به گزارش ثریا - شب یلدا در افسانههای کهن، شبی است که تاریکی به اوج قدرت خود میرسد؛ شبی که خورشید گویی از جهان رخت برمیبندد و انسان، در بلندترین شب سال، چشمانتظار تولد دوباره نور میماند. در روایتهای اسطورهای ایران باستان، این شب زمان زایش خورشید و آغاز شکست تدریجی تاریکی دانسته میشد؛ شبی که پس از آن، روزها آرامآرام بلندتر میشوند و چرخه نور دوباره جان میگیرد.
همین برداشت افسانهای، ریشه شکلگیری آیینهایی شد که قرنها در فرهنگ ایرانی تداوم یافت؛ آیینهایی که بر پایه یک واقعیت دقیق نجومی شکل گرفتهاند. یلدا در حقیقت همزمان با انقلاب زمستانی رخ میدهد؛ لحظهای که خورشید به جنوبیترین موقعیت خود در آسمان میرسد و طول شب در نیمکره شمالی زمین به بیشترین مقدار سالانه میرسد. پیوند افسانه و نجوم در این شب، یلدا را از یک جشن ساده به نمادی از غلبه تدریجی نور بر تاریکی تبدیل کرده است.
یکشنبه ۳۰ آذر طول شب ۲ دقیقه بلندتر از شبهای پیش از خود میرسد.
کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران با اشاره به زمان وقوع انقلاب زمستانی گفت: خورشید در روز یکشنبه ۳۰ آذرماه، ساعت ۱۸ و ۳۳ دقیقه به وقت ایران، به نقطه انقلاب زمستانی میرسد.
وی توضیح داد: از دیدگاه نجومی، انقلاب زمستانی زمانی رخ میدهد که خورشید در مسیر حرکت ظاهری و سالانه خود بر روی دایرةالبروج ـ مسیری که از میان ۱۲ برج فلکی عبور میکند ـ به جنوبیترین موقعیت خود میرسد. خورشید هر سال در حوالی ۳۰ آذر یا اول دیماه به این نقطه میرسد که امسال این لحظه در ساعت ۱۸:۳۳ دقیقه ثبت شده است.
کوکرم افزود: در این وضعیت، خورشید از نظر ظاهری به بیشترین فاصله زاویهای از قطب شمال آسمان و نزدیکترین موقعیت نسبت به قطب جنوب آسمان میرسد. پیامد این وضعیت، کوتاهترین کمانی است که خورشید در طول روز در آسمان طی میکند.
به گفته وی، نتیجه این پدیده آن است که طول روز در نیمکره شمالی زمین به کمترین مقدار خود و طول شب به بیشترین میزان سالانه میرسد.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران با اشاره به وضعیت تهران، تصریح کرد: در روز ۳۰ آذرماه، فاصله زمانی میان طلوع و غروب خورشید به حداقل مقدار سالانه میرسد و طول روز نسبت به شب قبل حدود دو تا سه ثانیه افزایش نشان میدهد.
کوکرم با اشاره به اهمیت انقلاب زمستانی، گفت: این پدیده علاوه بر اهمیت نجومی، از منظر آیینی و فرهنگی نیز در تمدنهای کهن مورد توجه بوده و در ایران، شب یلدا از گذشتههای دور بهعنوان نماد زایش خورشید شناخته میشده است.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران، افزود: پس از شب یلدا، طول شبها بهتدریج کوتاهتر میشود و این روند تا رسیدن به نوروز ادامه دارد؛ زمانی که طول شب و روز تقریباً با یکدیگر برابر میشود. این وضعیت تا رسیدن خورشید به نقطه انقلاب تابستانی در حوالی ۳۱ خرداد یا اول تیرماه ادامه مییابد؛ زمانی که خورشید کمترین فاصله زاویهای را با قطب شمال آسمان دارد و بلندترین روز و کوتاهترین شب سال در نیمکره شمالی رقم میخورد.
کوکرم با تأکید بر تفاوت شرایط در نیمکرههای زمین، تصریح کرد: همزمان با شب یلدا در ایران و دیگر کشورهای نیمکره شمالی، شرایط در نیمکره جنوبی کاملاً معکوس است و کشورهایی مانند استرالیا، آفریقای جنوبی و بخشهایی از آمریکای جنوبی، بلندترین روز و کوتاهترین شب سال را تجربه میکنند. بنابراین، شب یلدا پدیدهای است که صرفاً در نیمکره شمالی زمین رخ میدهد.
وی با اشاره به فاصله زمین و خورشید، گفت: در اواخر آذر و دیماه، زمین در نیمکره شمالی نسبت به فصل تابستان به خورشید نزدیکتر است و فاصله زمین تا خورشید در این زمان به حدود ۱۴۸ میلیون کیلومتر میرسد، در حالی که فاصله متوسط زمین تا خورشید حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر است. این موضوع ناشی از بیضوی بودن مدار حرکت زمین به دور خورشید است.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران تأکید کرد: دور یا نزدیک شدن زمین به خورشید نقشی در شکلگیری فصلها ندارد، بلکه عامل اصلی پیدایش فصول، زاویه تابش خورشید بر سطح زمین است؛ عاملی که موجب تفاوت طول شب و روز در طول سال و در نهایت شکلگیری شبی مانند شب یلدا بهعنوان بلندترین شب سال در نیمکره شمالی میشود.
منبع : افسانه زایش
طرح روضههای خانگی سدره به مناسبت ماه محرم آغاز به کار کرد
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.