به گزارش ثریا - اختلال افسردگی اساسی یکی از مهمترین مشکلات سلامت روان در جهان است و با نشانههایی مثل غم طولانی، از دست رفتن علاقه به فعالیتهای روزمره، مشکلات خواب، تغییر وزن، خستگی و کاهش تمرکز شناخته میشود. این اختلال معمولاً در دهه چهارم زندگی آغاز میشود و میتواند بر روابط، تصمیمگیری، توان جسمی و کیفیت زندگی اثر بگذارد. در کنار این نشانهها، خطر ابتلا به بیماریهای مزمن مانند مشکلات قلبی، دیابت و حتی برخی سرطانها نیز در افراد مبتلا افزایش مییابد. پژوهشها نشان میدهند افسردگی نتیجه تعامل پیچیده عوامل بیولوژیکی، روانی، اجتماعی و فرهنگی است و نمیتوان آن را تنها به یک دلیل ساده نسبت داد. تغییرات هورمونی، اختلال در انتقال دهندههای عصبی، نابرابری میان مواد التهاب زا و ضد التهاب و حتی فعالیت محور عصبی هیپوتالاموس و غدد فوق کلیوی در ایجاد این بیماری مؤثر است.
در سالهای اخیر نقش ژنتیک نیز به عنوان یکی از عوامل مهم در شکلگیری افسردگی مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات خانوادگی و بررسی دوقلوها نشان میدهد حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد خطر ابتلا به افسردگی ریشه ژنتیکی دارد و در موارد شدید این رقم حتی تا ۷۵ درصد هم میرسد. ژنها میتوانند بر انتقال دهندههای عصبی مانند سروتونین و دوپامین اثر بگذارند یا بر روندهایی مثل انعطاف پذیری عصبی، پاسخ ایمنی بدن و رشد سلولهای عصبی تأثیر داشته باشند. برخی ژنها با ایجاد اختلال در فرآیندهای عصبی، فرد را نسبت به افسردگی حساستر میکنند. از سوی دیگر، تغییرات اپیژنتیک که در اثر عوامل محیطی ایجاد میشود، مثل استرس یا سبک زندگی، میتواند نحوه بیان ژنها را دگرگون کند و در نهایت بر شدت یا احتمال بروز افسردگی اثر بگذارد. به همین دلیل شناخت ژنهای مؤثر در این اختلال میتواند به فهم بهتر ساز و کار بیماری و انتخاب روشهای درمانی دقیقتر کمک کند.
در همین زمینه، مریم رحیمی از مرکز تحقیقات مراقبتهای بالینی و ارتقای سلامت دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج به همراه دو همکار خود و با همکاری پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، پژوهشی را درباره نقش ژنها در افسردگی انجام دادهاند. آنها در این تحقیق به دنبال شناسایی چند ژن مهم و تاثیرگذار بودهاند که بر روند ایجاد افسردگی اثر دارند و میتوانند در گروه ژنهای کلیدی قرار بگیرند.
در این مطالعه، ابتدا اطلاعات ژنتیکی ۳۲ نمونه شامل افراد سالم، افراد مبتلا به افسردگی اساسی و افرادی که پس از ابتلا بهبود یافته بودند، از پایگاه داده مربوط به بیان ژن استخراج شد. سپس این دادهها با استفاده از نرمافزار تحلیل شدند تا تغییرات احتمالی در بیان ژنها مشخص شود. در ادامه، شبکه ارتباطی میان پروتئینها بررسی شد تا مشخص شود کدام ژنها در این شبکه نقش مرکزی دارند و بیشترین تأثیر را بر سایر ژنها میگذارند. این روش که به تحلیل برهمکنش پروتئین پروتئین معروف است، کمک میکند ژنهای با نقش محوری شناسایی شوند.
نتایج نشان داد چند ژن از جمله IL-۱β، TLR۲، IFNAR۲، TLR۱ و C۵AR۱ بیشترین ارتباط را با افسردگی اساسی دارند. این ژنها هر یک در فرآیندهای مهم بدن نقش دارند. برای نمونه IL-۱β نوعی ماده التهابی است که میتواند به تنظیم پاسخهای ایمنی کمک کند. TLRها هم گیرندههایی هستند که با تشخیص عوامل محرک، واکنشهای ایمنی را فعال میکنند. IFNAR۲ نیز گیرندهای برای اینترفرونها است که در پاسخهای ضد ویروسی حضور دارد. C۵AR۱ هم در مسیرهای التهابی نقش ایفا میکند.
پیدا شدن ارتباط این ژنها با افسردگی نشان میدهد التهاب و واکنشهای ایمنی بیش از پیش در بروز اختلال افسردگی اساسی مؤثر هستند. پژوهشگران تاکید میکنند این ژنهای کلیدی میتوانند برای طراحی روشهای درمانی هدفمند اهمیت داشته باشند.
در بخش دیگر نتایج این تحقیق که در «مجله علوم پزشکی رازی» وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران منتشر شدهاند، توضیح داده شده که ژنهای شناسایی شده میتوانند به فهم ساز و کار مولکولی افسردگی کمک کنند و شناخت آنها میتواند مسیر تشخیص زودهنگام را بهبود دهد. از آنجا که درمان افسردگی در بسیاری از بیماران با چالش همراه است، استفاده از اطلاعات ژنتیکی میتواند به انتخاب درمان مناسبتر کمک کند و شاید در آینده امکان پیش بینی خطر ابتلا را فراهم کند.
طبق اطلاعات ارائهشده در این تحقیق، نقش این ژنها در تحقیقات پیشین نیز مطرح شده بود و این مطالعه توانسته ارتباط آنها با افسردگی را دوباره تأیید کند. برای مثال افزایش سطح ماده التهابی IL-۱۸ که با فعالیت ژن IL-۱ مرتبط است، در افراد مبتلا به افسردگی و برخی بیماریهای مزمن مشاهده شده است.
همچنین نقش گیرندههای TLR در ایجاد واکنشهای التهابی و ارتباط آنها با افسردگی در مطالعات مختلف مطرح بوده است. از سوی دیگر، ارتباط IFNAR با اثرات جانبی داروهای اینترفرونی که گاهی موجب بروز علائم افسردگی میشوند، نشان میدهد مسیرهای ایمنی نقش مهمی در این بیماری دارند. ژن C۵AR۱ نیز که در مسیرهای التهابی عمل میکند، در برخی پژوهشها با درد مزمن و افسردگی مرتبط دانسته شده است.
همه این یافتهها نشان میدهند التهاب و اختلال در پاسخ ایمنی میتواند یکی از ریشههای پنهان افسردگی باشد. البته محققان یادآوری میکنند که این پژوهش محدودیتهایی داشته و لازم است مطالعات گستردهتری انجام شود تا بتوان از این اطلاعات در تشخیص و درمان افسردگی به صورت عملی استفاده کرد.
منبع : ژن های تاثیر گذار
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند
کتاب برای رهبر شهید ابزار ساخت انسان و جامعه بود
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
پیمان شاهبد: باید از هر نوع فیلم مستقلی حمایت کرد
روایتی خواندنی از گروه سرود خرمآباد از یک روز غمانگیز
نگاهی به پرسپولیس؛ دیگری ساختن از «ایران» و مرجان ساتراپی
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
غدیر، مسئله فراموشی یا تبعیت؟
حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است
جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
غدیر؛ واقعهای فراتر از تاریخ با ابعاد کلامی و تمدنی
مداح بحرینی سلب تابعیت شده به ایران میآید
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
آیتالله فیاض رحلت کرد/ مرجعی که آیتالله خویی او را نور چشمش می دانست
تنگه هرمز را بیشتر بشناسید
حقوق اساتید چه نیازهایی را برآورده میکند؟
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
سیمای فراتاریخی «قهرمان مردم» در لایههای هنر، عرفان و ادبیات
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
غدیرخم تبیینگر مدل حکمرانی الهی و الگوی زیست مؤمنانه است
غدیر برای کودک نیازمند تخیل است
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
اجماع اولیه فرو ریخت/ خبرگان بر روی رهبر شهید به توافق نرسیدند
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.