به گزارش ثریا امروز سالگرد شهادت امام رضا (ع) است. امام رضا (ع) در یکی از پرچالشترین ادوار اسلامی توانست با ترکیب حکمت فرهنگی و تدبیر سیاسی، جریانساز شود. حلقههای علمی، مناظرات فکری، ارتباط مستقیم با مردم و استفاده از جایگاه ولایتعهدی بهعنوان سکوی تبلیغ مکتب، مجموعهای منسجم را پدید آورد که آثارش در تاریخ فرهنگ ایران و هویت شیعی تا امروز ادامه دارد.
به همین مناسبت با حجت الاسلام امیر حسنلو به گفتگو پرداختیم که حاصل آن در ادامه تقدیم مخاطبان میشود:
حجت الاسلام امیر حسنلو با اشاره به فضای فکری و فرهنگی روزگار امام رضا (ع) گفت: دوران امام رضا (ع) در اوج عصر موسوم به «نهضت ترجمه» بود؛ حرکتی که از زمان منصور عباسی آغاز و در عهد مأمون به اوج رسید. تا جایی که آثار فلسفی افلاطون و ارسطو، علوم هند و ریاضیات ایرانی به زبان عربی ترجمه میشد. بغداد، مرو و نیشابور به پایتختهای علمی بدل شدند و مناظرات دینی و فلسفی میان مسلمانان، مسیحیان، یهودیان و حتی زرتشتیان رونق داشت.
وی افزود: این شکوفایی علمی، هرچند ظاهری مثبت داشت، اما پیامدهای جانبی آن ایجاد مکاتب متعارض با قرآن و سنت بود؛ جریاناتی که از شک و الحاد تا جبرگرایی و انکار معاد را ترویج میکردند. در چنین شرایطی، جامعه اسلامی بیش از هر زمان دیگر به یک «مرجع فکری امن» نیاز داشت؛ نقشی که امام رضا (ع) به بهترین شکل ایفا کرد.
حسنلو سیره فرهنگی امام را الگوسازی در متن جامعه بیان کرد و گفت: امام رضا (ع) با دو ابزار اصلی وارد میدان عرصه فرهنگی شد که شامل فرهنگ گفتگو و سبک زندگی الگو بود در فرهنگ گفتگو مناظرات تاریخی ایشان از جمله با جاثلیق و رأسالجالوت نهتنها به دفاع از عقاید اصلاحآمیز اسلام انجامید، بلکه شیوه مناظره علمی بدون خشونت و با استفاده از استدلال قرآنی را نهادینه کرد. این مناظرات در دربار مأمون نیز برگزار شد و به دلیل گستره مخاطبان، آثار فرهنگی وسیعی گذاشت.
وی در زمینه سبک زندگی امام اظهار داشت: حضور همیشگی در میان مردم، اطعام بدون تبعیض، نشستن بر سر سفره با خدمتکاران و میهمانان، ترویج تغذیه سالم و بهداشت پیشگیرانه مواردی که حتی در نامهها و توصیههای ایشان برجسته است همگی الگویی پایدار برای زندگی اسلام متعادل فراهم ساخت.
این استاد حوزه علمیه در خصوص پذیرش ولایتعهدی و تبدیل بحران به فرصت عنوان کرد: ولایتعهدی به امام تحمیل شد؛ مأمون در ظاهر میخواست با این کار مشروعیت خود را نزد مردم تقویت کند، اما امام رضا (ع) با حکمت و آیندهنگری، این دام سیاسی را به بستر گسترش معارف شیعی تبدیل کرد.
حسنلو ارتباط بیواسطه با مردم شرق جهان اسلام بهویژه ایرانیان و تقویت ریشه محبت به اهلبیت (ع) را از پیامدهای این دوره بیان و عنوان کرد: تثبیت جایگاه علمی و معنوی شیعه در نگاه عموم، حتی میان غیرشیعیان، به دلیل رفتار متین امام در مناظرات و مجالس علمی از پیامدهای این دوره به شمار میرود.
وی با اشاره به اهداف پنهانی مأمون و ناکامی او تصریح کرد: مأمون با دعوت ظاهری از امام به مرو، در پی سه هدف بود: کاهش فشار سیاسی مخالفان عباسی، کسب مشروعیت از طریق انتساب به خاندان پیامبر (ص) و کنترل شیعیان با در حاشیه قراردادن امام.
استاد حوزه علمیه ادامه داد: استراتژی امام که شامل سخنرانیهای روشنگر، مناظرهها، تبیین ماهیت واقعی امامت بود باعث شد این اهداف نهتنها محقق نشود، بلکه جایگاه اهلبیت (ع) در اذهان عمومی تقویت شود. پس از مأمون، شورشها علیه عباسیان دوباره اوج گرفت که نشانه شکست سیاست اوست.
وی در رد تحریف تاریخی درباره تشیع ایرانیان گفت: واقعیت تاریخی نشان میدهد که گرایش ایرانیان به اهلبیت (ع) از صدر اسلام آغاز شد. نقش شعار «الرضا من آل محمد (ص)» در بسیج ایرانیان علیه امویان، و استقبال گسترده مردم نیشابور از کاروان امام رضا (ع) نمونههای آشکار این ارتباط عمیقاند. این شواهد، ادعای پیدایش تشیع در عهد صفویه را مردود میسازد.
حسنلو به پیوند فرهنگ و سیاست در منظومه فکری امام رضا (ع) اشاره و اظهار داشت: امام رضا (ع) سیاست را بر پایه فرهنگ معنا میکرد. با تکیه بر اصل «امام حافظ دین و جانشین انبیا است» به شاگردان خود آموخت که هر حکومت فاقد ارتباط مشروع با ولایت الهی، غاصب است. این نگاه نهتنها خطمشی فرهنگی امام را تقویت کرد، بلکه در تربیت نیروهای فکری و سیاسی مؤثر بود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: سیره امام هشدار میدهد جامعهای که بستر فرهنگی قوی نداشته باشد، در برابر تهاجم اندیشههای بیگانه آسیبپذیر است. امروز نیز بسیاری از بحرانهای مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی ریشه در ضعف فرهنگ عمومی و بیتوجهی به آموزش نسل جوان دارد.
منبع: مهر
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران
کلاسهای تابستانی دانشگاه آزاد مجازی شد
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
گروههای امدادی دانشگاه آزاد از نخستین لحظات تشییع رهبر شهید به خدمترسانی زائران پرداختند
محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار میرود
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
رزمندگان هوافضای سپاه در آماده باش کامل عملیاتی
کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین
چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
دعوت ستاد کانونهای مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید
تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
آیا تو را تشییع میکنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟
رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت میدانستند
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد
«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغههای نوجوانان
قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل
۴.۵ میلیون دانشآموز در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند
فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب
استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است
وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است
۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده میشود
مدرسه کانون هویتسازی و پرورش عزت و امید است
لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد
چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟
کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداریها را آشکار میکند
اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان
کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان میشود
لحظهبهلحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی میشود
گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
رزمندگان هوافضای سپاه در آماده باش کامل عملیاتی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.