به گزارش ثریا نشست سالانه هیئت امنای بنیاد بوعلی‌سینا به ریاست سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و با تاکید بر بر نقش معرفی ابن‌سینا در تصویرسازی جهانی از ایران برگزار شد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این نشست با اشاره به شرایط خطیر کشور، گفت: در شرایط فعلی، تصویر ایران مورد اهمیت قرار گرفته است و ابن‌سینا شخصیت بسیار موجهی برای تصویرسازی و غنا بخشی از ایران است که فرهنگ و تمدن ما از میراث او بهره‌مند است.

رئیس هیئت امنای بنیاد بوعلی‌سینا افزود: کمتر شخصیتی مانند ابن‌سینا داریم که اینقدر دامنه شمول انسانی و بشری در کل جهان داشته باشد. ایران شخصیت‌های بزرگی داشته و دارد، اما در بین آنها، اگر نگوییم ابن‌سینا بی‌نظیر است، حتماً کم نظیر است. ابن‌سینا روح ملت ایران و به نحوی پرچم فکری کشور ما در جهان است. حوزه معرفی ابن‌سینا خط اتصال ایران به جهان اسلام و بلکه جهان فکری و انسانی است.

وزیر فرهنگ با اشاره به وظیفه کمک اعضای حقوقی هیئت امنای بنیاد در کمک به اجرای اهداف این بنیاد گفت: همه ما مدیون ابن‌سینا هستیم و باید بیش از این برای موفقیت بنیاد بوعلی کار کرد. ما غیر از شخصیت حقوقی‌مان، به عنوان یک شهروند ایرانی نیز مدیون میراث ابن‌سینا هستیم. خیلی از میراث تاریخی و تمدنی ما در همدان است که قله آن ابن‌سیناست. بایستی از این قله ارزشمند چه به لحاظ بارگاه و مزارش و چه از نظر میراث فکری او بهره ببریم. از مسئولان استان همدان انتظار می‌رود جدی‌تر به میدان بیایند و از ترویج و شناخت این میراث تمدنی حمایت و پشتیبانی کنند.

رئیس هیئت امنای بنیاد بوعلی‌سینا با یادکرد از فعالیت‌های مرحوم آیت‌الله طه محمدی در سال‌های ریاست بنیاد بوعلی، ایشان را شخصیتی برجسته در علوم و معارف اسلامی و حوزه علوم عقلی دانست و از سابقه دیرین او در تعلق خاطر به میراث ابن‌سینا تجلیل کرد.

صالحی انتصاب دکتر رحمتی به ریاست بنیاد را فرصت جدیدی برای فعالیت‌های این مؤسسه علمی ذکر کرد و گفت: ایشان از خطه همدان و شخصیتی دانشگاهی و فلسفی است که در حوزه ابن‌سینا پژوهی کارهای متعددی انجام داده و دارای ارتباط با دانشگاه‌های داخل و خارج از کشور است و حضورشان را مغتنم می‌دانیم. حضور ایشان می‌تواند نقطه عطفی برای بنیاد ابن‌سینا و حوزه ابن‌سینا شناسی فراهم کند. امیدواریم هم وزارت فرهنگ و هم استانداری همدان با درک و فهمی که از اهمیت میراث ابن‌سینا داریم، آن را برای کمک به فعالیت‌های بنیاد بوعلی عمل کنیم. سایر اعضای هیئت امنا نیز با هم‌افزایی ظرفیت‌ها، به کمک بیایند تا پرچم ابن‌سینا و ایران را بالا و بالاتر ببریم.

رحمتی: ابن‌سینا مظهر خودآگاهی عقلانی و معنوی ماست

انشاالله رحمتی، رئیس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی‌سینا نیز با ارائه گزارشی از ظرفیت‌ها و چشم‌اندازهای پیش‌بینی شده برای انجام فعالیت‌های علمی، پژوهشی و فرهنگی گفت: ابن‌سینا امروز می‌تواند منشأ ایجاد نشاط واقعی عقلانی و معنوی در جامعه باشد. آن چیزی که در این ایام پیش آمد بیداری نیروی لایزال ذهن و ضمیر ایرانیان بود که فراز و اوج آن اندیشه و آگاهی ابن‌سیناست. او در واقع مظهر خودآگاهی عقلانی و معنوی ماست که هر دو را توأمان دارد. بنیاد ابن‌سینا صرفاً بنیادی نیست که هدفش یادبود ابن‌سینا به عنوان بزرگترین مفاخر ما باشد، بلکه امروز می‌تواند الهام بخش و مبنای آگاهی ملی و مذهبی ما باشد و هویتمان را شکل دهد.

رحمتی با تشریح برنامه‌های پیشِ رو برای فعالیت‌های بنیاد در چهار سطح استانی، ملی، منطقه‌ای و جهانی گفت: وجود آرامگاه ابن‌سینا در همدان به عنوان منشأ نشاط و انگیزه در ابن‌سینا شناسی است که دفتر بنیاد فعالیت‌های خود را در استان با الهام از میراث این حکیم به انجام می‌رساند. در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی، کمتر شخصیت ایرانی مرضی الاطراف مثل ابن‌سینا داریم. امروزه در آکادمی‌های غربی، فیلسوفان، ابن‌سینا را نه به عنوان تاریخ فلسفه بلکه به عنوان خود فلسفه تدریس می‌کنند، همچنان که مورد رجوع و ستایش فیلسوفان مسیحی در گذشته بوده است.

رئیس بنیاد بوعلی‌سینا با نام بردن از برخی برنامه‌های مهم علمی و فرهنگی این بنیاد گفت: تولید و انتشار دفاتر ابن‌سیناشناسی و سفارش مقاله و شناسایی آخرین پژوهش‌های سینوی در داخل و خارج و چاپ و نشر آن در قالب عناوینی مانند ابن‌سینا و فلسفه دین، ابن‌سینا و فلسفه اخلاق، ابن‌سینا و فلسفه تحلیلی و ابن‌سینا، حکمت مشرقی، ابن‌سینا و اخلاق پزشکی و… از جمله برنامه‌هایی است که به تدریج در سالیان آینده انجام خواهد شد.

برگزاری همایش و نشست‌های تخصصی و عمومی در هر فصل در همدان و سایر نقاط کشور، برپایی نشست ماهانه "حکمتانه" برای بررسی میراث طبی و فلسفی با حضور متخصصان، پژوهشگران و علاقه‌مندان، برنامه نقد ماهانه کتب منتشر شده در حوزه ابن‌سینا، ادامه طرح تصحیح علمی-انتقادی القانون و دیگر کتب پزشکی ابن‌سینا، طرح ترجمه جدید از القانون به فارسی و مراودات علمی با کشورهای حوزه تمدنی ایران و کشورهای دیگر و تبادل تجربیات علمی در همایش‌های مشترک از جمله برنامه‌های پیشنهادی بنیاد بوعلی است که به جلسه هیئت امنا ارائه می‌شود.

رحمتی از اعضای هیئت امنا، وزارت فرهنگ، بنیاد ایران‌شناسی، وزارت میراث، سازمان ارتباطات، انجمن آثار و مفاخر و فرهنگستان‌های علوم پزشکی و علوم و استانداری همدان خواست با کمک به انجام فعالیت‌های علمی و پژوهشی و ترویجی این بنیاد، سهم خود را در ادای دین به میراث شیخ الرئیس ادا نمایند.

وی در پایان اظهار امیدواری کرد با تخصیص بودجه لازم، کارنامه ابن‌سینا پژوهی این بنیاد بیش از هر زمانی درخشان‌تر شود.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی: معرفی ابن‌سینا را عمومی‌تر کنید

علی اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی و عضو هیئت امنای بنیاد بوعلی‌سینا نیز با اعلام آمادگی این بنیاد برای کمک به فعالیت‌های ابن‌سیناپژوهی گفت: از ظرفیت‌های بنیاد ایران‌شناسی می‌توان برای معرفی ابن‌سینا استفاده کرد. بایستی علاوه بر معرفی ابن‌سینا به نخبگان، آن را به عموم مردم نیز بشناسانیم. در فعالیت‌های علمی نباید تنها به سطح نخبگان و دانشگاهیان بسنده کرد بلکه باید دانش آموزان و نوجوانان را نیز با این میراث آشنا کرد. ساده سازی کتاب‌هایی که درباره زندگی ابن‌سینا و میراث علمی او نوشته می‌شود، یکی از راهکارها برای عمومی کردن ابن‌سینا شناسی است. به طور مثال کتابی دیدم که بنیاد بوعلی چاپ کرده و مباحثی از فیزیک را که ابن‌سینا در شفا مطرح کرده، در آن به زبان فارسی امروزی نوشته بود. یا در مقاله دیگر به چگونگی ایجاد صوت، توسط ابن‌سینا اشاره شده است. چنین کتاب‌هایی برای مخاطبان در سطوح مختلف بایستی تهیه و منتشر شود. ما باید برای دانش آموزان، فلسفه و حکمت ابن‌سینا و طب را به زبان ساده بیان کنیم تا بچه‌ها و نوجوانان با مفاهیم و اساس فکر ابن‌سینا آشنا شوند.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی افزود: گفته شد که ۴۰ درصد آثار ابن‌سینا منتشر نشده، که جای نگرانی دارد و از طرفی همان آثار منتشر شده هم مستند و علمی نیست. ابن‌سینا مایه فخر ماست و جهان به او احترام می‌گذارد اما برخی پزشکان مدرن ما عمق اهمیت میراث او را درک نکرده‌اند. در مورد ارتباطات بین‌المللی باید فضایی ایجاد شود تا با هم‌افزایی امکانات، راه معرفی جهانی ابن‌سینا را هموارتر سازیم.

قائم مقام وزارت میراث: مگر چند شخصیت همه‌چیزدان مثل ابن‌سینا داریم

علی دارابی قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز گفت: واقعاً حسن انتخاب دکتر رحمتی را به اعضا و رئیس هیئت امنا تبریک می‌گویم. من سال‌هاست به ایشان ارادت دارم. فردی فرهنگی، علمی و دانشمند است که وجودشان فرصتی برای انجام کارهای شایسته در این حوزه است.

برای کمک به انجام فعالیت‌های بنیاد، دفتر بنیاد در آرامگاه را در شأن ابن‌سینا بازسازی خواهیم کرد، چرا که وضعیت فعلی شکل بسیار نامناسبی دارد. از طرفی بایستی ساختمانی آبرومند که حتی جزو بازدیدهای گردشگران باشد برای بنیاد ابن‌سینا ساخته شود. این کار می‌تواند توسط شهرداری یا از طریق مسئولیت‌های اجتماعی صورت گیرد. مگر ما چند شخصیت داریم که مثل ابن‌سینا در دایره المعارف جلوی توضیح اسمش، همه‌چیزدان نوشته‌اند. اگر کشورهای دیگر یک نفر مثل او را داشتند، خیلی کارها برایش انجام می‌دادند.

بودجه در نظر گرفته شده برای بنیاد با توجه به گرانی‌ها به ویژه در حوزه کاغذ و چاپ و نشر، باید متناسب با وظایف و برنامه‌های در نظر گرفته شده باشد.

جوادی: با این بودجه‌ها کار اساسی انجام نمی‌شود

محسن جوادی معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: خوشحالم که دکتر رحمتی که از استادان برجسته فلسفه بخصوص در حوزه ابن‌سیناپژوهی است و آثار خیلی خوبی در این زمینه دارند، مسئولیت این بنیاد را قبول کردند و از آقای وزیر و اعضای هیئت امنا هم بابت این انتخاب ممنون هستم.

وی افزود: واقعیت این است که در بحث بودجه، قیمت‌ها خیلی درست دیده نشده و هزینه خیلی بیشتر از این‌هاست. گذشته از این حتی با چهار یا پنج میلیارد هم نمی‌توان کارهای خوبی کرد. مثلاً برای اجرای یک برنامه بین‌المللی تنها مبلغ دو میلیارد هزینه تهیه بلیط خواهد شد. بنابراین بیشتر از اینکه از مقدار بودجه پیشنهادی کم شود، به فکر منابعی برای تأمین آن باشیم.

جوادی بیان کرد: برای تسریع در انجام فعالیت‌های علمی و گرد هم آمدن پژوهشگران و دانشجویان برای همکاری با بنیاد، معاونت فرهنگی ارشاد دفتری در اختیار بنیاد قرار خواهد داد.

زلفی‌گل: جشنواره‌ای فرا رشته‌ای به نام ابن‌سینا برگزار شود

محمدعلی زلفی‌گل، بازرس بنیاد بوعلی‌سینا و نماینده فرهنگستان علوم نیز با ارائه گزارشی از وضعیت مالی و تأمین بودجه از کمک‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تقدیر کرد و گفت: اگر قرار باشد همایش بین‌المللی برای ابن‌سینا برگزار شود، چنین بودجه‌هایی کفاف نمی‌دهد، در عین حال هم بایستی محل تأمین منابع به گونه‌ای باشد که بودجه تصویبی هیئت امنا محقق شود نه اینکه درصد کمی از آن تأمین شود.

زلفی‌گل با اشاره به اهمیت معرفی میراث ابن‌سینا به نسل جوان، گفت: در مورد مباحث ترویجی وشناساندن ابن‌سینا به نسل جوان و به ویژه نخبگان، می‌تواند با تولید انیمیشن و کلیپ‌های کوتاه برای بچه‌ها و انتشار در فضای مجازی این بخشی از جامعه را با ابن‌سینا بیشتر آشنا کرد.

وی در ادامه افزود: پیشنهاد می‌کنم در بخش نخبگانی هم با توجه به شخصیت جامع الاطراف و فرا رشته‌ای ابن‌سینا، که در شیمی، فیزیک و پزشکی سرآمد بوده است جشنواره‌ای با نام ابن‌سینا برای رقابت بین گروه‌های تحقیقاتی فرا رشته‌ای در معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری برگزار شود تا هم جایگاه ابن‌سینا در بین نخبگان بیشترشناسانده شود و هم در زمینه کارهای گروهی، تیمی و فرار رشته‌ای فرهنگ سازی انجام شود.

اعوانی: موضوعی کردن علوم را ابن‌سینا انجام داده است

غلامرضا اعوانی عضو هیئت امنای بنیاد بوعلی‌سینا نیز گفت: غربی‌ها می‌گویند ابن‌سینا همه فلسفه‌اش را از ارسطو گرفته است در حالی که اگر کسی ارسطو را خوانده باشد و با ابن‌سینا مقایسه کند، به جریان بسیار عظیم الهی در حکمت ابن‌سینا واقف خواهد شد.

وی بیان کرد: مبنای کار ارسطو جوهر است. اما مبنای کار ابن‌سینا وجود و ماهیت است. ابن‌سینا نخستین کسی است که تمایز میان وجود و ماهیت، زیادت وجود بر ماهیت، واجب‌الوجود و ممکن‌الوجود را مبنای متافیزیک قرار داده و چنین چیزِ شگفت‌انگیزی پیش از او اصلاً در فلسفه سابقه نداشته است. برهان وجود و امکان نیز که به تعبیر ژیلسون بزرگترین و بهترین برهان متافیزیک است، از ابداعات ابن‌سیناست.

اعوانی تصریح مرد: از طرفی ابن‌سینا علوم را اگزومتایز یا موضوعی کرده است، اقلیدس هندسه را اگزومتایز کرده، پس از او ارسطو برای فلسفه می‌خواست همین کار را انجام بدهد اما نواقصی داشت. اما ابن‌سینا تنها کسی بود که قوانین منطقی را کشف کرد. در قرن گذشته چند تا از بزرگترین منطق دانان جمع شدند تا هندسه را اگزومتایز کنند اما نتوانستند. اما هزار سال پیش ابن‌سینا این کار را برای تمامی علوم انجام داده است. و تمامی علوم را اگزومتایز کرده است، حتی مهمترین علم را که علم الهیات باشد موضوعی کرد.

وی افزود: شما تعجب می‌کنید اگر بدانید ۴۰ درصد آثار ابن‌سینا تا کنون چاپ نشده است و آن‌هایی هم که چاپ شده‌اند اعتبار علمی ندارند. چاپ کتاب در سطح بین‌المللی استانداردهایی دارد. در اروپا دکتر برتولاچی داوطلب شده و الهیات را برای اتحادیه اروپا تصحیح کرده است و تنها ۱.۲ میلیون یورو برای الهیات بودجه گرفته است.

استاد فلسفه گفت: شما تعجب می‌کنید اگر بدانید که قانون ابن‌سینا در غرب ۷ بار تاکنون تصحیح شده است. در آخرین تصحیح، معادل کلمات یونانی و لاتین کلمات عربی نیز آمده است و این‌قدر کار علمی روی آن انجام شده است. الان هم مجدداً دارند در جوامع اسلامی دنبال کسانی می‌گردند که در حوزه ابن‌سینا و ابن رشد کار کرده است.

امرایی: استانداری همدان به فعالیت‌های بنیاد بوعلی کمک می‌کند

حمزه امرایی، معاون سیاسی، امنیتی استانداری به نمایندگی از استانداری همدان نیز گفت: در بحث تأمین نیروی انسانی، تعمیر و تجهیزات ساختمان و انجام سایر برنامه‌های علمی بنیاد بوعلی، استانداری کمک لازم را انجام خواهد داد تا بنیاد بتواند دوام و قوام بیشتری داشته باشد و در فضای فرهنگی استان و کشور بیش از پیش شاهد شکوفایی و اثرگذاری آن باشیم.

نیکنام: در فضای پس از جنگ، ایران با ابن‌سینا به جهان معرفی شود

محمدحسین نیکنام، نماینده فرهنگستان علوم پزشکی نیز با گرامی‌داشت یاد آیت‌الله طه محمدی و تقدیر از تلاش‌های صورت گرفته، گفت: بعد از این حوادث اخیر و این جنگ تحمیلی، ایران وارد یک فضای جدیدی از نگاه بین‌الملل نسبت به ایران شده است و به تعبیری عزت و شهرتی که ایران پیدا کرده است که همه می‌خواهند بیشتر راجع به ایران بدانند، بخوانند و بشنوند. باید از این فضای جدید بین‌المللی استفاده کنیم، و یکی از عرصه‌های خوب آن همین بنیاد است.

وی گفت: باید در زمینه فعالیت‌های بین‌المللی مانند آنچه در ترکیه یا ازبکستان در مورد ابن‌سینا فعالیت می‌شود، نشست‌های بین‌المللی با حضور شرق‌شناسان و ابن‌سینا پژوهان برپا شود. همه آنان که در زمینه بوعلی‌سینا در جهان فعالیت می‌کنند، به نوعی اعوان و انصار ما هستند. بایستی سطوح مختلف برای معرفی ابن‌سینا کار شود و جلسات متن خوانی از قانون و سایر کتب پزشکی ابن‌سینا برای جوانان و علاقمندان برگزار شود.

دیوسالار: ابن‌سینا شناسان را با ایران شناسان به ایران می‌آوریم

حسین دیوسالار نماینده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز گفت: مأموریت ما در سازمان فرهنگ و ارتباطات، تعامل بیشتر با کنشگران و فعالان فرهنگی بین‌المللی است که نمونه آن برگزاری اجلاس ایران‌شناسان در آینده است و آمادگی داریم بخش ویژه‌ای برای ابن‌سینا شناسان نیز در کنار این همایش ایجاد کنیم.

وی تصریح کرد: فاصله بودجه بنیاد با آنچه در کشورهای عربی و ترکیه و… هزینه می‌شود، خیلی زیاد است. اگرچه تمرکز بنیاد بر رویکردهای علمی و پژوهشی است، به نظر می‌رسد رویکرد فرهنگی و هنری آن بایستی بیشتر شود و سازمان فرهنگ و ارتباطات می‌تواند در بخش اجرایی و عملیاتی برای تحقق آن کوشش کند. در حوزه چاپ و نشر نیز مرکز ساماندهی ترجمه و نشر این سازمان آماده است در زمینه انتشارات بین‌المللی و توزیع همکاری کند.

دیوسالار اضافه کرد: این سازمان برای همکاری در تعریف جایزه‌ای معتبر و بین‌المللی برای ابن‌سینا آمادگی دارد با بنیاد و سایر سازمان‌های مرتبط همکاری نمایند.

دارایی: دفتر بنیاد بوعلی در تهران دایر می‌شود

توکل دارایی، قائم مقام بنیاد بوعلی‌سینا نیز با ارائه گزارشی از وضعیت بودجه و فعالیت‌های سال گذشته این بنیاد درباره حسابرسی و بودجه سال جاری ۱۴۰۴، جمله کمبود نیروی متخصص و همکار، اختصاص بودجه برای امور پشتیبانی و تدارکاتی، وضعیت ساختمان فعلی بنیاد و برگزاری نمایشگاه‌ها توضیح داد و گفت: پیشنهاد برپایی هفته جهانی ابن‌سینا از ۲۶ امرداد که تولد واقعی ابن‌سینا بر اساس رساله سرگذشت است تا اول شهریور که در تقویم رسمی روز بزرگداشت بوعلی و روز پزشک است، به وزارت فرهنگ داده شده است و اگر شرایط فراهم شود ستادی ملی برای هماهنگی در این زمینه تشکیل خواهد شد.

وی همچنین همچنین ایجاد دفتر بنیاد بوعلی‌سینا در تهران که به تصویب اعضای هیئت امنا رسید، فرصت ارتباط آسان و همکاری نزدیک ابن‌سینا پژوهان و پژوهشگران سینوی را با بنیاد در پایتخت فراهم خواهد کرد.

منبع: مهر