کد خبر: 165546
ف
روز ملی مردم شناسی فرصتی برای بازاندیشی مفاهیم و دال‌های غایب درباره مطالبات بحق مردم ایران و درباره مفاهیم بنیادینی چون عدالت میراثی است.

شبکه علمی ثریا- علیرضا حسن‌زاده، انسان‌شناس به مناسبت روز ملی مردم‌شناسی با نگاهی به نام گذاری این روز و تأکید دوباره بر عدالت میراثی در یادداشتی نوشت: روز ملی مردم‌شناسی تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای بازاندیشی درباره مفاهیم و دال‌های غایب، درباره مطالبات بحق مردم ایران و درباره مفاهیم بنیادینی چون عدالت میراثی. بیاییم از همین روزها آغاز کنیم.

چهارم شهریور، سالروز تولد کورش کبیر بود، و هفتم آبان، روز گشایش دروازه‌های بابل و آزادی انسان‌های دربند به دست اوست. آیا این رخدادهای مردمی پذیرفته شده‌اند؟! بی‌توجهی به چنین روزهایی یادآور این حقیقت است که کوشش برای تحقق عدالت میراثی در عرصه‌های فرهنگ (تولیدات صدا و سیما) و آموزش (کتب درسی و…)، وظیفه‌ای انکارناپذیر بر دوش ما مردم‌شناسان ایران است. عدالت میراثی یعنی توجه همزمان و برابر به تمام عناصر هویتی و تاریخی ما، نه گزینش سلیقه‌ای و حذف بخشی از گذشته.
اما پرسش بنیادین پابرجاست: جای کورش کبیر، داریوش کبیر، آریوبرزن، آرتمیس، بابک خرمدین، حافظ و فردوسی در صنعت فیلم‌سازی ما کجاست؟!
در متون درسی ما آیا نگاه برابر و عادلانه‌ای به تاریخ ایران وجود دارد؟
آیا صدای زنان و مردانی که جان و عمرشان را برای ایران گذاشتند شنیده می‌شود؟
آیا کودکان کولبر، سوخت‌بر و کارگر در این روایت جایی دارند؟
آیا زنان بزرگ دوره مشروطه معرفی شده‌اند؟
آیا نام‌هایی چون فروغی، علی‌اصغر حکمت یا استاد پور داوود که در شکل‌گیری گفتمان هویت ملی نقش کلیدی داشته‌اند، در کتاب‌های درسی آمده است؟
صریح بگوییم: نیست و نیامده! و اگر نیست، باید بپذیریم که عدالت میراثی، دال غایب ماست؛ نه فقط در سطح واژه و گفتمان، بلکه در سطح واقعیت انضمامی و تجربه زیسته.

آیا در کتاب‌های درسی نشانی از اخلاق زیست‌محیطی بلوچ‌ها هست؟ آیا فرهنگ زیست در منظر دریای کاسپی بازتاب یافته است؟ حقیقت آن است که ما هنوز عدالت شناختی را نپذیرفته‌ایم؛ تنوع نظام‌های دانایی را به رسمیت نشناخته‌ایم. و ندانسته‌ایم که فرهنگ پرشکوه ایران، فرهنگی چندصدایی است؛ برآمده از متون چندزبانه، اساطیر متنوع و تجربه‌های رنگارنگ مردمان این سرزمین.

ما هنوز درباره بنیان‌گذاران مکتب هتروگلیسای ایرانی – چندصدایی ایرانی – چون کورش کبیر، زرتشت بزرگ، ابوریحان بیرونی، حافظ و مولانا و میراث گرانسنگ آن در عرصه رسانه‌های رسمی و کتب درسی چیزی نگفته‌ایم. این یعنی در فرهنگی که باید روایت‌گر همبستگی ملی برآمده از تنوع باشد، صدای رنگین‌کمانی هویت ایرانی ناشنیده مانده است.
از همین‌رو امروز، در روز ملی مردم‌شناسی، باید صدای مردم ایران را بازتاب دهیم: صدای مطالبه عدالت میراثی، عدالت شناختی و معرفتی، و پذیرش نظام‌های معرفتی متنوع در این سرزمین کهن.

دیروز در کوشک باغ هنر از دال‌های غایب دیگری سخن گفتم: از «زندگی خوب»، از کودکان کولبر و سوخت‌بر، از شکاف‌های طبقاتی و فاصله‌های مرکز و حاشیه حتی در دل تهران. این‌ها واقعیت‌هایی هستند که اگر دیده نشوند، سخن گفتن از آرمان‌های متعالی چیزی جز شعاری تو خالی نخواهد بود. کارکرد میراث فرهنگی نیز تنها در بستر «زندگی خوب» معنا پیدا می‌کند. جامعه فقیر نمی‌تواند حافظ میراث کهن خود باشد چرا که زندگی از او دریغ شده است. پس بپذیریم دال غایب «زندگی خوب» – چه به مثابه واقعیت انضمامی و چه به مثابه مفهوم گفتمانی – همچنان مسئله اصلی ماست. بپذیریم عدالت میراثی مفهوم گفتمانی و دال غایب ما چه به مثابه مفهوم و چه در سیاست‌گذاری و واقعیت انضمامی زندگی است.

روز ملی مردم‌شناسی یادآور این حقیقت است که مردم‌شناسی نه صرفاً دانشی دانشگاهی، که بازتاب صدای مردم و پژواک مطالبات آنان است.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اف‌بی‌آی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند

بررسی ظرفیت‌های هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی

ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی

ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر می‌برد

مصوبات جدید فرصت‌های تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد

زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام می‌شود

سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت

کشف نشانه‌های اولیه افسردگی در چشم کودکان

دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است

تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند

محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی

یکی از این ستاره‌های دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است

میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کرده‌اند؟

تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان

وزیر آموزش و پرورش: بهره‌برداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی

معاون تربیت‌بدنی و سلامت: یک میلیون دانش‌آموز سفیر ایمنی و کمک‌های اولیه شدند

۵۰۰ هزار دانش‌آموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند

آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد

پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام می‌شود

قصه‌ای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را به‌هم ریخت

حسن طهرانی‌مقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمی‌شودها مبارزه کرد؟

از بچه‌های میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی

مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز می‌گردد

سریال‌های جدید برای پخش دوبله شدند

مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند

راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است

روایت حدادعادل از ویژگی‌های آیت الله مجتبی خامنه‌ای

ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری

حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است

تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بین‌المللی در دانشگاه علامه طباطبائی

قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یک‌بار قابل مشاهده به واتساپ می‌آید

شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد

ساماندهی برنامه‌های هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی

هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفته‌ترین ابزار ظلم می‌شود

دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد

رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید

انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت

حجت‌الاسلام قمی: وحدت یعنی هم‌بستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام

راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است

اعلام مجموعه‌های امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶

بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی

فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی

اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان

انتشار آثار میان‌رشته‌ای مسئله‌محور؛ اولویت جدید گروه سیاست‌پژوهی علوم انسانی

تغییر زمان آزمون‌های کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید

احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا

بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی

دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)

منطقه زینبیه استانبول سیاه‌پوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری

رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: به‌کارگیری ظرفیت‌های ویژه ماهواره‌ای در تشییع رهبر شهید انقلاب

زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته می‌شود

معافیت برخی المپیادها از کنکور و هم‌زمانی آزمون‌ها؛ همچنان چالش اصلی دانش‌آموزان

قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول

هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد می‌شود

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاه‌ها واگذار شود

حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد

روایت شیخ حسین انصاریان از سه حقی که خداوند بر انسان‌ها نهاده است

تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم

مصرف‌گرایی؛ پارادایم فرهنگی که تمام زندگی بشر را تسخیر کرد

شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کم‌برخوردار

علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس

خروج هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران

امیرحسین مدرس برنامه نغمه‌های حسینی را به مناسبت ماه محرم اجرا می‌کند

منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) حال و هوای محرمی گرفت

نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه می‌رود

پانته‌آ پناهی‌ها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه می‌رود

زمان تشییع پیکر بهروز رضوی اعلام شد

مساجد پایگاه‌هایی برای شناسایی استعدادهای درخشان

به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال

اخلاص و پیام‌رسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا

نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم

شبکه‌های اجتماعی برای زیر ۱۶ ساله‌ها ممنوع شد

تمرکز بر امنیت سایبری و تاب‌آوری شبکه در ایام تشییع رهبر شهید

دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاه‌های ایران

محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روبات‌ها ابداع کرد

اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب می‌گویند

خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرح‌های فناوری

دانشجویان می‌توانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند

وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه می‌شوند

وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه می‌شوند

دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاه‌های ایران

امضای تفاهم‌نامه مشترک دانشگاه‌های صنعتی UT۵ برای تقویت هم‌افزایی

حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد

شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کم‌برخوردار

تغییر زمان امتحانات دانشگاه‌ها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب

زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابه‌جا شد

دانشجویان می‌توانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند

تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم

خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند

تغییر زمان آزمون‌های کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید

رقابت سخت منطقه‌ای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاه‌ها واگذار شود

نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم

به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال

منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت

بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی

منطقه زینبیه استانبول سیاه‌پوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری

علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس

معافیت برخی المپیادها از کنکور و هم‌زمانی آزمون‌ها؛ همچنان چالش اصلی دانش‌آموزان

انتشار آثار میان‌رشته‌ای مسئله‌محور؛ اولویت جدید گروه سیاست‌پژوهی علوم انسانی

محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روبات‌ها ابداع کرد

خروج هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران

زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته می‌شود

دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)

اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب می‌گویند

نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه می‌رود

خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرح‌های فناوری

شبکه‌های اجتماعی برای زیر ۱۶ ساله‌ها ممنوع شد

مساجد پایگاه‌هایی برای شناسایی استعدادهای درخشان