به گزارش ثریا - تلسکوپ فضایی جیمز وب مرزهای تازهای را با آشکار کردن اجرامی که حتی تصور وجودشان را هم نداشتیم، در اخترفیزیک خارجکهکشانی گشوده است و ما تازه در آغاز این ماجراجویی هستیم.
به نقل از اسپیس، با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب، اخترشناسان یک سیاهچاله فوقالعاده پرجرم و حریص را کشف کردهاند که در دورهای از تاریخ کیهان به نام ظهر کیهانی (Cosmic Noon) وجود داشته است. دورهای که حدود چهار میلیارد سال پس از مهبانگ رخ داده است. این کشف میتواند به روشنتر شدن معمای چگونگی رشد سیاهچالههای غولپیکر که جرمشان به میلیونها و حتی میلیاردها برابر جرم خورشید میرسد، کمک کند.
این سیاهچاله بخشی از مجموعه اجرامی است که تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) در کیهان آغازین شناسایی کرده است. اجرامی مرموز که به نام نقاط قرمز کوچک (Little Red Dots) شناخته میشوند؛ لکههای سرخرنگی از نور که تنها به لطف چشم فروسرخ و بسیار قدرتمند این تلسکوپ ۱۰ میلیارد دلاری دیده شدهاند.
اما با جرمی معادل ۱۰۰ میلیون برابر خورشید، در حقیقت هیچ چیز «کوچکی» در مورد این سیاهچاله وجود ندارد. گروه کشفکننده برای آن نامی نمادین برگزیدند: BiRD که مخفف عبارت Big Red Dot (نقطه قرمز بزرگ) است.
سیاهچالهها خودشان هیچ نوری ساطع نمیکنند و در واقع هر نوری را که به آنها بتابد، به دلیل نیروی گرانش عظیمشان به دام میاندازند. با این حال، زمانی که این غولهای کیهانی در میان حجم عظیمی از ماده قرار دارند و از آن تغذیه میکنند، این مواد و نیز فوارههای پرانرژی که از قطبهای سیاهچاله بیرون میزنند، جرمی بسیار درخشان به نام اختروش (Quasar) پدید میآورند. این اجرام از فواصل بسیار دور قابل مشاهدهاند؛ برای نمونه، نوری که از بِرد به زمین رسیده، ۱۰ میلیارد سال در راه بوده است.
بِرد در ناحیهای از آسمان کشف شد که در نزدیکی یک اختروش شناختهشده به نام J۱۰۳۰ قرار دارد و خودش نیز یک سیاهچاله فوقالعاده پرجرم در فاصله حدود ۱۲.۵ میلیارد سال نوری از زمین است. این بخش از آسمان پیشتر نیز بهخوبی مورد مطالعه اخترشناسان قرار گرفته بود، از جمله گروهی پژوهشی از مؤسسه ملی اخترفیزیک ایتالیا (INAF). اما زمانی که آنها بهدقت تصاویر و طیفهای بهدستآمده از ابزار NIRCam تلسکوپ جیمز وب را بررسی کردند، منبع نوری غیرعادیای را دیدند. نقطهای درخشان در نور فروسرخ که پیشتر در دادههای پرتو ایکس یا رادیویی دیده نشده بود.
فدریکا لوییچانو (Federica Loiacono)، سرپرست تیم و پژوهشگر میگوید: از تصاویر کالیبرهشده، فهرستی از منابع موجود در میدان دید تهیه کردیم. همانجا بود که متوجه BiRD شدیم. جرمی درخشان و نقطهمانند که نه ستاره بود و نه در فهرستهای قبلی اشعه ایکس یا رادیویی وجود داشت. طیف آن را تحلیل کردیم؛ آن چه که اطلاعاتی درباره ترکیب شیمیایی و ویژگیهای فیزیکی جرم به ما میدهد.
عنصرها نور را در طولموجهای خاصی جذب یا منتشر میکنند، بنابراین هر عنصر اثر انگشت نوری خود را دارد که در طیف آن دیده میشود.
ما سیگنالهای واضحی از هیدروژن یافتیم بهویژه خطی به نام پاشن گاما (Paschen gamma) که نشاندهنده وجود هیدروژن یونیزهشده است و همچنین نشانههایی از هلیوم که در حالت جذب دیده میشود.
لوییچانو میگوید: این جزئیات به ما امکان داد تا فاصله BiRD را برآورد کنیم و دریافتیم که در مقایسه با بیشتر نقاط قرمز کوچک شناختهشده، نسبتا به ما نزدیکتر است. از تحلیل طیف این منبع همچنین توانستیم جرم سیاهچاله مرکزی را تخمین بزنیم که حدود ۱۰۰ میلیون برابر جرم خورشید است.
نقاط قرمز کوچک اجرامی بسیار فشرده با ویژگیهای طیفی غیرمعمول هستند. نظریههای گوناگونی درباره ماهیت آنها وجود دارد؛ از جمله فرضیهای تازه که میگوید ممکن است نوعی جرم آسمانی جدید باشند که به آنها ستارگان سیاهچالهای (Black Hole Stars) گفته میشود.
اما یکی از نظریههای غالب این است که نقاط قرمز کوچک در واقع سیاهچالههای در حال تغذیه و رشد هستند. مشکل اینجاست که اگر واقعا چنین باشد، ناحیه اطرافشان باید تابش پرقدرتی در محدوده پرتو ایکس منتشر کند، اما این موضوع در مورد نقاط قرمز کوچک از جمله BiRD مشاهده نمیشود.
یکی از توضیحات ممکن این است که این نقاط در واقع بذرهای اولیه سیاهچالههای عظیم هستند که هنوز درون پوشش ضخیمی از گاز و غبار پنهان هستند. این لایهها تابش پرانرژی پرتو ایکس را جذب میکنند، اما اجازه میدهند نور فروسرخ با انرژی پایینتر عبور کند و به ما برسد.
با این حال، حتی در میان نقاط قرمز کوچک شناختهشده، BiRD موردی غیرعادیتر از بقیه است. لوییچانو توضیح میدهد: پیش از BiRD فقط دو نقطه قرمز کوچک دیگر با ویژگیهای طیفی مشابه، از جمله خطوط هلیوم و پاشن گاما در همین فاصله کیهانی شناخته شده بود. وقتی طیف BiRD را با آن دو مقایسه کردیم، شباهتهای قوی دیدیم. پهنای خطوط، جذب، جرم سیاهچاله و چگالی گاز تقریبا مشابه بودند. این موضوع باعث شد نتیجه بگیریم BiRD نیز به همان خانواده نقاط قرمز کوچک تعلق دارد.
تا پیش از این تصور میشد این اجرام تا زمان «ظهر کیهانی» (حدود ۱۱ میلیارد سال پیش) رو به زوال رفته باشند، اما محاسبات این گروه نشان میدهد که این نقاط در آن زمان هنوز بهوفور در کیهان وجود داشتهاند.
چالش بعدی گسترش این پژوهش به تعداد بیشتری از نقاط قرمز کوچک نزدیکتر است تا بتوانیم جزئیات بیشتری از آنها به دست آوریم و تصویری کاملتر بسازیم. تلسکوپ جیمز وب مرزهای تازهای را در اخترفیزیک خارجکهکشانی گشوده و اجرامی را آشکار کرده که حتی تصورشان را هم نمیکردیم و ما تازه در آغاز این ماجراجویی هستیم.
منبع : تلسکوپ فضایی جمیر وب
قرار بود ششم تیر و روز ترور آخرین روز جمهوری اسلامی باشد
تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا
رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخنگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)
برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم
نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی
پوشش بیش از ۱۰۰۰ رسانه برای مراسم عاشورای کربلای معلی
مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز میشود
توسعه تعاملات دانشگاههای ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار
ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت
در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟
فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی
ثبتنام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود
زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی
چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟
تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد
اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد
هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستمهای دولت آمریکا را شناسایی کرد
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانشآموزان
آموزش و پرورش: شرایط ثبتنام دانشآموزان اتباع اعلام خواهد شد
نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام میشود
ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت
خوابگاههای علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید
برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد
حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول
آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم
ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبتنام تا شنبه ۳۰ خرداد
نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن میگوید
شرایط بهرهمندی مؤسسات قرآنی از نرخ صفر مالیاتی ابلاغ شد
نگاهی دوباره به ایران از دریچه «باد صبا»؛ میراثی که از دیروز بهجا ماند
پیام تسلیت مدیرعامل مرکز گسترش به مناسبت درگذشت یک مستندساز
شاپور رحیمی خواننده و نوازنده پیشکسوت درگذشت
روایت احساسات در بطن تصاویر؛ محدودیتها مانع ثبت جنایات جنگ شدهاند
تام کروز ۴۶ سال حضورش در سینما را با یک کلیپ یادآوری کرد
حقوق طبیعی امام حسین (ع) در آخرین موعظه ایشان
ماجرای پیشگویی امام علی(ع) درباره کربلا و شهادت امام حسین(ع) چه بود؟
کل خیر فی الحسین؛ بزرگترین خسارت جدایی از حسین (ع) است
اسکار از ۵۲۹ نفر برای عضویت دعوت کرد؛ از نگار اسکندرفر تا جیکوب الوردی
آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی میشود
تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئینهای حسینی
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیستها عکس نگیر!
مجموعه کامل فیلمهای استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه میشود
عاشورا و پیوست فرهنگی ایران؛ از سوگ شیعی تا سرمایه انسجام ملی
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
سیره امام حسین(ع) آمیزهای از تدبیر دینی و سیاسی و اخلاق اجتماعی بود
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
چمران هنوز زنده است
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
خوابگاههای علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن میگوید
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.