کد خبر: 165546
ف
روز ملی مردم شناسی فرصتی برای بازاندیشی مفاهیم و دال‌های غایب درباره مطالبات بحق مردم ایران و درباره مفاهیم بنیادینی چون عدالت میراثی است.

شبکه علمی ثریا- علیرضا حسن‌زاده، انسان‌شناس به مناسبت روز ملی مردم‌شناسی با نگاهی به نام گذاری این روز و تأکید دوباره بر عدالت میراثی در یادداشتی نوشت: روز ملی مردم‌شناسی تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای بازاندیشی درباره مفاهیم و دال‌های غایب، درباره مطالبات بحق مردم ایران و درباره مفاهیم بنیادینی چون عدالت میراثی. بیاییم از همین روزها آغاز کنیم.

چهارم شهریور، سالروز تولد کورش کبیر بود، و هفتم آبان، روز گشایش دروازه‌های بابل و آزادی انسان‌های دربند به دست اوست. آیا این رخدادهای مردمی پذیرفته شده‌اند؟! بی‌توجهی به چنین روزهایی یادآور این حقیقت است که کوشش برای تحقق عدالت میراثی در عرصه‌های فرهنگ (تولیدات صدا و سیما) و آموزش (کتب درسی و…)، وظیفه‌ای انکارناپذیر بر دوش ما مردم‌شناسان ایران است. عدالت میراثی یعنی توجه همزمان و برابر به تمام عناصر هویتی و تاریخی ما، نه گزینش سلیقه‌ای و حذف بخشی از گذشته.
اما پرسش بنیادین پابرجاست: جای کورش کبیر، داریوش کبیر، آریوبرزن، آرتمیس، بابک خرمدین، حافظ و فردوسی در صنعت فیلم‌سازی ما کجاست؟!
در متون درسی ما آیا نگاه برابر و عادلانه‌ای به تاریخ ایران وجود دارد؟
آیا صدای زنان و مردانی که جان و عمرشان را برای ایران گذاشتند شنیده می‌شود؟
آیا کودکان کولبر، سوخت‌بر و کارگر در این روایت جایی دارند؟
آیا زنان بزرگ دوره مشروطه معرفی شده‌اند؟
آیا نام‌هایی چون فروغی، علی‌اصغر حکمت یا استاد پور داوود که در شکل‌گیری گفتمان هویت ملی نقش کلیدی داشته‌اند، در کتاب‌های درسی آمده است؟
صریح بگوییم: نیست و نیامده! و اگر نیست، باید بپذیریم که عدالت میراثی، دال غایب ماست؛ نه فقط در سطح واژه و گفتمان، بلکه در سطح واقعیت انضمامی و تجربه زیسته.

آیا در کتاب‌های درسی نشانی از اخلاق زیست‌محیطی بلوچ‌ها هست؟ آیا فرهنگ زیست در منظر دریای کاسپی بازتاب یافته است؟ حقیقت آن است که ما هنوز عدالت شناختی را نپذیرفته‌ایم؛ تنوع نظام‌های دانایی را به رسمیت نشناخته‌ایم. و ندانسته‌ایم که فرهنگ پرشکوه ایران، فرهنگی چندصدایی است؛ برآمده از متون چندزبانه، اساطیر متنوع و تجربه‌های رنگارنگ مردمان این سرزمین.

ما هنوز درباره بنیان‌گذاران مکتب هتروگلیسای ایرانی – چندصدایی ایرانی – چون کورش کبیر، زرتشت بزرگ، ابوریحان بیرونی، حافظ و مولانا و میراث گرانسنگ آن در عرصه رسانه‌های رسمی و کتب درسی چیزی نگفته‌ایم. این یعنی در فرهنگی که باید روایت‌گر همبستگی ملی برآمده از تنوع باشد، صدای رنگین‌کمانی هویت ایرانی ناشنیده مانده است.
از همین‌رو امروز، در روز ملی مردم‌شناسی، باید صدای مردم ایران را بازتاب دهیم: صدای مطالبه عدالت میراثی، عدالت شناختی و معرفتی، و پذیرش نظام‌های معرفتی متنوع در این سرزمین کهن.

دیروز در کوشک باغ هنر از دال‌های غایب دیگری سخن گفتم: از «زندگی خوب»، از کودکان کولبر و سوخت‌بر، از شکاف‌های طبقاتی و فاصله‌های مرکز و حاشیه حتی در دل تهران. این‌ها واقعیت‌هایی هستند که اگر دیده نشوند، سخن گفتن از آرمان‌های متعالی چیزی جز شعاری تو خالی نخواهد بود. کارکرد میراث فرهنگی نیز تنها در بستر «زندگی خوب» معنا پیدا می‌کند. جامعه فقیر نمی‌تواند حافظ میراث کهن خود باشد چرا که زندگی از او دریغ شده است. پس بپذیریم دال غایب «زندگی خوب» – چه به مثابه واقعیت انضمامی و چه به مثابه مفهوم گفتمانی – همچنان مسئله اصلی ماست. بپذیریم عدالت میراثی مفهوم گفتمانی و دال غایب ما چه به مثابه مفهوم و چه در سیاست‌گذاری و واقعیت انضمامی زندگی است.

روز ملی مردم‌شناسی یادآور این حقیقت است که مردم‌شناسی نه صرفاً دانشی دانشگاهی، که بازتاب صدای مردم و پژواک مطالبات آنان است.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌ها حضوری شد

راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی

مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد

دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری

اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران

یافته‌های جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران

مراسم معرفی سرپرست صندوق رفاه دانشجویان برگزار شد

تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان

رئیس جمهور: مسجد یکی از ظرفیت‌های مؤثر در ارتقای سطح سواد عمومی است

تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌ها دانش آموزان

آغاز پیش‌ثبت‌نام تکمیل ظرفیت میان‌پایه و پایه دهم مدارس شاهد

۲۴۰۷ پروژه مدرسه‌سازی سال گذشته تحویل شد

نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان چیست؟

شنیدن صدای جامعه باید با یک سازوکار شفاف انجام شود

نماز خواندن در خانه ای که سگ در آن است چه حکمی دارد؟

«زوتوپیا ۳» ساخته می‌شود

آغاز پخش برنامه «محفل ستاره‌ها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است

آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف

مدیرعامل جدید مؤسسه فرهنگی دارالعرفان شیعی معرفی شد

چرا باید سیره مبارزاتی ائمه اطهار را بازخوانی کنیم؟

حمایت از نخبگان با اولویت هوش مصنوعی با تمرکز بر همکاری با دانشگاه‌های تراز اول

روسیه توسعه رقیب استارلینک را به سرعت ادامه می‌دهد

۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد

پاول دوروف تولد ۱۳ سالگی تلگرام را تبریک گفت

آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها از ۴ مهرماه

در سوگ یکی از پرطنین‌ترین صداهای تاریخ موسیقی ایران

علی نصیریان مهمان نخستین برنامه «هم‌کلام» شد

حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد

بردلی کوپر فیلمبرداری پیش‌درآمد «اوشن» را شروع کرد

چرا ربیع‌الاول، بهار ماه‌ها نامگذاری شده است؟

سه پروژه راهبردی پژوهشگاه ملی سرطان در انتظار حمایت

امسال آیفون ۱۸ عرضه نمی‌شود؟

اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمون‌های علوم پزشکی کشور

شنبه آخرین مهلت ثبت‌نام در ۵ آزمون علوم پزشکی

آغاز نام‌نویسی بیست‌ودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا

کنسرت‌ها دوباره آغاز می‌شوند/ بازگشت خوانندگان به روی صحنه

تعلیق داوری در مناظره امام رضا(ع) با جاثلیق و مسئله گفت‌وگوی امروز

آخرین وصایای امام رضا(ع) به اباصلت‌

پایان ماه صفر گریختن از یک زمان نحس نیست

مشکی از تن به درآرید ماه ربیع آمده است

«هجرت پیامبر(ص)» تحولی عمیق در ساختار اجتماعی جامعه اسلامی ایجاد کرد

هوش مصنوعی با یک هزار میلیارد پارامتر به رقابت اوپن ای آی می‌رود

سرپرست صندوق رفاه دانشجویان منصوب شد

چالش‌های مربوط به «از دست نرفتن روایت»در عرصه بین‌المللی از زبان معاون وزیر علوم

شکایت از ترامپ برای فروش پست‌هایش

غزه‌ای که رسانه‌ها نشان ندادند در کتاب «پاپیون؛ نسخه غزه»

کمپین تابستانی فیدیبو برای کتاب‌خوان‌ها

با این داستان کودکتان فصل‌ها را بهتر می‌شناسد

انتشار کتاب‌های «احکام کاربردی نوجوان» برای تازه‌مکلف‌ها

سفر جهادی به بشاگرد در کتاب «تخته‌های سفید» روایت شد

بازخوانی سیمای عقیله بنی‌هاشم در قلم «بنت‌الشاطی»

بهرام رادان به کنسرت نمایش «سیاوش» پیوست

پخش برنامه‌های جدید در رادیو اقتصاد با محوریت کسب و کار خانگی

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز می‌شود/ اعلام نحوه رفع نقص کارت

تعیین ظرفیت ۴۸۳۰ نفری برای آزمون ارشد علوم پزشکی

صلح امام حسن (ع) چه تاثیری در افشای چهره واقعی نفاق اموی داشت؟

سه پرده از تراژدی دین‌فروشی نخبگان

سید جلال حسینی درگذشت

تصریح قرآن بر خاتمیت و شمول جهانی دعوت پیامبر (ص)/راز جاودانگی تعالیم

پیامبر گرامی اسلام شهید شدند یا رحلت کردند؟ بررسی نگاه شیعه و سنی به این سوال

فراخوان دریافت آثار هفدهمین جشنواره فارابی منتشر شد

رامبد جوان با یک مسابقه هوش مصنوعی بازمی‌گردد

اعمال شب و روز ۲۸ صفر چیست؟

راهبردهای پیامبر(ص) در مدیریت بحران؛ الگویی زنده برای امروز

منوچهر هادی بر سر مزار اکبر عبدی حاضر شد+عکس

تبریک رئیس جهاد دانشگاهی در پی انتصاب فرماندهان جدید نیروهای مسلح

ژاپن ماهواره ناوبری به فضا پرتاب کرد

ثبت اختراع دستاورد ایران در حوزه ذخیره‌سازهای انرژی در آمریکا

لنوو لپ تاپی با نمایشگر لوله شونده می‌سازد

۲/۵ میلیون دانش‌آموز در مسیر آموزش دقیق هوش مصنوعی

رتبه‌بندی مدارس غیردولتی از مهرماه آغاز می‌شود

مهلت جشنواره جوان خوارزمی تا ۱۵ شهریور تمدید شد

آشنایی نسل جدید با سیره امام رضا(ع) از دریچه این کتاب‌ها

کمک داوطلبانه یا شهریه پنهان؛ مرز دریافت پول از والدین کجاست؟

ماجرای آزمون بهداشت‌کاران دهان و دندان و تصمیم وزارت بهداشت

تاکید وزیر علوم بر مشورت با شوراهای صنفی در اجرای طرح تغذیه دانشجویان

قیمت بلیت پرواز تهران-مشهد نجومی شد+عکس

تصویر فرماندهان شهید سردار پاکپور و سردار تنگسیری

هواپیمای ویژه مقامات امارات راهی ایران شد +عکس

رتبه‌بندی مدارس غیردولتی از مهرماه آغاز می‌شود

جزئیات برگزاری و دریافت کارت‌ کنکور ۱۴۰۵ و آزمون‌ دانشجو معلم اعلام شد

تعیین ظرفیت ۴۸۳۰ نفری برای آزمون ارشد علوم پزشکی

ماجرای آزمون بهداشت‌کاران دهان و دندان و تصمیم وزارت بهداشت

جزییات ۴ مدل دوره پسادکتری برای استفاده از ظرفیت فارغ‌التحصیلان تشریح شد

آغاز رسمی جذب محققان «پسادکتری فناوری» ویژه شرکت‌های دانش بنیان

جناب خان از این تاریخ به شبکه نسیم بازمی‌گردد

تدارک ویژه رادیو برای ایام سوگواری پایان ماه صفر

اعمال شب و روز ۲۸ صفر چیست؟

نتایج آزمون سمپاد پایه دهم اعلام شد

پیوندی که «ملاحسینقلی همدانی» بین فقه و سلوک باطنی ایجاد کرد

مهلت جشنواره جوان خوارزمی تا ۱۵ شهریور تمدید شد

روایت زندگی رهبر شهید انقلاب برای نسل نوجوان منتشر شد

آقای بازیگر دبیر چهل‌ و پنجمین جشنواره تئاتر فجر شد

«گل یاس» شادمهر عقیلی چرا اینستاگرام را تسخیر کرد؟

آشنایی نسل جدید با سیره امام رضا(ع) از دریچه این کتاب‌ها

کمک داوطلبانه یا شهریه پنهان؛ مرز دریافت پول از والدین کجاست؟

نرخ ماندگاری نخبگان در سال ۱۴۰۳ اعلام شد/ کاهش ۳۰ درصدی روند آزادسازی مدارک تحصیلی

رامبد جوان با یک مسابقه هوش مصنوعی بازمی‌گردد

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز می‌شود/ اعلام نحوه رفع نقص کارت

منوچهر هادی بر سر مزار اکبر عبدی حاضر شد+عکس

معرفی برگزیدگان تولیدات آوایی «رهبر شهید قرآنی»

نظر رائد فریدزاده درباره فیلم‌های زیرزمینی سینمای ایران

تراشه‌های چینی به آیفون و مک بوک‌های آمریکایی نفوذ کرد

حق نشر رمان نوجوان «زیبا صدایم کن» به ناشران چین و ژاپن واگذار شد

رهبر شهید: این زبانِ به این خوبی را چرا با تعبیرات غلط خراب کنیم؟

آماده باشید: چهارشنبه این هفته خورشید می‌گیرد/ اوج کسوف در اسپانیا

قیمت بلیت پرواز تهران-مشهد نجومی شد+عکس

پرونده ویژه شهید سپهبد سیدعبدالرحیم موسوی منتشر شد

عرضه هوش‌های مصنوعی ارزان چینی و رقابت با آمریکا