به گزارش ثریا - شب یلدا در افسانه‌های کهن، شبی است که تاریکی به اوج قدرت خود می‌رسد؛ شبی که خورشید گویی از جهان رخت برمی‌بندد و انسان، در بلندترین شب سال، چشم‌انتظار تولد دوباره نور می‌ماند. در روایت‌های اسطوره‌ای ایران باستان، این شب زمان زایش خورشید و آغاز شکست تدریجی تاریکی دانسته می‌شد؛ شبی که پس از آن، روزها آرام‌آرام بلندتر می‌شوند و چرخه نور دوباره جان می‌گیرد.
همین برداشت افسانه‌ای، ریشه شکل‌گیری آیین‌هایی شد که قرن‌ها در فرهنگ ایرانی تداوم یافت؛ آیین‌هایی که بر پایه یک واقعیت دقیق نجومی شکل گرفته‌اند. یلدا در حقیقت همزمان با انقلاب زمستانی رخ می‌دهد؛ لحظه‌ای که خورشید به جنوبی‌ترین موقعیت خود در آسمان می‌رسد و طول شب در نیم‌کره شمالی زمین به بیشترین مقدار سالانه می‌رسد. پیوند افسانه و نجوم در این شب، یلدا را از یک جشن ساده به نمادی از غلبه تدریجی نور بر تاریکی تبدیل کرده است.
یکشنبه ۳۰ آذر طول شب ۲ دقیقه بلندتر از شب‌های پیش از خود می‌رسد.
کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران با اشاره به زمان وقوع انقلاب زمستانی گفت: خورشید در روز یکشنبه ۳۰ آذرماه، ساعت ۱۸ و ۳۳ دقیقه به وقت ایران، به نقطه انقلاب زمستانی می‌رسد.
وی توضیح داد: از دیدگاه نجومی، انقلاب زمستانی زمانی رخ می‌دهد که خورشید در مسیر حرکت ظاهری و سالانه خود بر روی دایرة‌البروج ـ مسیری که از میان ۱۲ برج فلکی عبور می‌کند ـ به جنوبی‌ترین موقعیت خود می‌رسد. خورشید هر سال در حوالی ۳۰ آذر یا اول دی‌ماه به این نقطه می‌رسد که امسال این لحظه در ساعت ۱۸:۳۳ دقیقه ثبت شده است.
کوکرم افزود: در این وضعیت، خورشید از نظر ظاهری به بیشترین فاصله زاویه‌ای از قطب شمال آسمان و نزدیک‌ترین موقعیت نسبت به قطب جنوب آسمان می‌رسد. پیامد این وضعیت، کوتاه‌ترین کمانی است که خورشید در طول روز در آسمان طی می‌کند.
به گفته وی، نتیجه این پدیده آن است که طول روز در نیم‌کره شمالی زمین به کمترین مقدار خود و طول شب به بیشترین میزان سالانه می‌رسد.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران با اشاره به وضعیت تهران، تصریح کرد: در روز ۳۰ آذرماه، فاصله زمانی میان طلوع و غروب خورشید به حداقل مقدار سالانه می‌رسد و طول روز نسبت به شب قبل حدود دو تا سه ثانیه افزایش نشان می‌دهد.
کوکرم با اشاره به اهمیت انقلاب زمستانی، گفت: این پدیده علاوه بر اهمیت نجومی، از منظر آیینی و فرهنگی نیز در تمدن‌های کهن مورد توجه بوده و در ایران، شب یلدا از گذشته‌های دور به‌عنوان نماد زایش خورشید شناخته می‌شده است.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران، افزود: پس از شب یلدا، طول شب‌ها به‌تدریج کوتاه‌تر می‌شود و این روند تا رسیدن به نوروز ادامه دارد؛ زمانی که طول شب و روز تقریباً با یکدیگر برابر می‌شود. این وضعیت تا رسیدن خورشید به نقطه انقلاب تابستانی در حوالی ۳۱ خرداد یا اول تیرماه ادامه می‌یابد؛ زمانی که خورشید کمترین فاصله زاویه‌ای را با قطب شمال آسمان دارد و بلندترین روز و کوتاه‌ترین شب سال در نیم‌کره شمالی رقم می‌خورد.
کوکرم با تأکید بر تفاوت شرایط در نیم‌کره‌های زمین، تصریح کرد: همزمان با شب یلدا در ایران و دیگر کشورهای نیم‌کره شمالی، شرایط در نیم‌کره جنوبی کاملاً معکوس است و کشورهایی مانند استرالیا، آفریقای جنوبی و بخش‌هایی از آمریکای جنوبی، بلندترین روز و کوتاه‌ترین شب سال را تجربه می‌کنند. بنابراین، شب یلدا پدیده‌ای است که صرفاً در نیم‌کره شمالی زمین رخ می‌دهد.
وی با اشاره به فاصله زمین و خورشید، گفت: در اواخر آذر و دی‌ماه، زمین در نیم‌کره شمالی نسبت به فصل تابستان به خورشید نزدیک‌تر است و فاصله زمین تا خورشید در این زمان به حدود ۱۴۸ میلیون کیلومتر می‌رسد، در حالی که فاصله متوسط زمین تا خورشید حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر است. این موضوع ناشی از بیضوی بودن مدار حرکت زمین به دور خورشید است.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران تأکید کرد: دور یا نزدیک شدن زمین به خورشید نقشی در شکل‌گیری فصل‌ها ندارد، بلکه عامل اصلی پیدایش فصول، زاویه تابش خورشید بر سطح زمین است؛ عاملی که موجب تفاوت طول شب و روز در طول سال و در نهایت شکل‌گیری شبی مانند شب یلدا به‌عنوان بلندترین شب سال در نیم‌کره شمالی می‌شود.
منبع : افسانه زایش
تب هوش مصنوعی در شرکت‌ها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
داروهایی که به نفع ویروس عمل می‌کند و سلامت بیمار را به خطر می‌اندازد
کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان
تصویر روز ناسا از شب در سیاره‌ای وهم‌انگیز
کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟
کتاب صوتی «پل‌های مدیسون کانتی» منتشر شد
چرا از قهرمانان فقط مدال‌هایشان را می‌بینیم؟
کتاب «هم‌سفیر» منتشر شد
ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمی‌گردد
کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌ای و پرتراکم شهری
دانش‌آموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند
چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟
محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحه‌ها برای نوجوانان در چت جی پی تی
ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمی‌شود
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
محرابی که در عید قربان تبریز به خون نشست؛ نخستین شهید محراب که بود؟
نمایشگاه جدید موزه «جستجوی ایران» افتتاح شد؛ بازخوانی ریشه‌های بحران هویت و گسست تاریخی
رمانی در ستایش قدیس مهربانی برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شد
۱۷۳ هنرمند در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان رقابت می‌کنند
تنوع دیدگاه‌ها معیار انتخاب در کارگاه نقاشی جشنواره تجسمی جوانان است
هومن کیایی و مجتبی رجبی‌معمار «داستان زندگی من» را روایت می‌کنند
فیلم‌های «بالاچ» و «سومری‌ها» اکران می‌شوند
معرفی اعضای هیئت انتخاب آثار جشنواره تئاتر خیابانی مریوان
تلاش برای کشف استعدادها؛ بخش بین‌المللی تئاتر نیاز به تقویت دارد
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
متا خارج از دادگاه نوجوان شاکی را راضی به تسویه کرد
دانشگاه آزاد اسلامی در زمره ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد
اجرای طرح فروش حضوری و مجازی کتاب‌فروشی‌ها در «بازار کتاب»
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر می‌شود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار
«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ
از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجان‌پور تا گرامی‌داشتی برای اکبر عبدی
رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «هم‌کلام» می‌شود
نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد
موسیقی بازی‌ها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال
معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت
اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد
گرم‌کن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم می‌شود
آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیه‌ها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دست‌ساز» جهان
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
بسیج دانش‌آموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
نقش سوره‌های کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
افزایش سرانه های آموزشی در استان تهران/ ساخت مدرسه به تنهایی کافی نیست
کودکان البرزی مأموریت نیمه‌تمام شهید ماکان نصیری را ادامه می‌دهند
تصادف تریلی با سرویس مدرسه در اردکان؛ یک دانش‌آموز جان باخت
کاظمی: نظام سنجش آموزش‌وپرورش نیازمند تحول اساسی است
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سی‌ویکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
هشدار افتا درباره قطع دسترسی به دامنه‌های خارجی؛ لزوم مهاجرت به ir
چت جی پی تی بیمار مبتلا به صرع را به سرپیچی از دستور پزشکان تشویق کرد
متا برای معتاد کردن نوجوانان به دادگاه می رود
یک انفجار کیهانی ۲۷ روزه در فضا کشف شد
اپل دو دستگاه جدید معرفی کرد +قیمت
جاسوسی شرکت اسرائیلی از کاربران استارلینک فاش شد
خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است؛ پس چرا باید عبادت کنیم؟
آیت الله رشاد: بیانیه رهبر معظم انقلاب، محرک تاریخی پیشرفت علمی کشور است
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیه‌ها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی رشته‌های علوم پزشکی آزاد اعلام شد
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
نیاز انقلاب به شخصیت‌هایی چون آیت الله مهدوی‌کنی بیشتر احساس می‌شود
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
کودکان البرزی مأموریت نیمه‌تمام شهید ماکان نصیری را ادامه می‌دهند
حجت‌الاسلام قمی: جنگ واقعی بر سر «تحریف واقعیت» در ذهن مردم است
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سی‌ویکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
متا برای معتاد کردن نوجوانان به دادگاه می رود
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
هشدار افتا درباره قطع دسترسی به دامنه‌های خارجی؛ لزوم مهاجرت به ir
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دست‌ساز» جهان
بسیج دانش‌آموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
تصادف تریلی با سرویس مدرسه در اردکان؛ یک دانش‌آموز جان باخت
کاظمی: نظام سنجش آموزش‌وپرورش نیازمند تحول اساسی است
افزایش سرانه های آموزشی در استان تهران/ ساخت مدرسه به تنهایی کافی نیست
یک انفجار کیهانی ۲۷ روزه در فضا کشف شد
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
آیت الله رشاد: بیانیه رهبر معظم انقلاب، محرک تاریخی پیشرفت علمی کشور است
خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است؛ پس چرا باید عبادت کنیم؟
اپل دو دستگاه جدید معرفی کرد +قیمت
نقش سوره‌های کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
چت جی پی تی بیمار مبتلا به صرع را به سرپیچی از دستور پزشکان تشویق کرد
جاسوسی شرکت اسرائیلی از کاربران استارلینک فاش شد
آیا دینداری مانع پیشرفت می‌شود؟
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.