شبکه علمی ثریا- علیرضا حسنزاده، انسانشناس به مناسبت روز ملی مردمشناسی با نگاهی به نام گذاری این روز و تأکید دوباره بر عدالت میراثی در یادداشتی نوشت: روز ملی مردمشناسی تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای بازاندیشی درباره مفاهیم و دالهای غایب، درباره مطالبات بحق مردم ایران و درباره مفاهیم بنیادینی چون عدالت میراثی. بیاییم از همین روزها آغاز کنیم.
چهارم شهریور، سالروز تولد کورش کبیر بود، و هفتم آبان، روز گشایش دروازههای بابل و آزادی انسانهای دربند به دست اوست. آیا این رخدادهای مردمی پذیرفته شدهاند؟! بیتوجهی به چنین روزهایی یادآور این حقیقت است که کوشش برای تحقق عدالت میراثی در عرصههای فرهنگ (تولیدات صدا و سیما) و آموزش (کتب درسی و…)، وظیفهای انکارناپذیر بر دوش ما مردمشناسان ایران است. عدالت میراثی یعنی توجه همزمان و برابر به تمام عناصر هویتی و تاریخی ما، نه گزینش سلیقهای و حذف بخشی از گذشته.
اما پرسش بنیادین پابرجاست: جای کورش کبیر، داریوش کبیر، آریوبرزن، آرتمیس، بابک خرمدین، حافظ و فردوسی در صنعت فیلمسازی ما کجاست؟!
در متون درسی ما آیا نگاه برابر و عادلانهای به تاریخ ایران وجود دارد؟
آیا صدای زنان و مردانی که جان و عمرشان را برای ایران گذاشتند شنیده میشود؟
آیا کودکان کولبر، سوختبر و کارگر در این روایت جایی دارند؟
آیا زنان بزرگ دوره مشروطه معرفی شدهاند؟
آیا نامهایی چون فروغی، علیاصغر حکمت یا استاد پور داوود که در شکلگیری گفتمان هویت ملی نقش کلیدی داشتهاند، در کتابهای درسی آمده است؟
صریح بگوییم: نیست و نیامده! و اگر نیست، باید بپذیریم که عدالت میراثی، دال غایب ماست؛ نه فقط در سطح واژه و گفتمان، بلکه در سطح واقعیت انضمامی و تجربه زیسته.
آیا در کتابهای درسی نشانی از اخلاق زیستمحیطی بلوچها هست؟ آیا فرهنگ زیست در منظر دریای کاسپی بازتاب یافته است؟ حقیقت آن است که ما هنوز عدالت شناختی را نپذیرفتهایم؛ تنوع نظامهای دانایی را به رسمیت نشناختهایم. و ندانستهایم که فرهنگ پرشکوه ایران، فرهنگی چندصدایی است؛ برآمده از متون چندزبانه، اساطیر متنوع و تجربههای رنگارنگ مردمان این سرزمین.
ما هنوز درباره بنیانگذاران مکتب هتروگلیسای ایرانی – چندصدایی ایرانی – چون کورش کبیر، زرتشت بزرگ، ابوریحان بیرونی، حافظ و مولانا و میراث گرانسنگ آن در عرصه رسانههای رسمی و کتب درسی چیزی نگفتهایم. این یعنی در فرهنگی که باید روایتگر همبستگی ملی برآمده از تنوع باشد، صدای رنگینکمانی هویت ایرانی ناشنیده مانده است.
از همینرو امروز، در روز ملی مردمشناسی، باید صدای مردم ایران را بازتاب دهیم: صدای مطالبه عدالت میراثی، عدالت شناختی و معرفتی، و پذیرش نظامهای معرفتی متنوع در این سرزمین کهن.
دیروز در کوشک باغ هنر از دالهای غایب دیگری سخن گفتم: از «زندگی خوب»، از کودکان کولبر و سوختبر، از شکافهای طبقاتی و فاصلههای مرکز و حاشیه حتی در دل تهران. اینها واقعیتهایی هستند که اگر دیده نشوند، سخن گفتن از آرمانهای متعالی چیزی جز شعاری تو خالی نخواهد بود. کارکرد میراث فرهنگی نیز تنها در بستر «زندگی خوب» معنا پیدا میکند. جامعه فقیر نمیتواند حافظ میراث کهن خود باشد چرا که زندگی از او دریغ شده است. پس بپذیریم دال غایب «زندگی خوب» – چه به مثابه واقعیت انضمامی و چه به مثابه مفهوم گفتمانی – همچنان مسئله اصلی ماست. بپذیریم عدالت میراثی مفهوم گفتمانی و دال غایب ما چه به مثابه مفهوم و چه در سیاستگذاری و واقعیت انضمامی زندگی است.
روز ملی مردمشناسی یادآور این حقیقت است که مردمشناسی نه صرفاً دانشی دانشگاهی، که بازتاب صدای مردم و پژواک مطالبات آنان است.
سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی
روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی
«حبیبی یا نبی»؛ نغمهای برای پیامبر رحمت
ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت
«کوری» از پروندههای قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟
وقف رقیب اقتصاد کشور نیست
بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار میشود
دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم
تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی
تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
برگزاری آزمون بخش معارفی چهل و نهمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف
شرقشناسی بدون ایرانشناسی، امکان یا امتناع؟
متن نوبتدهی آرایشگاه برای عید؛ نمونههایی برای جذب مخاطب
دانشگاهها با ورزش تابآوری دانشجویان را تقویت کنند
راهنمای ثبتنام پذیرفتهشدگان دکتری دانشگاه علامه طباطبائی اعلام شد
پایان رویای «تنگه ترامپ» و غروب توهمات طاغوت روزگار در اعماق خلیج فارس
بهنام تشکر کارآگاه علوی جدید شد
برگزاری بزرگداشت ابن سینا با حضور اندیشمندان ایرانی و خارجی
تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب
تلقی رایج از موسسات خیریه غلط است؛ انتشار نخستین گزارش زیست بوم خیریه
برگزاری جشنهای میلاد پیامبر مهربانیها با محوریت خونخواهی رهبر شهید
رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم
آیا بین «امر تاریخی» و «امر ایمانی» می توان تمایزی مفهومی ایجاد کرد؟
ابنشهرآشوب روایات را دستکاری میکرد؟
تشخیص زودهنگام سرطان سینه با طراحی یک نانوزیستحسگر در دانشگاه تهران
استکبار جهانی به زبالهدان تاریخ میپیوندد؛ خونخواهی رهبر شهید حق ماست
حمایت مجری معروف اخبار عراق، از خلیج فارس+عکس
جدیدترین تصویر از آیت الله سیستانی
صعود دانشجوی دانشگاه آزاد به بام ایران با یاد دانشمند شهید دکتر طهرانچی +عکس
آغاز کلاسهای نیمسال اول دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور
حمله هکرهای ایرانی یک واحد تولید برق را در انگلیس تعطیل کرد
شکایت آمریکا از تیک تاک با ۴۰۰ میلیون دلار تسویه شد
واکنش قالیباف به جنگ اقتصادی ترامپ و داردستهاش+عکس
کلید اولیه ۵ آزمون علوم پزشکی منتشر شد
کلید اولیه آزمونهای سراسری و پذیرش دانشجو معلم سال ۱۴۰۵ منتشر شد
سنتهای اجتماعی قرآن، راهی برای فهم عمیق حوادث بزرگ اجتماعی
میراث علمی ادبی ابن سینا از زبان محققان روسی، ازبکستانی و گرجستانی
مسجد سوخته کوی نصر بازسازی و افتتاح شد
رهبر شهید چگونه «وابستگی موشکی» را پیش از شکلگیری خنثی کرد؟
تصویب عناوین درسی مدارس بینالملل ایران برای نخستینبار
برنامههای درسی دانشگاه فرهنگیان بهروزرسانی شود
افتخارآفرینی دانشآموزان ایرانی در رقابت بینالمللی نوآوری فیزیک مالزی
فروش کتابهای درسی دانشآموزان فقط از سامانه رسمی مقدور است
در جامعه مهدوی رفتارها بر پایه ایثار و حذف انگیزههای سودجویانه است
بحارالانوار گردآوری جهتدار احادیث نیست؛ مجلسی و شکل دهی جامعه شیعه
ورود دانشجویان جدید با تأخیر انجام میشود/ کلاسها حتما حضوری است
نتایج اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در دهه اول شهریور اعلام می شود
پذیرش پژوهشگران پسادکتری تقاضامحور در ۱۲ دانشگاه و مرکز پژوهشی کشور
خدمات مرکز مشاوره دانشگاه علم و صنعت حضوری شد
ثبتنام ۴ هزارنفر در فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی/اعلام ظرفیت خالی
کوانتوم در آستانه تجاریسازی/ ۵ حوزهای که کوانتوم در حال تغییر آنهاست
توسعه تعاملات علمی و پژوهشی ایران و کشورهای بریکس
اعلام جزئیات شهریه دانشجویان شهریهپرداز دانشگاه الزهرا(س)
تکلیف افزایش ۲۰ درصدی ظرفیت پزشکی و دندانپزشکی تا سال ۱۴۰۴ مشخص شد
کاظمی: فرهنگ ایثار و شهادت، مزیت رقابتی ما در برابر دنیای استکبار است
واکنش سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به ادعای کمرشکنترین عملیات اقتصادی تاریخ
«لباس شخصی»سراغ یک پرونده امنیتی رفت
۵ نمایشنامه از ۵ درامنویس زن خوانده میشود
شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!
حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است
بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما
حجتالاسلام قمی: مسجد باید پرچمدار حرکت مؤمنان و جامعهسازی باشد
حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست
حکمرانی شبکهای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره
از سامرای محاصرهشده تا عصر غیبت/روایت راهبرد امام عسکری(ع) برای شیعه
فیلمساز ایرانی داور جشنواره یونانی شد
سفر «سندرم بلوغ» به انگلیس
«سیاوش» به هیچ نهادی وابسته نیست؛ هزینهها کاملا شخصی است!
شنیدن زمزمه عود و تمبک در آلبومی که به خواهر تقدیم شد
پذیرش تفاوتها در یک انیمیشن؛ اگر زال شاهنامه دختر بود چه میشد؟
از شکلگیری ایده تا شروع کسبوکار؛ «کارخانه»در رادیو اقتصاد راه افتاد
نمایشی با الهام از جهان موراکامی؛ ارتباط بین هنرمند و مخاطب مهم است
۳ چهره بزرگ در یک فیلم؛ حمایت برد پیت از مستند ویم وندرس درباره زومتور
جزئیات فصل جدید یک رویداد موسیقایی؛ وقتی موسیقی از تهران خارج میشود
تصویر معناداری که قالیباف در کنار خلیج فارس منتشر کرد
امیر جدیدی و حمید نعمتالله در پشتِ صحنه سریال داش آکل
«عید بیعت» در میدان ولیعصر(عج) برگزار میشود
بازگشت حماسی مصدق به قدرت،کینه شاه و دربار علیه دولت ملی را تعمیق کرد
شهادت امام حسن عسکری (ع) هیئت کجا برویم؟
مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟
کلید اولیه آزمونهای سراسری و پذیرش دانشجو معلم سال ۱۴۰۵ منتشر شد
نتایج اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در دهه اول شهریور اعلام می شود
پذیرش پژوهشگران پسادکتری تقاضامحور در ۱۲ دانشگاه و مرکز پژوهشی کشور
کلید اولیه ۵ آزمون علوم پزشکی منتشر شد
بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما
آغاز کلاسهای نیمسال اول دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور
حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست
حجتالاسلام قمی: مسجد باید پرچمدار حرکت مؤمنان و جامعهسازی باشد
حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است
ورود دانشجویان جدید با تأخیر انجام میشود/ کلاسها حتما حضوری است
حمایت مجری معروف اخبار عراق، از خلیج فارس+عکس
برنامههای درسی دانشگاه فرهنگیان بهروزرسانی شود
در جامعه مهدوی رفتارها بر پایه ایثار و حذف انگیزههای سودجویانه است
جزئیات فصل جدید یک رویداد موسیقایی؛ وقتی موسیقی از تهران خارج میشود
فروش کتابهای درسی دانشآموزان فقط از سامانه رسمی مقدور است
برگزاری جشنهای میلاد پیامبر مهربانیها با محوریت خونخواهی رهبر شهید
رهبر شهید چگونه «وابستگی موشکی» را پیش از شکلگیری خنثی کرد؟
شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!
رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم
تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب
توسعه تعاملات علمی و پژوهشی ایران و کشورهای بریکس
حکمرانی شبکهای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره
واکنش سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به ادعای کمرشکنترین عملیات اقتصادی تاریخ
۵ نمایشنامه از ۵ درامنویس زن خوانده میشود
«لباس شخصی»سراغ یک پرونده امنیتی رفت
سنتهای اجتماعی قرآن، راهی برای فهم عمیق حوادث بزرگ اجتماعی
میراث علمی ادبی ابن سینا از زبان محققان روسی، ازبکستانی و گرجستانی
تصویب عناوین درسی مدارس بینالملل ایران برای نخستینبار
اعلام جزئیات شهریه دانشجویان شهریهپرداز دانشگاه الزهرا(س)
فیلمساز ایرانی داور جشنواره یونانی شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.