شبکه علمی ثریا- علیرضا حسنزاده، انسانشناس به مناسبت روز ملی مردمشناسی با نگاهی به نام گذاری این روز و تأکید دوباره بر عدالت میراثی در یادداشتی نوشت: روز ملی مردمشناسی تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای بازاندیشی درباره مفاهیم و دالهای غایب، درباره مطالبات بحق مردم ایران و درباره مفاهیم بنیادینی چون عدالت میراثی. بیاییم از همین روزها آغاز کنیم.
چهارم شهریور، سالروز تولد کورش کبیر بود، و هفتم آبان، روز گشایش دروازههای بابل و آزادی انسانهای دربند به دست اوست. آیا این رخدادهای مردمی پذیرفته شدهاند؟! بیتوجهی به چنین روزهایی یادآور این حقیقت است که کوشش برای تحقق عدالت میراثی در عرصههای فرهنگ (تولیدات صدا و سیما) و آموزش (کتب درسی و…)، وظیفهای انکارناپذیر بر دوش ما مردمشناسان ایران است. عدالت میراثی یعنی توجه همزمان و برابر به تمام عناصر هویتی و تاریخی ما، نه گزینش سلیقهای و حذف بخشی از گذشته.
اما پرسش بنیادین پابرجاست: جای کورش کبیر، داریوش کبیر، آریوبرزن، آرتمیس، بابک خرمدین، حافظ و فردوسی در صنعت فیلمسازی ما کجاست؟!
در متون درسی ما آیا نگاه برابر و عادلانهای به تاریخ ایران وجود دارد؟
آیا صدای زنان و مردانی که جان و عمرشان را برای ایران گذاشتند شنیده میشود؟
آیا کودکان کولبر، سوختبر و کارگر در این روایت جایی دارند؟
آیا زنان بزرگ دوره مشروطه معرفی شدهاند؟
آیا نامهایی چون فروغی، علیاصغر حکمت یا استاد پور داوود که در شکلگیری گفتمان هویت ملی نقش کلیدی داشتهاند، در کتابهای درسی آمده است؟
صریح بگوییم: نیست و نیامده! و اگر نیست، باید بپذیریم که عدالت میراثی، دال غایب ماست؛ نه فقط در سطح واژه و گفتمان، بلکه در سطح واقعیت انضمامی و تجربه زیسته.
آیا در کتابهای درسی نشانی از اخلاق زیستمحیطی بلوچها هست؟ آیا فرهنگ زیست در منظر دریای کاسپی بازتاب یافته است؟ حقیقت آن است که ما هنوز عدالت شناختی را نپذیرفتهایم؛ تنوع نظامهای دانایی را به رسمیت نشناختهایم. و ندانستهایم که فرهنگ پرشکوه ایران، فرهنگی چندصدایی است؛ برآمده از متون چندزبانه، اساطیر متنوع و تجربههای رنگارنگ مردمان این سرزمین.
ما هنوز درباره بنیانگذاران مکتب هتروگلیسای ایرانی – چندصدایی ایرانی – چون کورش کبیر، زرتشت بزرگ، ابوریحان بیرونی، حافظ و مولانا و میراث گرانسنگ آن در عرصه رسانههای رسمی و کتب درسی چیزی نگفتهایم. این یعنی در فرهنگی که باید روایتگر همبستگی ملی برآمده از تنوع باشد، صدای رنگینکمانی هویت ایرانی ناشنیده مانده است.
از همینرو امروز، در روز ملی مردمشناسی، باید صدای مردم ایران را بازتاب دهیم: صدای مطالبه عدالت میراثی، عدالت شناختی و معرفتی، و پذیرش نظامهای معرفتی متنوع در این سرزمین کهن.
دیروز در کوشک باغ هنر از دالهای غایب دیگری سخن گفتم: از «زندگی خوب»، از کودکان کولبر و سوختبر، از شکافهای طبقاتی و فاصلههای مرکز و حاشیه حتی در دل تهران. اینها واقعیتهایی هستند که اگر دیده نشوند، سخن گفتن از آرمانهای متعالی چیزی جز شعاری تو خالی نخواهد بود. کارکرد میراث فرهنگی نیز تنها در بستر «زندگی خوب» معنا پیدا میکند. جامعه فقیر نمیتواند حافظ میراث کهن خود باشد چرا که زندگی از او دریغ شده است. پس بپذیریم دال غایب «زندگی خوب» – چه به مثابه واقعیت انضمامی و چه به مثابه مفهوم گفتمانی – همچنان مسئله اصلی ماست. بپذیریم عدالت میراثی مفهوم گفتمانی و دال غایب ما چه به مثابه مفهوم و چه در سیاستگذاری و واقعیت انضمامی زندگی است.
روز ملی مردمشناسی یادآور این حقیقت است که مردمشناسی نه صرفاً دانشی دانشگاهی، که بازتاب صدای مردم و پژواک مطالبات آنان است.
اعلام آخرین مهلت اعلام آمادگی دانشگاهها برای برگزاری آزمون سامفا
دانشجویان تحصیلات تکمیلی از مهر ماه صاحب «ردا کارت» میشوند
ابلاغ دستور جدید وزارت علوم درباره پذیرش دانشجوی استاد محور
هوش مصنوعی اپل را وادار به محدودسازی برنامه کشف باگ کرد
اربعین چیزی ورای یک رویداد صرف مذهبی است/اربعین و مسئله سرمایه اجتماعی
اعلام نتایج نهایی مرحله نخست آزمون حفظ تخصصی قرآن
ماجرای کتاب دیده نشده مشروطیت چه بود؟
فراخوان بیستوهشتمین همایش کتاب سال حوزه تمدید شد
خدمترسانی بخشهای مختلف حرم مطهر حضرت عباس(ع) به زائران اربعین حسینی
زیارت اربعین، نقشهراه عبور از حیرت به بصیرت
آمار و بیوانفورماتیک به دانشکده هوش مصنوعی علم و فرهنگ اضافه شد
کشف یک قمر ناشناخته با ساختاری عجیب در سیارک «نیسا»
روباتی با دستان اره ای به نجات انسانها می رود
اینجا کربلاست؛ جایی که قاب عکس محبوب، مرهمی است بر دلهای خسته و بیتاب
تقویم آموزشی نیمسال اول دانشگاه خوارزمی اعلام شد
برچسب جدید تشخیص بیماری را متحول می کند
بخشنامه سازمان سنجش درباره جزئیات آزمون بسندگی زبان عربی
اوپن ای آی بهای ترجیح کارمندان خارجی به آمریکایی را می پردازد
آخرین وضعیت امنیت سایبری زیرساختهای راهآهن کشور
رئیس دانشگاه هنر شیراز ابقا شد
فرماندهان امروز ما اساتید دانشگاه و صاحبنظران حوزه علم و فناوری هستند
متا، آنتروپیک، گوگل و اوپن ای آی به کاخ سفید احضار شدند
پلتفرم ایرانی تست حملات سایبری به AI ساخته شد
ماجرای کاروانی در مشایه کربلا که چند مرجع تقلید در آن حاضر بودند
خوانشی از حکمرانی شبکهای، مشارکت اجتماعی و ظرفیت تمدنسازی اربعین
نوای «یالثارات الحسین» در پیادهروی جاماندگان تهران/طنین عشق در پایتخت
اربعین یک «تجربه همسرنوشتی» ایجاد کرد/وحدت نیازمند مراقبت است
تکمیل بزرگترین مجتمع اسکان زائران اربعین در کربلا
برگزاری محفل انس با قرآن ویژه اربعین حسینی در حرم عبدالعظیم
اربعین، مانور تمدن سازی مهدوی؛ وقتی قدرت نرم از مرزها فراتر می رود
کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد
بازخوانی حادثه خروج اوپنایآی/ چگونه هوش مصنوعی مهاجم شد؟
رومینگ اربعین ارزانتر شد/ توصیه به استفاده از بستههای ایرانی
حال علامه امینی وقتی از مسیر مشایه به نزدیک کربلا میرسید، منقلب میشد
گوشهای از دلدادگی موکبداران عراقی در پیادهروی اربعین
اولین زیارت اربعین مادران داغدیده میناب؛ روایتی از دلهایی که سوخت
مریم همتیان بازیگر سینما و تئاتر درگذشت
داریوش فرضیایی بازیگر سریال جدید سیمافیلم شد
گانگستر مشهور سینما از دنیا رفت
مراسم یادبود اکبر عبدی برگزار شد؛ پخش سریال اکبر عبدی بعد از صفر
لطفاً زبان فارسی را تکه پاره نکنید!
پویش بزرگ کتابخوانی اربعین حسینی با محوریت «آب هرگز نمیمیرد» برگزار میشود
نخهای نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد میکند
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
برافراشتهشدن پرچم ایران در بینالحرمین
راهاندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازیهای رایانهای در کشور
رکورد سریع ترین پهپاد الکتریکی جهان شکسته شد
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی
ابر خوشه استارلینک صاحب ۲۴ ماهواره جدید شد
۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند
همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
تاسیسات آبی هفت ایالت آمریکا تحت حملات هک
صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶
وقتی لذت سلفی غمِ سوگ را میبلعد؛ ۲ حکم قضایی به نفع سینماگران ایرانی
طلب خونخواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)
«مرد عنکبوتی» با رکوردشکنی از راه رسید؛ درخشش «روز کاملاً جدید»
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
ورود بیش از سه میلیون زائر خارجی به عراق از اول محرم
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
کاهش ۵۰ درصدی خوردگی تجهیزات نیروگاهی با فناوری نانوحباب
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
رئیس دانشگاه الزهرا کربلا: نهضت حسینی مرزهای طایفهای را شکست داد
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
طلب خونخواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی
برافراشتهشدن پرچم ایران در بینالحرمین
نخهای نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد میکند
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
راهاندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازیهای رایانهای در کشور
صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.