن فراهم کردهایم. جنگ روایت، جنگ آیندههاست. کسی که امروز روایت را میسازد، آینده را مینویسد. ما باید بپذیریم که «فرمانده روایت»، همانقدر مهم است که فرمانده میدان. بدون او، حتی پیروزیها نیز گم میشوند، تحریف میشوند و در حافظه جمعی نهادینه نمیشوند.
جمعبندی
ما هنوز نباختهایم؛ اما اگر در روایت ناتوان بمانیم، این خطر جدی وجود دارد که پیروزیهای ما، در حافظه افکار عمومی، به شکست تعبیر شوند. این جنگ ترکیبی، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند شناخت جدی از ابزار رسانه، مخاطب، محتوا و لحظه روایت است.
دشمن با روایتی منسجم، طراحیشده و هدفمند در حال ساختن چهرهای دروغین از واقعیت است، پس ما نیز باید در برابر آن، روایت بسازیم؛ نه روایت رسمی، نه روایت شعاری، بلکه روایتی انسانی، دقیق، احساسبرانگیز و کنشآفرین. در نهایت، این نبرد را آن کسی میبرد که بتواند واقعیت را در قالب روایتی نافذ، به ذهن و دل مخاطب برساند و این، تنها با فرماندهی روایت ممکن است.
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
هشدار قالیباف به ترامپ و دیگر رهبران جهان+عکس
حجتالاسلام قمی: زبان در وصف شما مردم مبعوث شده قاصر است
طرح روضههای خانگی سدره به مناسبت ماه محرم آغاز به کار کرد
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.