به گزارش ثریا پس از قدرت گرفتن کوروش او در چهاردهم اکتبر سال ۵۳۹ قبل از میلاد حضرت مسیح (ع) در پرستشگاه بابل به تخت فرمانروایی نشست. از این زمان بود که حکومت هخامنشی بنیانگذاری گردید.منشور کوروش، که توسط بسیاری از مراجع جهانی به عنوان نخستین سند تاریخی در زمینه حقوق بشر شناخته میشود، سندی است که نه بر اساس نژاد یا عقیده، بلکه بر کرامت ذاتی انسان تأکید دارد. جایگاه انسان در این منشور بر اصول زیر بنا شده است که به وضوح مشهود است.
اصل بنیادین منشور، برانداختن ظلم و برقراری عدالت است. کوروش سوگند یاد میکند: «نخواهم گذاشت کسی به دیگری ظلم کند و اگر شخصی مظلوم واقع شد من حق وی را از ظالم خواهم گرفت و به او خواهم داد و ستمگر را مجازات خواهم کرد.» این عبارت، تضمینی برای حق دادخواهی و امنیت قضائی شهروندان است.
کوروش با افتخار اعلام میکند که بردهداری را برانداخته و به بدبختیهای بردگان پایان داده است. این مهمترین جنبه حقوق بشری منشور در آن زمان است: «من بردهداری را برانداختم. به بدبختیهای آنان پایان بخشیدم.»او خرید و فروش انسانها را ممنوع میکند و میگوید: «رسم بردگی باید به کلی از جهان برافتد.»در زمینه حقوق کار، بیگاری و کار بدون مزد را ممنوع میشمارد: «نخواهم گذاشت که شخصی دیگری را به بیگاری بگیرد و بدون پرداخت مزد وی را به کار وا دارد.»
منشور کوروش تضمینکننده حقوق اساسی زیر است: عدم تملک مال منقول یا غیرمنقول دیگران «بدون پرداخت بهای آن و جلب رضایت صاحب مال»، «هر شغلی را که میل دارد پیش بگیرد» و «در هر نقطه که میل دارد سکونت کند»، «هیچ کس را نباید به مناسبت تقصیری که یکی از خویشاوندانش کرده مجازات کرد»،حق «همه مردمانی را که پراکنده و آواره شده بودند، به جایگاههای خود برگرداندم».
تأثیر تعالیم ادیان در منشور
اگرچه منشور کوروش از لحاظ تاریخی پیش از ظهور برخی از ادیان ابراهیمی است، اما اصول آن ریشه در تعالیم دینی و اخلاقی پیشین دارد و مورد تأیید اخلاق دینی در ادیان بعدی قرار گرفته است.کوروش خود را مدیون و متکی به نیروهای برتر میداند؛ در آغاز از مردوک و در ادامه از مزدا اهورامزدا، خدای دین زرتشتی یاد میکند. او «مزدا» را منشأ توفیق در حکومت میداند و از او درخواست کمک در انجام تعهدات خود میکند. این نشان میدهد که وی حقوق و تعهدات خود نسبت به ملتها را بر پایهای الهی و اخلاقی بنا نهاده است و نه صرفاً قدرت نظامی.
سیاست مدارای کوروش در خصوص آزادی پیروی از ادیان نه تنها یک سیاست عملی برای حکمرانی بر امپراتوری چندفرهنگی بود، بلکه بازتابی از یک الگوی اخلاقی است که در آن، احترام به باورها، حتی اگر متفاوت باشند، یک اصل پذیرفته شده است. این اصل بعداً در تعالیم اسلامی نیز به عنوان «همزیستی مسالمتآمیز» و «لا اکراه فی الدین؛ عدم اکراه در دین» در صورت عدم تعرض تکرار و تأکید شد.
مقایسه با اصول اسلامی
متون اسلامی و فرمانهای صادر شده توسط بزرگان دینی، اصول مشترک زیادی با منشور کوروش دارند. تأکید بر حقوق مردم و پرهیز از ستم در سیره پیامبر اعظم (ص) و امام علی (ع) مانند عهدنامه مالک اشتر به صورت گسترده و دقیق مطرح شده است که با اصل عدالتمحوری کوروش همخوانی دارد. احترام به اهل ذمه و تضمین آزادی مذهبی در حکومت اسلامی، امتدادی از همان اصل مدارای مذهبی است که در آیه سوره بقره نیز متبلور است و کوروش نیز در عمل اجرا کرد.
به طور خلاصه، میتوان گفت منشور کوروش نمایانگر یک وجدان حقوقی کهن است که از اخلاق دینی زمان خود از جمله احترام به خداوند و نفی ستم نشأت گرفته و اصول آن، با جوهره اخلاقی و انسانی همه ادیان هماهنگی دارد.
آیا کوروش همان ذوالقرنین قرآن است؟
بحث انطباق کوروش با ذوالقرنین، شخصیتی که در سوره کهف قرآن کریم از او یاد شده، یک فرضیه تفسیری و تاریخی مهم است که از دیرباز مطرح بوده و در دوران معاصر با تلاش پژوهشگرانی مانند ابوالکلام آزاد و تأیید مفسران بزرگی همچون علامه سید محمدحسین طباطبایی در تفسیر المیزان قوت گرفته است.
ذوالقرنین در قرآن به عنوان حکومت عادل، مؤمن و خیرخواه توصیف شده است که به مردم ستم نمیکند. این ویژگیها با شخصیت کوروش در منابع تاریخی و منشور (عدالت، نفی ظلم، احیای حقوق) مطابقت دارد.ذوالقرنین به «صاحب دو شاخ» یا «صاحب دو قرن» شرق و غرب معروف است. کوروش فتوحات بسیار گستردهای در غرب (آسیای صغیر) و شرق داشته است. همچنین، برخی این صفت را به تعبیر رؤیای دانیال نبی در تورات مرتبط میدانند که در آن قوچی دوشاخ نماد حکومت ماد و پارس ظاهر میشود که شکستدهنده امپراتوریهاست، و این قوچ به کوروش تعبیر شده است.
برخی گفته اند ذوالقرنین در قرآن به عنوان فردی موحد یکتاپرست معرفی میشود، در حالی که کوروش در منشور بابل، دستور به بازگرداندن بتها و خدایان بابلی مانند مردوک را میدهد که این عمل با توحید محض منافات دارد. اما موافقان پاسخ میدهند مدارای عملی برای حکمرانی، منافاتی با اعتقاد شخصی به یکتاپرستی یا مزدیسنا ندارد.
فرضیه کوروش همان ذوالقرنین بودن، یک نظریه قوی در میان متفکران اسلامی معاصر است که بر اساس قرائن تاریخی و تفسیری شکل گرفته است. با این حال، به دلیل عدم تصریح قطعی در منابع دینی، هنوز این انطباق در حد یک فرضیه قابل دفاع و نه یک حقیقت تاریخی مطلق باقی مانده است.
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
تصویری از تابوت استاد مرحوم اکبر عبدی
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند
بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟
حافظه مکتوب ایران چگونه زنده میماند؟
بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی در فضای مجازی
صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد
خونخواهی رهبر شهید ادامه یک مطالبه تاریخی است؛ انتقام با بیشترین ضربه
اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵
خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد
خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ میشود
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار میشود
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
چت جی پی تی در سراسر جهان مختل شد
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر میشود
اتحادیه اروپا گوگل را ۸۹۰ میلیون یورو جریمه کرد
سیزدهمین پرتاب استارشیپ موفقیت آمیز بود
رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد
آغاز همکاری مشترک برای تدوین سند ملی صلاحیت حرفهای ICT
۳۵۰ پرونده دانشگاه پیامنور در دیوان عدالت اداری بررسی شد
ضرورت تدوین استانداردهای تازه برای خدمات پزشکی پیشرفته
تصمیمگیری درباره حضوری شدن دوره کارشناسی با شورای عالی امنیت ملی است
عزای عمومی برای مردی که خاطره مشترک میلیونها ایرانی بود
مرحله غیرمتمرکز المپیاد علمی دانشجویی کشور برگزار شد
آغاز حضوری سال تحصیلی جدید/آمادگی دانشگاهها برای سناریوهای مختلف
معیارهای جدید همترازی رشتههای دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد
پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟
رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد
تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت
امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله پذیر نیست
فروش بدون کارمزد خودرو در استانهای درگیر جنگ
کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند
جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان
تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن
فرانسه شبکههای اجتماعی را برای کودکان ممنوع میکند
کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود
حضور گسترده دانشجویان با ۱۷۵ موکب در مراسم تدفین رهبر شهید
هوش مصنوعی به همتای خود حمله سایبری کرد
پایان مکاتبات کاغذی در ثبت اساسنامه مؤسسات اعزام دانشجو
تصویر منتشر نشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای
علت کوریهای بیبازگشت کشف شد
اختصاص وام ضروری به دانشجویان آسیب دیده از جنگ
نتفلیکس استارتاپ هوش مصنوعی بازیگر معروف را خرید
فضاپیمای چینی برای دفاع از زمین با یک سیارک برخورد می کند
قابلیت تماشای عکسهای اسلایدی به تلگرام آمد
فرزهای دندانپزشکی نانویی در ایران تولید شد
روباتها با خواندن فکر فرمانبردار شما میشوند
میراث آیت الله شاهآبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود
«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید
برگزاری همایش موکبداران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء
آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف
«سیوشش هفت» غم میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر میکشد
ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغالتحصیل از دانشگاههای برتر جهان
تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد
آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار میشود
شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد
توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران
اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه
نحوه برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاههای علوم پزشکی استانهای جنوبی
مهلت تخلیه خوابگاههای دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد
درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶
توضیح معاون علمی رئیس جمهور درباره سند راهبردی «توسعه فرانچایز دانشبنیان»
امارات مقصد بعدی موشکهای ایرانی؟ +عکس
تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشتهها
بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وامهای دانشجویی
آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد
دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر
فروشگاههای اپ طرف ثالث بالاخره وارد اندروید میشوند
ترامپ دسترسی به پستهایش در شبکه اجتماعی تروث را میفروشد
معیارهای جدید همترازی رشتههای دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد
کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر میشود
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵
رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟
وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار میشود
حافظه مکتوب ایران چگونه زنده میماند؟
خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ میشود
ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد
چت جی پی تی در سراسر جهان مختل شد
بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی در فضای مجازی
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
عزای عمومی برای مردی که خاطره مشترک میلیونها ایرانی بود
خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد
خونخواهی رهبر شهید ادامه یک مطالبه تاریخی است؛ انتقام با بیشترین ضربه
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
تصویری از تابوت استاد مرحوم اکبر عبدی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.