به گزارش ثریا - تلسکوپ فضایی جیمز وب مرزهای تازهای را با آشکار کردن اجرامی که حتی تصور وجودشان را هم نداشتیم، در اخترفیزیک خارجکهکشانی گشوده است و ما تازه در آغاز این ماجراجویی هستیم.
به نقل از اسپیس، با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب، اخترشناسان یک سیاهچاله فوقالعاده پرجرم و حریص را کشف کردهاند که در دورهای از تاریخ کیهان به نام ظهر کیهانی (Cosmic Noon) وجود داشته است. دورهای که حدود چهار میلیارد سال پس از مهبانگ رخ داده است. این کشف میتواند به روشنتر شدن معمای چگونگی رشد سیاهچالههای غولپیکر که جرمشان به میلیونها و حتی میلیاردها برابر جرم خورشید میرسد، کمک کند.
این سیاهچاله بخشی از مجموعه اجرامی است که تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) در کیهان آغازین شناسایی کرده است. اجرامی مرموز که به نام نقاط قرمز کوچک (Little Red Dots) شناخته میشوند؛ لکههای سرخرنگی از نور که تنها به لطف چشم فروسرخ و بسیار قدرتمند این تلسکوپ ۱۰ میلیارد دلاری دیده شدهاند.
اما با جرمی معادل ۱۰۰ میلیون برابر خورشید، در حقیقت هیچ چیز «کوچکی» در مورد این سیاهچاله وجود ندارد. گروه کشفکننده برای آن نامی نمادین برگزیدند: BiRD که مخفف عبارت Big Red Dot (نقطه قرمز بزرگ) است.
سیاهچالهها خودشان هیچ نوری ساطع نمیکنند و در واقع هر نوری را که به آنها بتابد، به دلیل نیروی گرانش عظیمشان به دام میاندازند. با این حال، زمانی که این غولهای کیهانی در میان حجم عظیمی از ماده قرار دارند و از آن تغذیه میکنند، این مواد و نیز فوارههای پرانرژی که از قطبهای سیاهچاله بیرون میزنند، جرمی بسیار درخشان به نام اختروش (Quasar) پدید میآورند. این اجرام از فواصل بسیار دور قابل مشاهدهاند؛ برای نمونه، نوری که از بِرد به زمین رسیده، ۱۰ میلیارد سال در راه بوده است.
بِرد در ناحیهای از آسمان کشف شد که در نزدیکی یک اختروش شناختهشده به نام J۱۰۳۰ قرار دارد و خودش نیز یک سیاهچاله فوقالعاده پرجرم در فاصله حدود ۱۲.۵ میلیارد سال نوری از زمین است. این بخش از آسمان پیشتر نیز بهخوبی مورد مطالعه اخترشناسان قرار گرفته بود، از جمله گروهی پژوهشی از مؤسسه ملی اخترفیزیک ایتالیا (INAF). اما زمانی که آنها بهدقت تصاویر و طیفهای بهدستآمده از ابزار NIRCam تلسکوپ جیمز وب را بررسی کردند، منبع نوری غیرعادیای را دیدند. نقطهای درخشان در نور فروسرخ که پیشتر در دادههای پرتو ایکس یا رادیویی دیده نشده بود.
فدریکا لوییچانو (Federica Loiacono)، سرپرست تیم و پژوهشگر میگوید: از تصاویر کالیبرهشده، فهرستی از منابع موجود در میدان دید تهیه کردیم. همانجا بود که متوجه BiRD شدیم. جرمی درخشان و نقطهمانند که نه ستاره بود و نه در فهرستهای قبلی اشعه ایکس یا رادیویی وجود داشت. طیف آن را تحلیل کردیم؛ آن چه که اطلاعاتی درباره ترکیب شیمیایی و ویژگیهای فیزیکی جرم به ما میدهد.
عنصرها نور را در طولموجهای خاصی جذب یا منتشر میکنند، بنابراین هر عنصر اثر انگشت نوری خود را دارد که در طیف آن دیده میشود.
ما سیگنالهای واضحی از هیدروژن یافتیم بهویژه خطی به نام پاشن گاما (Paschen gamma) که نشاندهنده وجود هیدروژن یونیزهشده است و همچنین نشانههایی از هلیوم که در حالت جذب دیده میشود.
لوییچانو میگوید: این جزئیات به ما امکان داد تا فاصله BiRD را برآورد کنیم و دریافتیم که در مقایسه با بیشتر نقاط قرمز کوچک شناختهشده، نسبتا به ما نزدیکتر است. از تحلیل طیف این منبع همچنین توانستیم جرم سیاهچاله مرکزی را تخمین بزنیم که حدود ۱۰۰ میلیون برابر جرم خورشید است.
نقاط قرمز کوچک اجرامی بسیار فشرده با ویژگیهای طیفی غیرمعمول هستند. نظریههای گوناگونی درباره ماهیت آنها وجود دارد؛ از جمله فرضیهای تازه که میگوید ممکن است نوعی جرم آسمانی جدید باشند که به آنها ستارگان سیاهچالهای (Black Hole Stars) گفته میشود.
اما یکی از نظریههای غالب این است که نقاط قرمز کوچک در واقع سیاهچالههای در حال تغذیه و رشد هستند. مشکل اینجاست که اگر واقعا چنین باشد، ناحیه اطرافشان باید تابش پرقدرتی در محدوده پرتو ایکس منتشر کند، اما این موضوع در مورد نقاط قرمز کوچک از جمله BiRD مشاهده نمیشود.
یکی از توضیحات ممکن این است که این نقاط در واقع بذرهای اولیه سیاهچالههای عظیم هستند که هنوز درون پوشش ضخیمی از گاز و غبار پنهان هستند. این لایهها تابش پرانرژی پرتو ایکس را جذب میکنند، اما اجازه میدهند نور فروسرخ با انرژی پایینتر عبور کند و به ما برسد.
با این حال، حتی در میان نقاط قرمز کوچک شناختهشده، BiRD موردی غیرعادیتر از بقیه است. لوییچانو توضیح میدهد: پیش از BiRD فقط دو نقطه قرمز کوچک دیگر با ویژگیهای طیفی مشابه، از جمله خطوط هلیوم و پاشن گاما در همین فاصله کیهانی شناخته شده بود. وقتی طیف BiRD را با آن دو مقایسه کردیم، شباهتهای قوی دیدیم. پهنای خطوط، جذب، جرم سیاهچاله و چگالی گاز تقریبا مشابه بودند. این موضوع باعث شد نتیجه بگیریم BiRD نیز به همان خانواده نقاط قرمز کوچک تعلق دارد.
تا پیش از این تصور میشد این اجرام تا زمان «ظهر کیهانی» (حدود ۱۱ میلیارد سال پیش) رو به زوال رفته باشند، اما محاسبات این گروه نشان میدهد که این نقاط در آن زمان هنوز بهوفور در کیهان وجود داشتهاند.
چالش بعدی گسترش این پژوهش به تعداد بیشتری از نقاط قرمز کوچک نزدیکتر است تا بتوانیم جزئیات بیشتری از آنها به دست آوریم و تصویری کاملتر بسازیم. تلسکوپ جیمز وب مرزهای تازهای را در اخترفیزیک خارجکهکشانی گشوده و اجرامی را آشکار کرده که حتی تصورشان را هم نمیکردیم و ما تازه در آغاز این ماجراجویی هستیم.
منبع : تلسکوپ فضایی جمیر وب
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
طرح «حامی» برای جبران کاستیهای یادگیری دانشآموزان اجرا میشود
وام ودیعه مسکن دانشجویان علوم پزشکی برای شهر تهران افزایش یافت
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
سنت منطقی اسلامی چگونه پشتوانه مواجهه با منطق ریاضی است؟
جهان اسلام به این روحانی فرزانه و اهل ادب میبالد
بانو مجتهده امین نماد توانمندی زنان است
بازیگر معروف: صداپیشگان شایسته دریافت اسکار بازیگری هستند
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
حرمهای کربلا در آستانه محرم سیاه پوش شدند
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
هزینه ثبتنام جهش تحصیلی دانشآموزان اعلام شد
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانهای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
طراح بازی «نجات دختران اپستین توسط بچههای میناب» از این بازی میگوید
درباره زندگی رازآمیز درختان در این کتاب بخوانید
هکرها پیامرسان دولتی فرانسه را هک کردند
رونمایی آستان مقدس علوی از پروژه نگارش نسخهای نفیس از نهجالبلاغه
اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل میکند
وزیر علوم: اساتید دانشگاه با امید و انگیزه در کلاس درس حاضر شوند
مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحرانها؛ بریتانیا شبکههای اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد
شکایت جدید علیه OpenAI؛ ChatGPT نتوانست جلوی خودکشی کاربر را بگیرد
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
آگهی/ از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
اهمیت هوش مصنوعی در مسیر ارتقای کیفیت آموزشی
جلسه تلاوت و هماندیشی قاریان بینالمللی مزین به نام رهبر شهید
فلسفه در اندیشه حضرت امام، مقدمهای ضروری برای رسیدن به عرفان است
جریان قاتلان حسین (ع) امروز در مقابل امت ایشان قرار گرفتهاند
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
احتمال اعمال محدودیت دوباره بر اینترنت بینالملل وجود دارد؟
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
چه چیزی کلید مرگ را در کهکشانها میچرخاند؟
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
داستان جالب کندترین آزمایش جهان چه بود؟
تاثیر باورنکردنی چای بر سلامتی و افزایش طول عمر
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
هشدار قالیباف به ترامپ و دیگر رهبران جهان+عکس
حجتالاسلام قمی: زبان در وصف شما مردم مبعوث شده قاصر است
طرح روضههای خانگی سدره به مناسبت ماه محرم آغاز به کار کرد
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
چه چیزی کلید مرگ را در کهکشانها میچرخاند؟
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.