به گزارش ثریا - شب یلدا در افسانههای کهن، شبی است که تاریکی به اوج قدرت خود میرسد؛ شبی که خورشید گویی از جهان رخت برمیبندد و انسان، در بلندترین شب سال، چشمانتظار تولد دوباره نور میماند. در روایتهای اسطورهای ایران باستان، این شب زمان زایش خورشید و آغاز شکست تدریجی تاریکی دانسته میشد؛ شبی که پس از آن، روزها آرامآرام بلندتر میشوند و چرخه نور دوباره جان میگیرد.
همین برداشت افسانهای، ریشه شکلگیری آیینهایی شد که قرنها در فرهنگ ایرانی تداوم یافت؛ آیینهایی که بر پایه یک واقعیت دقیق نجومی شکل گرفتهاند. یلدا در حقیقت همزمان با انقلاب زمستانی رخ میدهد؛ لحظهای که خورشید به جنوبیترین موقعیت خود در آسمان میرسد و طول شب در نیمکره شمالی زمین به بیشترین مقدار سالانه میرسد. پیوند افسانه و نجوم در این شب، یلدا را از یک جشن ساده به نمادی از غلبه تدریجی نور بر تاریکی تبدیل کرده است.
یکشنبه ۳۰ آذر طول شب ۲ دقیقه بلندتر از شبهای پیش از خود میرسد.
کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران با اشاره به زمان وقوع انقلاب زمستانی گفت: خورشید در روز یکشنبه ۳۰ آذرماه، ساعت ۱۸ و ۳۳ دقیقه به وقت ایران، به نقطه انقلاب زمستانی میرسد.
وی توضیح داد: از دیدگاه نجومی، انقلاب زمستانی زمانی رخ میدهد که خورشید در مسیر حرکت ظاهری و سالانه خود بر روی دایرةالبروج ـ مسیری که از میان ۱۲ برج فلکی عبور میکند ـ به جنوبیترین موقعیت خود میرسد. خورشید هر سال در حوالی ۳۰ آذر یا اول دیماه به این نقطه میرسد که امسال این لحظه در ساعت ۱۸:۳۳ دقیقه ثبت شده است.
کوکرم افزود: در این وضعیت، خورشید از نظر ظاهری به بیشترین فاصله زاویهای از قطب شمال آسمان و نزدیکترین موقعیت نسبت به قطب جنوب آسمان میرسد. پیامد این وضعیت، کوتاهترین کمانی است که خورشید در طول روز در آسمان طی میکند.
به گفته وی، نتیجه این پدیده آن است که طول روز در نیمکره شمالی زمین به کمترین مقدار خود و طول شب به بیشترین میزان سالانه میرسد.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران با اشاره به وضعیت تهران، تصریح کرد: در روز ۳۰ آذرماه، فاصله زمانی میان طلوع و غروب خورشید به حداقل مقدار سالانه میرسد و طول روز نسبت به شب قبل حدود دو تا سه ثانیه افزایش نشان میدهد.
کوکرم با اشاره به اهمیت انقلاب زمستانی، گفت: این پدیده علاوه بر اهمیت نجومی، از منظر آیینی و فرهنگی نیز در تمدنهای کهن مورد توجه بوده و در ایران، شب یلدا از گذشتههای دور بهعنوان نماد زایش خورشید شناخته میشده است.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران، افزود: پس از شب یلدا، طول شبها بهتدریج کوتاهتر میشود و این روند تا رسیدن به نوروز ادامه دارد؛ زمانی که طول شب و روز تقریباً با یکدیگر برابر میشود. این وضعیت تا رسیدن خورشید به نقطه انقلاب تابستانی در حوالی ۳۱ خرداد یا اول تیرماه ادامه مییابد؛ زمانی که خورشید کمترین فاصله زاویهای را با قطب شمال آسمان دارد و بلندترین روز و کوتاهترین شب سال در نیمکره شمالی رقم میخورد.
کوکرم با تأکید بر تفاوت شرایط در نیمکرههای زمین، تصریح کرد: همزمان با شب یلدا در ایران و دیگر کشورهای نیمکره شمالی، شرایط در نیمکره جنوبی کاملاً معکوس است و کشورهایی مانند استرالیا، آفریقای جنوبی و بخشهایی از آمریکای جنوبی، بلندترین روز و کوتاهترین شب سال را تجربه میکنند. بنابراین، شب یلدا پدیدهای است که صرفاً در نیمکره شمالی زمین رخ میدهد.
وی با اشاره به فاصله زمین و خورشید، گفت: در اواخر آذر و دیماه، زمین در نیمکره شمالی نسبت به فصل تابستان به خورشید نزدیکتر است و فاصله زمین تا خورشید در این زمان به حدود ۱۴۸ میلیون کیلومتر میرسد، در حالی که فاصله متوسط زمین تا خورشید حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر است. این موضوع ناشی از بیضوی بودن مدار حرکت زمین به دور خورشید است.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران تأکید کرد: دور یا نزدیک شدن زمین به خورشید نقشی در شکلگیری فصلها ندارد، بلکه عامل اصلی پیدایش فصول، زاویه تابش خورشید بر سطح زمین است؛ عاملی که موجب تفاوت طول شب و روز در طول سال و در نهایت شکلگیری شبی مانند شب یلدا بهعنوان بلندترین شب سال در نیمکره شمالی میشود.
منبع : افسانه زایش
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.