به گزارش ثریا - ستارهشناسان ۵۳ اختروش جدید کشف کردهاند که توسط سیاهچالههای کلانجرم تغذیه میشوند و فورانهایی از ماده را با سرعتی نزدیک به سرعت نور به بیرون پرتاب میکنند. این فورانها تا ۷.۲ میلیون سال نوری امتداد دارند؛ یعنی حدود ۵۰ برابر پهنتر از کهکشان راه شیری.
به نقل از اسپیس، این اجرام غولآسا که به نام اختروشهای رادیویی غولپیکر (Giant Radio Quasars) شناخته میشوند، بخشی از مجموعهای شامل ۳۶۹ اختروش رادیویی هستند که به تازگی توسط ستارهشناسان هندی در دادههای جمعآوریشده توسط «تلسکوپ رادیویی موجمتری غولپیکر» (GMRT) کشف شدند. این آرایه شامل ۳۰ دیش سهموی است که در نزدیکی هند قرار دارد. این پیمایش حدود ۹۰ درصد از کره آسمان بالای زمین را پوشش داد و به دلیل حساسیت بالا و میدان دید وسیع، ابزار مناسبی برای شناسایی ساختارهای رادیویی عظیم و دوردست مانند اختروشهای رادیویی غولپیکر بود.
اختروش یک «هسته فوقالعاده درخشان» در مرکز بعضی کهکشانهاست که انرژیاش را از سیاهچاله کلانجرم میگیرد. وقتی سیاهچاله مقدار زیادی گاز و غبار را میبلعد، این مواد قبل از سقوط به شدت داغ میشوند و نور و پرتوهای بسیار قدرتمندی آزاد میکنند. همین تابش باعث میشود اختروشها از درخشانترین اجرام جهان باشند و حتی از میلیاردها سال نوری فاصله دیده شوند.
ساوویک مانیک میگوید: اندازه این فورانهای رادیویی قابل مقایسه با منظومه شمسی یا حتی کهکشان ما نیست. ما درباره ۲۰ تا ۵۰ برابر قطر راه شیری صحبت میکنیم که کنار هم قرار گرفتهاند.
سیاهچالههای کلانجرم و اختروشها
گرچه تصور میشود سیاهچالههای کلانجرم با جرمی میلیونها تا میلیاردها برابر خورشید در مرکز همه کهکشانهای بزرگ قرار دارند، اما همه آنها هستههای درخشان موسوم به «هستههای فعال کهکشانی» (AGN) را ایجاد نمیکنند یا به صورت «اختروش» دیده نمیشوند.
برای شکلگیری یک اختروش، سیاهچاله کلانجرم باید با مقدار زیادی گاز و غبار احاطه شود تا بتواند از آن تغذیه کند. این ماده در ساختارهایی تخت و ابری به نام «دیسک برافزایشی» پیرامون سیاهچاله میچرخد. نیروی گرانشی عظیم سیاهچاله، نیروهای قدرتمندی در دیسک ایجاد میکند و این ماده را گرم کرده و باعث میشود در سراسر طیف الکترومغناطیسی تابش درخشانی داشته باشد.
اما سیاهچالهها همه ماده دیسک برافزایشی را نمیبلعند. میدانهای مغناطیسی قوی، گاز یونیدهشده (پلاسما) را به سمت قطبهای سیاهچاله هدایت میکنند، جایی که با سرعتی نزدیک به نور شتاب میگیرد و به صورت فورانهای دوقلو در جهتهای مخالف پرتاب میشود. این فورانها در طول زمان و با رسیدن به فاصلههای بسیار دور، به پرتوهای گسترده تبدیل میشوند که فراتر از صفحه کهکشان گسترش مییابند. این فورانها و پرتوها همراه با تابشهای رادیویی قوی دیده میشوند.
ارزش علمی اختروشهای غولپیکر
فورانهای رادیویی عظیم این اختروشها آنها را برای درک مراحل پایانی تکاملشان و محیط میانکهکشانی که در آن گسترش مییابند ارزشمند میکند؛ محیطی از گاز رقیق که پرتوهای گسترده رادیویی را میلیونها سال نوری دورتر از سیاهچاله مرکزی محصور میکند. یافتن چنین غولهایی آسان نیست.
دلیل این دشواری آن است که «پل» ضعیف تابش که دو پرتو را به هم متصل میکند، اغلب زیر حد آشکارسازی محو میشود و ساختار کلی شکسته یا ناقص به نظر میرسد. پیمایشهای رادیویی با فرکانس پایین بهویژه برای شناسایی این سامانهها مؤثرند.
نقش محیط در تکامل فورانها
گروه پژوهشی روند جالبی را درباره اختروشهای رادیویی غولپیکر و محیطهایشان مشاهده کرد: حدود ۱۴ درصد از این اجرام در گروهها و خوشههای کهکشانی و نزدیک به رشتههای کیهانی از گاز، غبار و ماده تاریک قرار دارند؛ جایی که کهکشانها گرد آمده و رشد میکنند. به نظر میرسد محیط نقش مهمی در شکلگیری تکامل این فورانهای رادیویی دارد.
گرچه بیشتر اختروشها دارای فورانهای دوقلو هستند، دانشمندان متوجه شدند این فورانها اغلب از نظر طول یا روشنایی نامتقارناند؛ این نابرابری «عدم تقارن فوران رادیویی» نام دارد. این عدم تقارن به ما میگوید که این فورانها در حال نبرد با محیط کیهانی ناهمگون هستند. در یک سمت، فوران ممکن است به ابرهای متراکمتر گاز میانکهکشانی برخورد کند و رشدش کند شود، در حالی که سمت دیگر آزادانه در محیط رقیقتر گسترش مییابد.
یافتههای گروه نشان میدهد اختروشهای غولپیکر دورتر، عدم تقارن فوران بیشتری نسبت به آنهایی که نزدیکتر به راه شیری هستند، نشان میدهند. دلیل آن میتواند این باشد که هرچه اختروش دورتر باشد، ما آن را در زمانهای قدیمیتر کیهان میبینیم؛ زمانی که جهان بسیار آشفتهتر و پر از گاز متراکمتر بود که مسیر فورانها را منحرف میکرد.
منبع : کهشکان راه شیری
پلیس چین با این عینک جاده ها را کنترل می کند
چینیها قطار را به هواپیما تبدیل کردند! | رکورد ساخت سریعترین قطار جهان شکست
شیائومی از یک ماشین لباسشویی ۱۴ کیلوگرمی پیشرفته مجهز به HyperOS رونمایی کرد
ارزانترین یخچالهای ایرانی بازار را بشناسید
الجی اولین تلویزیون Micro RGB خود را معرفی کرد
رم گران شد، گوشیهای ۱۶ گیگابایتی نایاب می شوند
مقایسه گلکسی تب S۱۱ اولترا و گلکسی تب S۱۰ اولترا
یافتن ذخائر طلا در عمق زمین راحت شد
عقبنشینی گوگل مقابل دیزنی
رباتها را مثل بازی موبایل کنترل کنید
کوچکترین رباتهای جهان متولد شدند
واکنش کاظمی به حواشی اخیر پخش موسیقی در مدارس
پیگیری مشکلات و مطالبات معلمان
هشدار نسبت به نفوذ ناهنجاریها در پوشش فعالیتهای فرهنگی و هنری مدارس
آلبوم تصاویر بارش شهابی جوزایی ۲۰۲۵
اعمال تغییرات جزئی در سند مواد پیشرفته
موشک اطلس ۵ ماهوارههای آمازون را راهی مدار زمین کرد
یک ایستگاه لرزهنگاری باند پهن وارد مدار مؤسسه ژئوفیزیک شد
عکس تلسکوپ فضایی هابل از یک کهکشان با دنباله گازی
استارتآپی که میخواهد انرژی را با لیزر از فضا به زمین منتقل کند
درس صبری که از امام روح الله باید بیاموزیم
آشوریها چه کسانی هستند؟
تفاله هوش مصنوعی لغت سال فرهنگ وبستر شد
آسفالت ساخته شده با جلبک ترک نمیخورد
موی انسان، ابزار جدید سنجش آلودگی هوا
جیمز وب اولین شواهد از دایناسورهای کیهانی را کشف کرد
رم گران شد، گوشیهای ۱۶ گیگابایتی نایاب می شوند
چرا قبل از اینکه ساعت زنگ بزند، از خواب بیدار میشویم
کشف ارتباط ژنتیکی میان حساسیت به صداهای روزمره و اختلالات روانی
تحصیل بیش از ۲۳ درصد دانشآموزان تهرانی در مدارس غیردولتی/تهران نیازمند ۵۰۰۰ کلاس درس جدید
آغاز ثبتنام آزمون پذیرش دانشجو معلم سال ۱۴۰۵
دانشآموزان در حال آماده شدن برای امتحانات نوبت اول/ ارزشیابی اوراق در اختیار مدارس است
نیروی انسانی مهمترین عامل اقتدار کشورها
اولین پرواز موفق پهپاد جاسوسی رادارگریز چین با سرعت ۱۰۰۰ کیلومتر در ساعت
هوش مصنوعی، نقشه میدان مغناطیسی خورشید را ترسیم کرد
هشدار درباره بزهدیدگی خاموش کودکان در فضای مجازی
چرخه معیوب غیر قابل شکستی که بیخوابی در مغز ایجاد میکند!
کاخ سفید پا به میدان هوش مصنوعی گذاشت
شناسایی قربانی انفجار بمب اتمی ژاپن پس از ۸ دهه
ثبتنام آزمون پذیرش دانشجو معلم سال ۱۴۰۵ آغاز شد
پذیرش دانشجویان خارجی با نظارت کامل معاونت آموزشی و رعایت ظرفیت
تشکیل کارگروه ویژه برای حل بحران مدارک دانشجویان پیام نور
نابودی یک درخت ۵۰۰۰ ساله با یک اشتباه شوک آور
پرندهای که ۱۰ ماه بدون توقف پرواز میکند!
کدام گوشی های سامسونگ بهروزرسانی جدید را دریافت می کنند؟
درباره پوکو X۸ پرو چه میدانیم؟
رصد دوز پرتو در نیروگاههای هستهای و مراکز پرتودرمانی با خوانشگر بومی
وظیفه بزرگِ انگشت کوچک پا / اگر نباشد چه میشود؟
ایران در فهرست کشورهای پیشرفته درمان با پیوند مدفوع (اینفوگرافیک)
روش قطعی افزایش عمر کشف شد؛ اما چرا کسی حاضر نیست آن را امتحان کند؟
آیا واقعاً کفش پاشنهبلند شکل پا را تغییر میدهد
راهحل جدید برای تعامل طبیعی و ایمن رباتها با انسان
کشف لایه سنگی ۲۰ کیلومتری زیر برمودا؛ راز ارتفاع غیرعادی کف اقیانوس فاش شد
انتخاب شهردار در مدارس استثنایی تهران برای نخستین بار
آگهی/ تفاوت میکروسکوپ بیولوژی دو چشمی و سه چشمی
تبدیل مدارس به کانونهای فعال برای معرفی پروژههای اثرگذار/ حضور ۷۰۰ شهردار مدرسه در تهران
بطحایی: تحقق عدالت آموزشی بدون نقشه راه در حد شعار باقی میماند
ثروتمندان به مدارس غیرانتفاعی روی آوردهاند/ نظام آموزش عمومی، مدرسه طبقات متوسط شده است
۱۰ فناوری برتر که در سال ۲۰۲۶ پیشرفت خواهند کرد
آلبوم تصاویر فضایی روزهای گذشته به انتخاب آژانس فضایی اروپا
ایلان ماسک آزمایش روبوتاکسی بدون راننده تسلا را تأیید کرد
استفاده از نانوذرات برای رهایش داروی ضدسرطان پستان
دشمنی که حتی نمیتوانست نام امام علی(ع) را تحمل کند
خداوند بزرگ چه نیازی به خلقت انسان داشت؟
چرا باید نماز بخوانیم؟
پاسخ خواندنی قرآن به کسانی که معاد را انکار میکنند
حدیث صریح و واضحی درباره ولایت فقیه داریم؟
ملکه چند روزه متولد میشود؟زمان دقیق تولد ملکه
آمپول لاغری ایران ساخت، رونمایی شد
آیا ما فقط از ۱۰ درصد توان مغز خود استفاده میکنیم؟
چرا در هوای سرد میلرزیم؟
جذابیت مرگبار پودر درخشان / درخشش پودر آبی چطور یک شهر را به کابوسی هستهای فرو برد؟
وعده تازه ایلان ماسک: استارلینک با سرعت گیگابیتی در راه است
افشای طراحی و تاریخ معرفی هواوی نوا ۱۵
سامسونگ چه در چنته دارد؟ برگ برنده گلکسی S۲۶ لو رفت
چرا شیشه ضدگلوله ترک میخورد اما نمیشکند؟
این خودرو لوکس فقط برای ۹۰ نفر در دنیا ساخته شده است
کروموزوم Y در حال نابودی است؟ حقیقت علمی درباره آینده مردان
اطلاعات خانوارهای کودکان بازمانده از تحصیل در اختیار آموزش و پرورش قرار میگیرد
امروز؛ آخرین مهلت ثبتنام در المپیادهای علمی کشور
هبة الله صفت کدام پیامبر بود؟
داوران فصل جدید حسینیه معلی معرفی شدند
باز شدن قفل درهای بسته با این ذکر مجرب
راز برآورده شدن حاجات از زبان استاد آیت الله بهجت
دعای همیشگیِ قنوت آیتالله العظمی خوئی
خداوند بزرگ چه نیازی به خلقت انسان داشت؟
اثر شگفتانگیز دعای مادر در حدیثی از پیامبر اسلام (ص)
دشمنی که حتی نمیتوانست نام امام علی(ع) را تحمل کند
آیا واقعا سادات برای فرار از ظلم خلفا به ایران آمدند؟
نامهای از بهشت از خدای متعال به بنده مؤمن
نماز خواندن با دندان طلا برای مردان صحیح است؟
آشوریها چه کسانی هستند؟
بوسه حاج قاسم عزیز بر کف پای مادر
این فرمانده محبوب خود را پاسدار معمولی معرفی میکرد
پاسخ خواندنی قرآن به کسانی که معاد را انکار میکنند
تینو صالحی سرگرد کلانتری ۱۱ شد
دستور اخلاقی پیامبر(ص) به حضرت زهرا (س)
مسعود کیمیایی به زودی ترخیص میشود
مرضیه برومند پس از ۱۶ سال مقابل دوربین رفت
آخرین خبر از وضعیت سلامتی هوشنگ مرادی کرمانی
شفاعت حضرت زهرا (س)، باعث گستاخی گنهکاران در ارتکاب گناه نمیشود؟
ماجرای بازبینی و اصلاح وصیتنامه امام خمینی(ره) چه بود؟
شیوهای که شهید ماهانی به مادرش احترام میگذاشت
حدیث صریح و واضحی درباره ولایت فقیه داریم؟
داستان یک رئیس جمهور شهید در لابهلای کتابها
چرا برحضرت فاطمه (س) صلوات میفرستیم؟
سینهزنی در جشن تولد امامان جایز است؟
جشن میلاد حضرت زهرا (س) هیئت کجا بریم؟
امان مردم غریب و بیامان خوش آمدی / دلیل خلقت زمین و آسمان خوش آمدی
مواجهه نویسندگان با امام رضا(ع) چگونه بود؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.