به گزارش ثریا زمین به تازگی یک طوفان تابشی خورشیدی نادر از نوع S4 را تجربه کرده است که شدیدترین طوفان از سال ۲۰۰۳ و قدرتمند و آسیبزا برای ماهوارهها و فضانوردان، اما بیضرر برای زمین است.
در حالی که یک طوفان ژئومغناطیسی شدید در کلاس G4 این هفته با شفقهای قطبی واضح در سراسر جهان، تماشاگران آسمان را تحت تأثیر قرار داد، یک رویداد آب و هوایی فضایی بسیار کمتر قابل مشاهده، اما از نظر تاریخی مهم نیز در حال وقوع بود.
روز دوشنبه (۱۹ ژانویه)، زمین قویترین طوفان تابشی خورشیدی خود را از اکتبر ۲۰۰۳ تجربه کرد. این طوفان طبق اعلام مرکز پیشبینی آب و هوای فضایی NOAA از شدت طوفانهای آب و هوایی فضایی اکتبر ۲۰۰۳ نیز فراتر رفت.
طوفانهای تابشی خورشیدی زمانی رخ میدهند که یک فوران مغناطیسی قدرتمند در خورشید که اغلب شامل خروج جرم از تاج خورشیدی(CME) است، ذرات باردار (عمدتاً پروتونها) را تا سرعتهای بسیار زیاد شتاب میدهد.
طبق گفته NOAA، این ذرات میتوانند به کسر قابل توجهی از سرعت نور برسند و به آنها اجازه میدهد تقریباً ۱۵۰ میلیون کیلومتر فاصله بین خورشید و زمین را در چند دقیقه طی کنند. وقتی این ذرات به زمین میرسند، پرانرژیترین پروتونها میتوانند از سدهای مغناطیسی زمین عبور کرده و در امتداد خطوط میدان مغناطیسی سیاره ما به سمت مناطق قطبی حرکت کنند، جایی که در جو بالایی فرو میروند.
مرکز NOAA، طوفانهای تابشی خورشیدی را بر اساس اندازهگیریهای ماهواره GOES از پروتونهای پرانرژی ورودی، در مقیاسی از S1 (کوچک) تا S5 (شدید) طبقهبندی میکند و رویداد ۱۹ ژانویه به سطح S4 رسید.
اگرچه ممکن است چشمگیر به نظر برسد، اما این نوع طوفان به لطف جو ضخیم و میدان مغناطیسی زمین که تابش را قبل از رسیدن به سطح جذب میکنند، هیچ تهدیدی برای مردم روی زمین ایجاد نمیکند.
قابل توجه است که این یک «رویداد در سطح زمین» نبود که در آن ذرات به اندازه کافی پرانرژی باشند که در سطح زمین شناسایی شوند. همانطور که تامیثا اسکوف(Tamitha Skov)، فیزیکدان هواشناسی فضایی توضیح داد، این طوفان طیف ذرات نسبتاً نرمی داشت و از نظر قدرت، تاریخی بود، اما فاقد انرژیهای شدید مورد نیاز برای رسیدن به زمین بود.
این در حالی است که در ارتفاعات بالاتر از سطح زمین، داستان کمی متفاوت است. طوفانهای تابشی شدید، خطرات قرار گرفتن در معرض تابش را برای فضانوردان و خدمه خطوط هوایی و مسافرانی که در مسیرهای قطبی پرواز میکنند، افزایش میدهد، چرا که در آنجا سپر مغناطیسی زمین ضعیفتر است.
ماهوارهها نیز آسیبپذیر هستند. ذرات پرانرژی میتوانند در دستگاههای الکترونیکی تداخل ایجاد کنند، حسگرها را مختل کنند و ابزارها را از کار بیندازند.
در طول این طوفان، برخی از پیشبینیکنندگان هواشناسی فضایی از قطع موقت دادهها خبر دادند که احتمالاً ناشی از شارهای شدید پروتون است که اندازهگیریهای فضاپیماها را مختل میکند.
آیا طوفان تابشی خورشیدی همان طوفان ژئومغناطیسی است؟
طوفان تابشی خورشیدی همان طوفان ژئومغناطیسی نیست. آنها پدیدههای آب و هوایی فضایی متمایزی با اثرات متفاوت هستند. طوفانهای تابشی خورشیدی توسط ذرات پرسرعت خورشید هدایت میشوند، در حالی که طوفانهای ژئومغناطیسی زمانی رخ میدهند که اختلالات در باد خورشیدی با میدان مغناطیسی زمین تعامل داشته باشد.
طوفانهای ژئومغناطیسی اغلب زمانی رخ میدهند که میدان مغناطیسی یک پرتاب جرم از تاج خورشیدی(CME) به میدان مغناطیسی زمین برخورد میکند، اما گاهی اوقات نیز زمانی رخ میدهند که جریانهای سریع باد خورشیدی از حفرههای تاج خورشیدی به بیرون جریان مییابند. این تعاملات میتوانند شفقهای قطبی را ایجاد کنند و باعث اختلال در ناوبری، ارتباطات رادیویی و سیستمهای برق شوند.
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.